تهران قلب جغرافیای مقاومت ایران

    محسن رحمانی- ۱۴ مهرماه با تصویب شورای فرهنگ عمومی استان تهران به عنوان «روز تهران» نامگذاری شده است، این روز که از سال ۱۳۹۵ در تقویم رسمی کشور ثبت شده، یادآور انتخاب تهران به عنوان پایتخت رسمی در دوران مشروطه است.
در ۱۴ مهر سال ۱۲۸۵ خورشیدی، تهران نه تنها مرکز سیاسی ایران، بلکه نمادی از تحولات تاریخی و فرهنگی این سرزمین شد، شهری که اکنون با بیش از ۹ میلیون نفر جمعیت، پرجمعیت‌ترین کلان‌شهر خاورمیانه است.
تهران، زادگاه، گذشته حال و آینده ما. شهری که غریب و مظلوم با همه مهربانی و سخاوتش، به بی معرفتی مردم دوران ما کم کم هویتش خاک آلود شده است. واقعا از حیات و تاریخ پرفراز و نشیب هزارساله اش چه می‌دانیم؟
از محمدبن حماد طهرانی به عنوان نخستین طهرانی معروف تاریخ ( قرن سوم هجری)، از خانه های زیرزمینی شبیه به سوراخ موش کورش، از حصار 463 ساله صفوی اش، از لعنت شدن طهران توسط شاه عباس کبیر، از چهارباغ عباسی و چنارستان صفوی اش، از اردوهای نظامی متعدد نادرشاه در طهران، از اقامت طولانی مدت کریمخان زند در تهران، از پایتخت شدن آن توسط آغامحمدخان قاجار، از حصار ناصری، از دروازه هایش، از محلات قدیمی اش و... که حتی نامی از آنها نشنیده ایم.
119 سال پیش، تقریبا یکسال و سه ماه پس از امضای فرمان مشروطیت ایران توسط مظفرالدین شاه قاجار، متمم قانون اساسی مشروطه در 14 مهرماه 1286 شمسی به امضای محمدعلی شاه قاجار رسید. طبق اصل چهارم این متمم پایتخت ایران طهران است.
هفته پیش محمدصادق معتمدیان در نشست شورای فرهنگ عمومی استان تهران خواستار تسریع در ثبت رسمی ۱۴ مهر به‌عنوان «روز تهران» در تقویم کشور شد و اظهار کرد: این پیشنهاد پس از تصویب در شورای فرهنگ عمومی استان، بارها برای طی مراحل قانونی به مراجع ملی ارسال شده است و انتظار داریم شورای فرهنگ عمومی کشور با توجه به جایگاه پایتخت، آن را در نخستین فرصت تعیین تکلیف کند.
استاندار تهران خاطرنشان کرد: برنامه‌های روز تهران در سال جاری باید از تجربه دوره‌های گذشته فراتر برود و معرفی تاریخ، فرهنگ، هنر و ظرفیت‌های شهرستان‌های استان را دربرگیرد. روایت مقاومت مردم تهران در جنگ تحمیلی اخیر نیز باید به این برنامه‌ها افزوده شود؛ زیرا پایتخت از نظر حجم حملات، شمار شهدا و جانبازان و میزان خسارت‌های واردشده، سهم بالایی از این جنگ را متحمل شد.
تهران امروز، بخشی از جغرافیای مقاومت ایران
معتمدیان افزود: تهران امروز بخشی از جغرافیای مقاومت و حافظه دفاعی ایران است و می‌توان با شناسایی نقاط هدف قرارگرفته، ثبت روایت‌های مردمی و طراحی برنامه‌های فرهنگی، زمینه شکل‌گیری «راهیان نور تهران» را فراهم کرد. این روایت باید ایستادگی مردم، مجاهدت نیروهای امدادی و خدماتی و استمرار زندگی در دشوارترین روزها را برای نسل‌های آینده ثبت کند.
وی حضور گسترده و خودجوش اقشار مختلف مردم در اجتماع بزرگ جانفدایان تهران و شهرستان‌های استان را نشانه روشنی از سرمایه اجتماعی و همبستگی ملی دانست و گفت: بخش قابل‌توجهی از این حضور، بدون سازمان‌دهی رسمی شکل گرفت و حضور چندساعته رئیس‌جمهور و مسئولان عالی کشور در کنار مردم نیز بر اهمیت این رویداد افزود. چنین ظرفیتی باید با برنامه‌ریزی فرهنگی دقیق، حفظ و تقویت شود.
