اخبار
سخنگوی صنعت آب:
جذب کربن مکمل توسعه انرژی‌های پاک است
سخنگوی صنعت آب در حاشیه نشست های کاپ 31 با اشاره به نشست‌های تخصصی پیرامون تجدیدپذیرها گفت: جذب کربن در کنار توسعه انرژی‌های پاک معنا پیدا می‌کند، نه به جای آن.
عیسی بزرگ‌زاده، در گفت‌وگویی درباره جمع‌بندی مرحله‌ای نشست‌های COP31 گفت: پیام اصلی این نشست‌ها روشن بود؛ کاهش کربن بدون تنوع‌بخشی به سبد انرژی و توجه به پیوند آب، غذا، حمل‌ونقل، ساخت‌وساز و انرژی ممکن نیست.
وی ادامه داد: هم‌زمان باید انرژی بادی و خورشیدی، نیروگاه‌های تلمبه‌ذخیره‌ای برای پایداری شبکه، نیروگاه‌های آبی به‌ویژه نیروگاه‌های کوچک و انرژی زمین‌گرمایی توسعه یابد. این منابع، انتشار کربن را از مبدأ کاهش می‌دهند و جذب کربن مکمل آن‌هاست.
بزرگ‌زاده روش‌های جذب کربن را بر مبنای مطالب ارائه‌شده در چند نشست این‌گونه توضیح داد: دسته اول، جذب از دودکش نیروگاه‌ها و کارخانه‌هاست. در جذب پس از احتراق، CO₂ از گاز خروجی جدا می‌شود؛ در جذب پیش از احتراق، کربن پیش از احتراق سوخت گرفته می‌شود؛ در احتراق با اکسیژن، گاز خروجی عمدتاً از CO₂ و بخار آب تشکیل شده است و در برخی صنایع مثل آمونیاک و اتانول، CO₂ مستقیماً جمع‌آوری می‌شود. وی افزود: دسته دوم، جذب مستقیم از هوا یا DAC است. چون غلظت کربن در هوا کم است، این روش انرژی‌بر و پرهزینه است، اما به عنوان فناوری انتشار منفی اهمیت دارد. دسته سوم، روش‌های دریایی است؛ مثل کشت و غرق جلبک دریایی، افزایش قلیاییت اقیانوس و جداسازی الکتروشیمیایی. دسته چهارم، روش‌های زیستی است؛ جنگل‌کاری، زغال زیستی و ریزجلبک‌ها که خوشبختانه در برنامه هفتم برخی از اقدامات دسته اخیر مانند شورورزی مورد توجه قرار گرفته‌اند. دسته پنجم هم روش‌های زمین‌شیمیایی است؛ مثل کربن‌سازی معدنی که CO₂ را به شکل سنگ کربنات و پایدار ذخیره می‌کند.
سخنگوی صنعت آب گفت: در قلب همه این روش‌ها، فناوری‌های جداسازی قرار دارند: جذب سطحی، غشا، تقطیر برودتی و حلقه شیمیایی. انتخاب روش به منبع انتشار، هزینه، مصرف انرژی و هدف نهایی بستگی دارد. روش‌های پس از احتراق و پیش از احتراق بالغ‌ترند و DAC و روش‌های دریایی پتانسیل بالایی برای آینده دارند.
وی در پایان تأکید کرد: اگر توسعه تجدیدپذیرها، نیروگاه‌های تلمبه‌ذخیره‌ای، نیروگاه‌های آبی کوچک و زمین‌گرمایی با فناوری‌های جذب کربن همراه شود، مسیر کاهش کربن هموارتر و قابل اعتمادتر خواهد بود.
مسئول تمشیت امور جاری شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد؛
تدوین نقشه راه عملیاتی
توسعه نفت و گاز در دریای خزر
مسئول تمشیت امور جاری شرکت ملی نفت ایران در نشست‌های کارشناسی با مدیران و متخصصان صنعت نفت، راهکارهای عملیاتی تسریع در اکتشاف و توسعه میدان‌های نفت و گاز دریای خزر را بررسی کرد.
در نشست‌های فشرده چندروزه با حضور تیم‌های کارشناسی مدیریت برنامه‌ریزی تلفیقی، مدیریت نظارت بر تولید نفت و گاز و مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران و شرکت نفت خزر، برنامه ضربتی اکتشاف و توسعه نفت و گاز در دریای خزر تدوین شد و در دستور کار قرار گرفت.
در روز پایانی این نشست‌ها، فرخ علیخانی، مسئول تمشیت امور جاری شرکت ملی نفت ایران، محی‌الدین جعفری، مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران و محمدحسین دانشفر، مدیرعامل شرکت نفت خزر، ظرفیت‌های فنی و ملزومات موردنیاز برای اجرای این برنامه را بررسی و درباره راهکارهای پیشبرد آن تبادل‌نظر کردند.
این نشست‌ها با هدف ترسیم نقشه راه عملیاتی برای توسعه فعالیت‌های اکتشافی و تولید نفت و گاز در دریای خزر برگزار شد.
