سیاست
کشورهای منطقه بهتر است مراقبت کنند که جنگ جدیدی شکل نگیرد؛ زیرا اگر جنگ جدیدی آغاز شود، متأسفانه برای کل منطقه تبعاتی خواهد داشت.وزیر خارجه کشورمان تاکید کرد که ایران هرگز در برابر دشمنان، سر خم نخواهد کرد. گزیده های مصاحبه شبکه الجزیره قطر با سید عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران به این شرح است: در این مصاحبه، سیدعباس عراقچی تلاش می‌کند تصویری از سیاست جمهوری اسلامی ایران ارائه دهد که بر سه محور استوار است: آمادگی برای دیپلماسی، حفظ آمادگی نظامی و تأکید بر استقلال و قدرت بازدارندگی ایران. ۱. مذاکرات ایران و آمریکا و طرح بازگشایی تنگه هرمز - طرح اولیه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، طرح هفت‌روزه بوده که با پیشنهاد قطر به طرح دوروزه تبدیل شده است. - براساس طرح جدید: - روز اول: آمریکا باید مجموعه‌ای از اقدامات مورد مطالبه ایران را انجام دهد. - روز دوم: تنگه هرمز بازگشایی و تردد به وضعیت عادی بازمی‌گردد. - شروط ایران برای اجرای این طرح عبارت‌اند از: 1. لغو تحریم‌های جدید آمریکا. 2. کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه و بازگشت به سطح پیشین. 3. رفع محاصره دریایی. 4. فراهم شدن امکان صادرات نفت ایران. 5. آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران، از جمله ۶ میلیارد دلار در قطر. 6. پذیرش مسیر جدید تردد دریایی مورد توافق ایران و عمان. 7. پایان جنگ در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان. - عراقچی تأکید کرده است که تاکنون هیچ برنامه‌ای برای ملاقات مستقیم با هیئت آمریکایی تنظیم نشده است. - میانجی‌گری قطر و پاکستان برای نزدیک کردن دیدگاه‌های دو طرف ادامه دارد. ۲. بی‌اعتمادی به آمریکا؛ مانع اصلی توافق - عراقچی بزرگ‌ترین مشکل روابط ایران و آمریکا را بی‌اعتمادی می‌داند. - به گفته او، آمریکا در سه مقطع مذاکرات و دیپلماسی را به جنگ منتهی کرده است. - خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و نقض تفاهم‌های اخیر از نمونه‌های مورد اشاره اوست. - ایران معتقد است آمریکا باید پیش از ورود به مذاکرات جدید، اقدامات عملی برای اعتمادسازی انجام دهد. - از نگاه ایران، توافق درباره تنگه هرمز باید از توافق احتمالی هسته‌ای تفکیک شود. ۳. پرونده هسته‌ای و همکاری با آژانس - ایران تأکید دارد که عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) است و به تعهدات خود پایبند بوده است. - عراقچی حمله به تأسیسات هسته‌ای تحت نظارت آژانس را عاملی برای اختلال در روابط ایران و آژانس معرفی می‌کند. - به گفته او، درباره چگونگی بازرسی از تأسیسات آسیب‌دیده، پروتکل مشخصی وجود ندارد. - ایران بازگشت به همکاری عادی با آژانس را نیازمند رفع نگرانی‌ها و ایجاد تفاهم مشترک می‌داند. - از نظر تهران، مذاکرات هسته‌ای مرحله‌ای جداگانه است و آژانس در هر توافق هسته‌ای نقش خواهد داشت. ۴. آمادگی نظامی و احتمال جنگ مجدد - عراقچی اعلام کرده ایران برای هرگونه احتمال، از جمله حمله نظامی جدید آمریکا، آمادگی دارد. - به گفته او، سلاح‌های ایران به‌روزرسانی شده‌اند، نقاط ضعف برطرف شده و قابلیت‌های جدیدی به توان نظامی افزوده شده است. - وی تأکید کرده است که ایران هم‌زمان برای جنگ و مذاکره آماده است. - از نظر او، جنگ جدید نه‌تنها برای ایران، بلکه برای تمام منطقه پیامدهای سنگینی خواهد داشت. - عراقچی معتقد است