سیاست
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش ایرنا مبنی بر واکنش جمهوری اسلامی ایران به سخنان استیو ویتکاف که تلویحا خواهان تسلیم ایران به توافق مدنظر ایالات متحده شده بود، گفت: این نخستین بار نیست که ما با ادعاهای ضد و نقیض مواجه میشویم؛ داوری را به مردم فهیم ایران، نخبگان سیاسی کشور تا خودشان درباره رویکرد مذاکراتی ایران و متقابلاً رویکرد مذاکراتی آمریکا قضاوت کنند. هیچ مذاکرهای که با بار و پیشداوری تحمیلشده آغاز شود، طبیعی است که به نتیجه نخواهد رسید «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری روز دوشنبه ۴ اسفند در پاسخ به این پرسش که «با توجه به اینکه وزیر امور خارجه کشورمان در دور قبلی گفتوگوها اعلام کردند که، به تعبیری، در حال حرکت به سمت تدوین متن هستیم و با عنایت به اینکه اعلام شده دور بعدی گفتوگوها نیز در این هفته برگزار میشود، مایلم جدیدترین اخبار مربوط به این روند تدوین متن، پیشرفتهای حاصلشده و زمان طرح پیشنهادات را بیان فرمایید. همچنین ادعای برخی منابع خبری درباره احتمال دستیابی به توافق موقت میان ایران و آمریکا را تا چه میزان تأیید میکنید؟» گفت: در این خصوص باید گفت گمانهزنی درباره نحوه ادامه مذاکرات، محتوای گفتوگوها و مباحث مطرحشده، امری غیرطبیعی نیست؛ با این حال، هیچیک از این گمانهزنیها مورد تایید ما نیست. جزئیات هر روند مذاکراتی، طبعاً در اتاق مذاکره مورد بحث و تبادل نظر قرار میگیرد. بحثی که درباره توافق موقت مطرح شده است نیز هیچ مبنایی ندارد. وی با اشاره به اینکه تدوین هر متن مذاکراتی در هر روند دیپلماتیک، ماهیتی مشترک دارد، گفت: طبیعی است که ما دیدگاههای خود را تدوین میکنیم و مواضعمان مشخص است. هم دیدگاههای ما درباره موضوع خاتمه تحریمهای ظالمانه روشن است و هم مواضعمان در خصوص مباحث هستهای شفاف و مشخص است. همچنین از دیدگاههای طرف آمریکایی نیز بهخوبی مطلع هستیم. هر روند مذاکراتی، همانگونه که عرض شد، یک فعالیت و اقدام مشترک است که در صورت وجود حسن نیت و جدیت در هر دو سوی مذاکره، میتوان نسبت به دستیابی به نتیجه امیدوار بود. در حال حاضر در مرحله تدوین دیدگاههای خود هستیم و امیدواریم ظرف دو تا سه روز آینده، در جلسهای که آقای دکتر عراقچی اعلام کردهاند، بتوانیم دور دیگری از گفتوگوها را برگزار کنیم. تا زمانی که پروتکل مشخصی برای بازدید از تاسیسات تعریف نشود، در این خصوص معذور هستیم سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «گروسی در اظهارات اخیر خود اعلام کرده است که اگر ایران اجازه بررسی سایتهای آسیبدیده را ندهد، توافقی حاصل نخواهد شد. با توجه به تماس تلفنی آقای عراقچی با ایشان، این پرسش مطرح است که آیا بازدید آژانس از سایتهای آسیبدیده ما پیششرط مذاکرات محسوب میشود و آیا چنین موضوعی از سوی طرف آمریکایی مطرح شده است یا خیر؟» گفت: خیر ما چنین پیششرطی نداریم. بحث همکاری ما با آژانس، موضوعی متفاوت است. ما نسبت به تعهدات خود واقف هستیم. در اینجا میتوانم عرض کنم که تمامی تعهدات ما در خصوص اعطای مجوز بازرسی از تأسیسات هستهای صلحآمیز کشورمان در سال ۲۰۲۵ انجام شده و در این زمینه همکاری کاملی با آژانس داشتهایم. وی ادامه داد: اما موضوع تأسیسات