دبیر علمی کنفرانس iMat ۲۰۲۶مطرح کرد؛
ضرورت اجتناب‌ناپذیر گذار از
سوخت‌های فسیلی به فناوری‌های کربن‌صفر
دبیر علمی کنفرانس iMat ۲۰۲۶، شعار امسال کنفرانس را از مهندسی مواد تا آینده‌ای سبز؛ پیوند متالورژی، انرژی و محیط زیست برشمرد و افزود: جامعه علمی و صنعتی جهان در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخی خود ایستاده است؛ نقطه‌ای که در آن گذار از اقتصاد مبتنی بر سوخت‌های فسیلی به سمت توسعه پایدار و فناوری‌های کربن‌صفر (Net-Zero Emissions)، دیگر یک انتخاب فانتزی نیست، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای بقای زیست‌کره است.
جلیل وحدتی خاکی، در آستانه برگزاری این کنفرانس علمی حوزه مهندسی مواد و متالورژی با بیان این‌که انتخاب شعار «از مهندسی مواد تا آینده‌ای سبز، پیوند متالورژی، انرژی و محیط زیست» برای کنفرانس امسال، برآمده از یک تغییر پارادایم بنیادین در درک ما از نقش مهندسی مواد و متالورژی در قرن بیست‌ویکم است، گفت: اگر در انقلاب‌های صنعتی پیشین، متالورژی صرفاً وظیفه استخراج فلزات و تأمین آلیاژهای سازه‌ای را غالباً بدون توجه به پیامدهای زیست‌محیطی و مصرف بی‌رویه انرژی بر عهده داشت، علم مواد در قلب راه‌حل‌های اقلیمی قرار گرفته است.
وی افزود: واقعیت علمی آن است که هیچ جهشی در فناوری‌های انرژی پاک، بدون طراحی هدفمند مواد در مقیاس اتمی، مهندسی ریزساختار و بازنگری در فرآیندهای متالورژیکی امکان‌پذیر نخواهد بود.
این عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی خاطرنشان کرد: نخستین ضلع این پیوند سه‌گانه، انقلاب در سیستم‌های تبدیل و ذخیره‌سازی انرژی از طریق مهندسی سطح و الکتروکاتالیست‌هاست. در مسیر گذار به اقتصاد هیدروژنی، تولید هیدروژن سبز از طریق شکافت الکتروشیمیایی آب به‌عنوان پاک‌ترین حامل انرژی شناخته می‌شود.
وحدتی ادامه داد: با این حال، سینتیک کُند واکنش‌های نیم‌سلولی، یعنی واکنش تصاعد هیدروژن و واکنش تصاعد اکسیژن و اتلاف انرژی به‌صورت پتانسیل اضافی، چالش اصلی تجاری‌سازی الکترولایزرهاست. وی گفت: تا سال‌ها، فلزات گران‌بهای گروه پلاتین نظیر پلاتین، ایریدیوم و روتنیوم تنها کاتالیست‌های کارآمد در این حوزه بودند که کمیابی و قیمت سرسام‌آور آن‌ها، توسعه در مقیاس گیگاواتی را مسدود می‌کرد. در سال‌های اخیر، متالورژی فیزیکی و الکتروشیمی با همگرایی در طراحی آلیاژهای چندجزئی از فلزات واسطه ارزان‌قیمت و فراوان در پوسته زمین (نظیر سیستم‌های مبتنی بر نیکل، کبالت، آهن و منگنز)، این بن‌بست را شکسته‌اند.
دبیر علمی کنفرانس iMat ۲۰۲۶، با بیان این‌که ضلع دوم این تحول، متالورژی سبز و کربن‌زدایی از صنایع مادر (Green Metallurgy & Decarbonization) است، افزود: صنعت فولاد و متالورژی استخراجی به تنهایی مسئول حدود ۷ تا ۹ درصد از کل انتشار دی‌اکسید کربن انسان‌ساز در کره زمین است. ما نمی‌توانیم از آینده‌ای سبز سخن بگوییم، در حالی که مواد اولیه ساخت توربین‌های بادی، پنل‌های خورشیدی و خودروهای الکتریکی با روش‌های آلاینده سنتی تولید می‌شوند.
وحدتی خاطرنشان کرد: کنفرانس امسال به‌طور ویژه بر گذار از احیای مبتنی بر کربن (کوره بلند) به سمت احیای مستقیم سنگ آهن با استفاده از هیدروژن سبز (HYBRIT و فناوری‌های پلاسما-هیدروژن) و الکترولیز اکسیدهای مذاب تمرکز دارد، فرآیندهایی که محصول جانبی آن‌ها به‌جای گازهای گلخانه‌ای، بخار آب یا اکسیژن خالص است.
وی ادامه داد: علاوه‌بر این، طراحی نسل جدید فولادهای پیشرفته با استحکام بالا (AHSS) و آلیاژهای سبک‌وزن (مبتنی بر آلومینیوم، منیزیم و تیتانیوم)، با کاهش وزن سازه‌ها و ناوگان حمل‌ونقل، به‌طور مستقیم مصرف سوخت و ردپای کربنی را در طول چرخه عمر محصول کاهش می‌دهد.