آمریکا در صورت تکرار جنگ به اهداف خود نخواهد رسید. ۵. جایگاه رهبری و انسجام ساختار تصمیم‌گیری - عراقچی تأکید کرده است که رهبر جمهوری اسلامی ایران بر مسائل کشور تسلط کامل دارند و تصمیمات راهبردی را اتخاذ می‌کنند. - به گفته او، عدم حضور عمومی و انتشار پیام‌های تصویری یا صوتی رهبر، ملاحظات امنیتی دارد. - وی از سلامت، نشاط و اشراف ایشان بر مسائل کشور سخن گفته است. - عراقچی همچنین تأکید کرده میان دولت، مجلس، شورای عالی امنیت ملی و نیروهای مسلح در تصمیمات کلان هماهنگی وجود دارد. - او محمدباقر قالیباف را مذاکره‌کننده ارشد ایران معرفی کرده و گفته است محسن رضایی نیز از این روند حمایت می‌کند. ۶. روابط ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس - عراقچی تأکید کرده است که ایران قصد خصومت با کشورهای همسایه را ندارد. - به گفته او، حملات نظامی ایران در جنگ گذشته متوجه پایگاه‌ها و اهداف آمریکایی بوده است، نه کشورهای میزبان. - وی با اشاره به احتمال وقوع خطا در شرایط جنگی، تأکید کرده ایران قصد حمله به اهداف کشورهای دوست را نداشته است. - از کشورهای منطقه خواسته است برای جلوگیری از شکل‌گیری جنگ جدید تلاش کنند. - عراقچی معتقد است پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه لزوماً امنیت این کشورها را تضمین نمی‌کنند. ۷. شکل‌گیری ترتیبات امنیتی جدید منطقه‌ای - یکی از مهم‌ترین محورهای مصاحبه، تأکید بر ضرورت ایجاد ساختار امنیتی جدید در منطقه است. - عراقچی معتقد است امنیت منطقه باید بدون حضور نیروهای خارجی و با مشارکت کشورهای منطقه تأمین شود. - در همین چارچوب، سفر هیئت‌های عربستان، ترکیه و پاکستان به تهران مورد اشاره قرار گرفته است. - به گفته او، چهار کشور درباره ادامه رایزنی‌ها و همکاری‌های امنیتی توافق کرده‌اند. - عراقچی این روند را گامی مثبت در جهت همکاری کشورهای بزرگ منطقه ارزیابی می‌کند. ۸. تحولات یمن و روابط با عربستان - عراقچی از درگیری میان کشورهای مسلمان ابراز تأسف کرده است. - وی معتقد است بحران یمن ریشه‌های تاریخی و سیاسی پیچیده‌ای دارد. - ایران آمادگی خود را برای کمک به پایان جنگ یمن اعلام کرده است. - عراقچی تأکید کرده است که بحران یمن و بحران تنگه هرمز از نظر ریشه‌ها و راه‌حل‌ها متفاوت‌اند، هرچند به‌صورت غیرمستقیم بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. ۹. گروه‌های مقاومت و آینده نفوذ منطقه‌ای ایران - عراقچی معتقد است ضربات واردشده به حزب‌الله و دیگر گروه‌های مقاومت به معنای پایان یا تضعیف ایدئولوژی مقاومت نیست. - وی تأکید کرده است که حمایت ایران از گروه‌های مقاومت را بخشی از سیاست منطقه‌ای خود می‌داند. - درباره حشدالشعبی عراق، شکل‌گیری و آینده این گروه‌ها را موضوعی داخلی و مربوط به تصمیم‌گیری عراقی‌ها دانسته است. - او معتقد است مقاومت همچنان زنده است و در آینده نقش خود را حفظ خواهد کرد. ۱۰. انسجام داخلی و استقلال ملی - عراقچی وجود دیدگاه‌های متفاوت در داخل ایران را طبیعی دانسته است. - به گفته او، اختلاف‌نظرهای سیاسی و اقتصادی مانع وحدت در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور نیست. - وی انسجام اجتماعی در جریان جنگ را یکی از نقاط قوت ایران معرفی کرده است. - تأکید اصلی او این است که فشار اقتصادی نباید موجب چشم‌پوشی از استقلال و عزت ملی شود. - عراقچی تصریح کرده ایران حاضر نیست در برابر قدرت‌های بزرگ تسلیم شود.