تصویب ثبت «روز تهران» در تقویم رسمی کشور
رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران از تصویب نامگذاری ۱۴ مهرماه به عنوان «روز تهران» در سال گذشته بود که شورای فرهنگ عمومی استان تهران خبر داد.
نرگس معدنی‌پور اعلام کرد: شورای فرهنگ عمومی استان تهران در جلسه امروز خود با نامگذاری ۱۴ مهرماه به عنوان «روز تهران» موافقت کرد.
وی با اشاره به سابقه این طرح بیان کرد: در سال ۱۳۹۵ و در دوره چهارم شورای شهر تهران، مصوبه‌ای برای ثبت روز تهران در تقویم رسمی کشور به عنوان پایتخت ایران اسلامی تصویب شد، اما به نتیجه نرسیده بود. در دوره ششم شورا، اصلاحیه‌ای بر همان مصوبه ارائه شد و شهرداری تهران موظف شد علاوه بر پیگیری‌های لازم از طریق شورای فرهنگ عمومی برای ثبت روز تهران در تقویم رسمی کشور، نسبت به تشکیل دبیرخانه دائمی و برنامه ریزی سالیانه برای اجرای برنامه‌های مدون و همه جانبه روز تهران اقدام کند.
معدنی‌پور افزود: با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده و پیگیری‌های مستمر از سوی شورای شهر و شهرداری تهران، این موضوع در دستور کار شورای فرهنگ عمومی استان قرار گرفت و در آستانه مهرماه، دلایل تاریخی و فرهنگی این نامگذاری تشریح شد.
به گفته وی، انتخاب ۱۴ مهرماه به عنوان «روز تهران» به دلیل اهمیت تاریخی این روز در تحولات سیاسی کشور صورت گرفته است. در سال ۱۲۸۶ هجری شمسی و در متمم قانون اساسی مشروطه، به صورت رسمی و قانونی، تهران به عنوان پایتخت ایران معرفی شد؛ موضوعی که مبنای تصویب این نامگذاری قرار گرفت.
معدنی پور ضمن تشکر از شورای فرهنگ عمومی استان تهران اظهار کرد: با توجه به این مصوبه، «روز تهران» در تقویم رسمی کشور ثبت خواهد شد.
 تاریخچه‌ای پربار از روستایی کوچک تا کلان‌شهری مدرن
یک کارشناس میراث فرهنگی و گردشگری اظهار داشت: تهران، که پیشینه‌اش به بیش از ۷ هزار سال می‌رسد، ابتدا روستایی کوچک در دامنه کوه‌های البرز بود، کاوش‌های باستان‌شناسی در تپه‌های ری و چشمه‌علی، شواهدی از سکونت انسان در این منطقه از دوران نوسنگی ارائه می‌دهد.
محمدرضا تاجیک اضافه کرد: در دوران صفویه، شاه طهماسب صفوی دیواری دور شهر کشید و تهران را به عنوان شهری استراتژیک تقویت کرد، اما شکوفایی واقعی تهران با انتخاب آن به عنوان پایتخت توسط آقامحمدخان قاجار در سال ۱۱۶۵ خورشیدی آغاز شد، این انتخاب به دلیل موقعیت جغرافیایی امن و نزدیکی به مراکز قدرت شمالی، تهران را به کانون سیاسی تبدیل کرد.
وی افزود: در دوران قاجار، تهران شاهد ساخت بناهای باشکوهی مانند کاخ گلستان بود، که امروزه به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، این کاخ، با معماری ترکیبی ایرانی-اروپایی، نمادی از عصر قاجار است و شامل تالارهای آینه‌کاری‌شده و باغ‌های زیبا می‌شود.
تهران مملو از جاذبه های گردشگری است
تاجیک گفت: با انقلاب مشروطه، تهران مرکز جنبش‌های آزادی‌خواهی بود و مجلس شورای ملی در آن تأسیس شد و پس از انقلاب اسلامی نیز تهران به عنوان مرکز فرهنگی و سیاسی کشور، توسعه یافت و نمادهایی مانند برج آزادی و برج میلاد به آن اضافه شد.
محمدرضا تاجیک در خصوص جاذبه های گردشگری تهران گفت: تهران مملو از جاذبه‌هاست، کاخ سعدآباد و نیاوران، یادگار دوران پهلوی، باغ‌های زیبایی دارند، برج آزادی، نماد انقلاب، و پل طبیعت، شاهکاری مدرن، بازدیدکنندگان را مجذوب می‌کنند. کوه‌های توچال و دربند، فرصت‌های طبیعت‌گردی فراهم می‌کنند و موزه جواهرات ملی، با جواهراتی مانند دریای نور، گنجینه‌ای جهانی است.