آسیبدیده، همانگونه که پیشتر نیز توضیح داده شده، مسئلهای متفاوت است؛ زیرا اساساً در این خصوص هیچ شیوهنامه و سازوکار مشخصی وجود ندارد. دلیل آن نیز روشن است؛ چون برای نخستین بار تأسیسات هستهای صلحآمیز یک کشور هدف تعرض نظامی خارجی قرار گرفته است. بنابراین تا زمانی که پروتکل مشخصی در این زمینه تعریف نشود، در این خصوص معذور هستیم. در مجموع، روند همکاری ما با آژانس بر اساس تعهدات پادمانی و وفق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی و با نظر شورای عالی امنیت ملی مدیریت و اجرا میشود. تصمیمگیری درباره مذاکرات هستهای در سطح شورای عالی امنیت ملی انجام و ابلاغ میشود سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به ادعای هدفمند برخی رسانههای داخلی و خارجی مبنی بر وجود دوگانگی در مدیریت مذاکرات هستهای و رقابت میان دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و وزارت امور خارجه، و با در نظر گرفتن دستور رئیسجمهور مبنی بر مسئولیت وزیر امور خارجه در این پرونده، به صورت شفاف توضیح فرمایید که ساختار تصمیمگیری و تقسیم مسئولیتها در این حوزه به چه صورت است» گفت: این موضوع روشن است. در خصوص موضوع هستهای، همانند گذشته، ما بر اساس تصمیماتی که در سطح شورای عالی امنیت ملی اتخاذ میشود، عمل میکنیم. بدیهی است تمامی دستگاههای ذیمدخل، هم در حوزه هستهای از جمله سازمان انرژی اتمی، و هم در حوزههای اقتصادی مرتبط با رفع تحریمها، در این فرآیند مشارکت دارند و دیدگاهها و نظرات کارشناسی و تخصصی خود را تدوین و ارائه میکنند. در نهایت، تصمیمگیری در سطح شورای عالی امنیت ملی انجام و ابلاغ میشود و وزارت امور خارجه نیز بر همان اساس اقدامات خود را پیگیری میکند. مردم ما در معرض یک جنگ روانی کمسابقه و به تعبیر من بیسابقه در طول تاریخ قرار دارند سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص توصیه برخی کشورها برای خروج شهروندانشان از ایران گفت:به هر حال باید در نظر داشته باشید که شما بهصورت ۲۴ ساعته با یک جنگ روانی و رسانهای مواجه هستید؛ فضایی که کاملاً آگاهانه و هدفمند در ارتباط با موضوعات ایران سازماندهی شده است. این فضا برای کسانی که خارج از ایران هستند، چنین تلقیای ایجاد میکند که گویی شرایط در اینجا بهشدت نابسامان است. وی ادامه داد: اما خبرنگارانی که به ایران سفر میکنند و افرادی که از نزدیک در کشور حضور دارند، مشاهده میکنند که الحمدلله زندگی بهصورت عادی در جریان است. بله، مردم ما در معرض یک جنگ روانی کمسابقه و به تعبیر من بیسابقه در طول تاریخ قرار دارند، اما بهخوبی دریافتهاند که برای مقابله با این جنگ روانی باید آگاهانه عمل کنند، اخبار را با دقت رصد کنند و تحت تأثیر القائاتی قرار نگیرند که هدف آنها آسیبزدن به روح و روان شهروندان ایرانی است. اسماعیل بقائی افزود: در خصوص کسانی هم که از کشور رفتهاند، باید گفت این رفتوآمدها امری طبیعی است؛ برخی میروند و برخی بازمیگردند. بنابراین نمیتوان حکم قطعی صادر کرد که همه در حال رفتن هستند یا همه در حال بازگشتاند. چنین تصویری واقعبینانه نیست و موضوعی غیرعادی بهشمار نمیرود. عناصر مد نظر ما برای هر تفاهم احتمالی در حال تجمیع شدن است سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص