صفحه اول
نایب‌رئیس سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس خواستار تغییر ترکیب مذاکره‌کنندگان از سوی دبیر شعام شد. سیدمحمود نبویان، نماینده تهران در مجلس در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشت: «به دلیل تجربه‌های شکست خورده‌ی مذاکره با آمریکا که با عدم دقت و خوش‌خیالی نسبت به دشمن، نتایج آن منجر به خسارات زیادی شده است و متاسفانه اعضای سابق در مذاکرات جاری هم حضور دارند، از دبیر محترم شعام درخواست داریم که در شرایط حساس کنونی، تجدید نظری در اعضای تیم مذاکره داشته باشند.» اگرچه نبویان در پیام خود نامی از افراد مورد نظرش نبرده، اما با توجه به اینکه محمدباقر قالیباف در ماه‌های اخیر مسئولیت تیم مذاکره‌کننده را بر عهده داشته، این درخواست عملاً می‌تواند متوجه رئیس مجلس و اعضای نزدیک به او در تیم مذاکره باشد. به‌ویژه آنکه اختلاف بر سر نحوه مواجهه با آمریکا، پیش از این نیز در اظهارات چهره‌های سیاسی و رسانه‌های نزدیک به جریان تندرو بازتاب داشته است. این البته نخستین بار نیست که نبویان مستقیماً ترکیب تیم مذاکره‌کننده و نقش قالیباف در آن را هدف می‌گیرد. او ۱۷ اردیبهشت امسال، در حالی که هنوز از اعضای هیئت اعزامی ایران به مذاکرات اسلام‌آباد بود، صریحاً از قالیباف خواسته بود «اصحاب توافق خسارت‌بار برجام» را از تیم مذاکره‌کننده حذف کند. تفاوت موضع تازه او با اظهارنظر قبلی در این است که این بار به جای درخواست مستقیم از رئیس مجلس، محسن رضایی را مخاطب قرار داده است. تغییر مخاطب این درخواست می‌تواند نشانه تلاش برای پیش بردن تغییرات در تیم مذاکره‌کننده از مسیری فراتر از خود قالیباف باشد. اختلاف قالیباف با چهره‌های نزدیک به جبهه پایداری بر سر مذاکرات، موضوع تازه‌ای نیست. در ماه‌های گذشته، پس از آنکه رئیس مجلس از روند مذاکرات و تفاهم‌های صورت‌گرفته دفاع کرد، انتقاد‌ها از سوی طیف مخالف توافق شدت گرفت. قالیباف نیز در واکنشی کم‌سابقه خطاب به مخالفان مذاکرات گفت: «شما نه در دیپلماسی کمک می‌کنید و نه در جنگ. دیگر اذیت نکنید و حرف ترامپ را هم قرقره نکنید.» او همچنین هشدار داد که نباید به دلیل اختلافات سیاسی با شخص او، حقوق کشور در مذاکرات نادیده گرفته شود. این موضع‌گیری نشان می‌داد اختلاف بر سر مذاکرات، دیگر صرفاً به تفاوت دیدگاه درباره نحوه مواجهه با آمریکا محدود نیست و به تقابل سیاسی میان قالیباف و منتقدانش نیز کشیده شده است. در چنین شرایطی، درخواست دوباره نبویان برای تغییر اعضای تیم مذاکره‌کننده را نمی‌توان جدا از این سابقه ارزیابی کرد. به‌خصوص آنکه قالیباف در ماه‌های گذشته نه‌تنها مسئولیت مذاکرات را پذیرفته، بلکه از ضرورت استفاده از ابزار دیپلماسی در کنار ظرفیت‌های نظامی دفاع کرده است. به این ترتیب، موضوع فقط حضور چند چهره منتسب به برجام در تیم مذاکره‌کننده نیست؛ مسئله این است که آیا قالیباف همچنان اختیار و پشتوانه لازم برای هدایت مذاکرات را خواهد داشت یا مخالفان سیاسی او می‌توانند با استفاده از تغییرات در شورای عالی امنیت ملی، مسیر و ترکیب این پرونده را تغییر دهند؟