بسته پیشنهادی ایران در مذاکرات پیش رو و همچنین در پاسخ به سوال دیگری در خصوص عدم اعطای مجوز فعالیت بانک روسی در ایران گفت: من در پاسخ به یک سؤال دیگر عرض کردم که یکی از نشانههای جدیت هر مذاکرهای این است که همه طرفهای مذاکره برای رسیدن به نتیجه با جدیت و حسن نیت تلاش کنند. تدوین هر سندی طبیعی است که مستلزم همکاری، مشارکت و مساعدت همه طرفهای مذاکره باشد و ما نیز به سهم خود در حال انجام این کار هستیم. اسماعیل بقائی ادامه داد: عناصر مد نظر ما برای هر تفاهم احتمالی در حال تجمیع شدن است. اینکه هیأت نمایندگی آمریکایی چه شیوهای را در پیش بگیرد یا چه اقداماتی انجام میدهد، باید از خودشان پرسیده شود، اما طبیعی است که طرف آمریکایی نیز نقطهنظرات و دیدگاههای خود را دارد و ما کامل نسبت به آنها آگاهیم و هر وقت لازم باشد، جزئیات آن را به شیوهای مناسب اعلام خواهند کرد. وی افزود: در رابطه با موضوع بانک، یکی از ویژگیهای دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه همین است و حتماً دوستان ما این موضوع را دنبال میکنند و اقدامات لازم برای تسهیل آن را انجام خواهند داد. تناقضگوییهای مقامهای مختلف آمریکایی بهوضوح یک مانع جدی در روند مذاکرات است سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که «رئیسجمهور آمریکا مکرراً مدعی شده بود که در حملاتی که انجام دادهاند، برنامه هستهای ایران را بهطور کامل نابود کردهاند. اما اکنون، آقای ویتکاف نماینده ایشان، از فاصله یک هفتهای ایران تا ساخت بمب اتمی سخن میگوید. این اظهارات متناقض، عمدا بخشی از الگوی مذاکراتی نامتعارف دولت آقای ترامپ است. در امتداد همین الگوی نامتعارف، در میانه مذاکرات، از یک ضربالاجل دهروزه نیز صحبت میشود موضع وزارت خارجه چیست؟» گفت: باید گفت که ممکن است تحلیل شما درست باشد، اما اگر با حسننیت نگاه کنیم چون مبنای ما این است، باید آن را به خطای زبانی نسبت داد، چرا که بهروشنی مشخص است که چنین بحثهایی کاملاً نادرست هستند. با این حال، نکته شما درباره تناقضگوییها و موضعگیریهای متضاد مقامهای مختلف آمریکایی، بهوضوح یک مانع جدی در روند مذاکرات ایجاد میکند و در این خصوص هیچ تردیدی وجود ندارد. توافق برد-برد باید حقوق تضییع شده ملت ایران را بازگرداند سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص ویژگیهای توافق برد-برد گفت: توافقی که حقوق تضییعشده ایرانیان را بازگرداند، به معنای احیای حقوقی است که طی دو تا سه دهه گذشته از ناحیه تحریمهای ظالمانه علیه ایران تضییع شده است و بنابراین یکی از مطالبات اصلی ما بهشمار میرود. در حوزه هستهای نیز حقوق ایران باید به رسمیت شناخته شود و مورد احترام قرار گیرد. این حقوق از همان زمان که ایران در سال ۱۹۷۰ بهعنوان عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای پذیرفته شد، بهعنوان بخشی از مجموعه تکالیف و حقوق کشور به رسمیت شناخته شدهاند. احترام به حق ایران برای بهرهبرداری صلحآمیز از انرژی هستهای باید بخش لاینفک هرگونه تفاهم در این زمینه باشد. طبیعی است که ما نشان دادهایم آمادهایم تا برای اطمینانبخشی نسبت به تداوم ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران همکاری کنیم