تهران با مساحتی حدود ۷۳۰ کیلومتر مربع، در دامنه جنوبی رشته‌کوه البرز قرار دارد و ارتفاع آن از ۹۰۰ تا ۱۸۰۰ متر متغیر است، این موقعیت جغرافیایی، آب و هوایی معتدل کوهستانی به تهران بخشیده، با زمستان‌های سرد و تابستان‌های گرم. رودخانه‌هایی مانند کرج و جاجرود، منابع آبی مهمی هستند، هرچند چالش‌هایی مانند خشکسالی و آلودگی هوا بر شهر سایه افکنده است.
۱۴ مهر روز «تهران»؛ از دیروز تا امروز نماد تاریخ و هویت ایران
جمعیت تهران بیش از ۹ میلیون نفر است که با احتساب حومه، به ۱۵ میلیون می‌رسد، این شهر مهاجرپذیر، میزبان اقوام متنوعی از فارس، ترک، کرد و لر بوده که تنوع فرهنگی آن را غنی کرده است.
تهران به ۲۲ منطقه تقسیم شده و از شمال به جنوب، از محله‌های لوکس مانند فرمانیه تا مناطق جنوبی مانند شهرری، طیفی از سبک‌های زندگی را نشان می‌دهد، پارک‌های بزرگی مانند ملت و لاله، فضاهای سبز مهمی برای شهروندان فراهم می‌کنند، هرچند ترافیک سنگین و آلودگی، چالش‌های اصلی هستند، که با طرح‌هایی مانند گسترش مترو – که اکنون بیش از ۲۰۰ کیلومتر طول دارد – تلاش کرده این مشکلات را کاهش دهد.
فرهنگ و هنر؛ قلب تپنده ایران
مشاور استاندار تهران فرهنگ تهران را ترکیبی از سنت ایرانی و تأثیرات اسلامی دانست و به خبرنگار مهر گفت: این شهر مرکز هنرهای نمایشی، موسیقی و ادبیات ایران است، تئاتر شهر، به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه تئاتری خاورمیانه، میزبان اجراهای متعدد است، موزه‌های تهران مانند موزه ملی ایران و موزه هنرهای معاصر، گنجینه‌ای از آثار باستانی و مدرن را حفظ می‌کنند، جشنواره‌های سالانه مانند فیلم فجر و کتاب تهران، تهران را به کانون فرهنگی تبدیل کرده‌اند.
محمدمهدی مومنی اضافه کرد: تنوع قومی، غذاهای محلی مانند دیزی و کباب را با تأثیرات بین‌المللی آمیخته است، بازار بزرگ تهران، با قدمتی بیش از ۲۰۰ سال، نه تنها مرکز تجارت است، بلکه نمادی از زندگی روزمره شهروندان است. در حوزه ادبیات، نویسندگان بزرگی ریشه در تهران دارند و آثارشان تصویرگر زندگی شهری است.
وی گفت: موسیقی سنتی ایرانی در تالار وحدت اجرا می‌شود، در حالی که کنسرت‌های موسیقی در سالن‌های مدرن مانند میلاد، نشان‌دهنده پویایی فرهنگی است.
مشاور استاندار تهران گفت: تهران با مشکلاتی مانند زلزله‌خیزی، آلودگی هوا و ترافیک دست و پنجه نرم می‌کند. طرح جامع تهران، با تمرکز بر توسعه پایدار، به دنبال حل این مسائل است و روز تهران فرصتی برای بازخوانی گذشته و ترسیم آینده است، جایی که این شهر کهن، با پویایی‌اش، همچنان قلب ایران باقی می‌ماند.
وی با بیان این که رویکرد استاندار تهران، تدوین طرح جامع توسعه‌ای برای پایتخت است، گفت: این طرح زمینه‌های لازم برای پیشرفت پایدار شهر را فراهم می‌کند.
وی ادامه داد: در نهایت، این ابتکار نه تنها توسعه اقتصادی را تقویت می‌کند، بلکه کیفیت زندگی مردم تهران را نیز ارتقا خواهد بخشید.
تهران بیش از ۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی کشور را تأمین می‌کند
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار تهران نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تهران، نبض اقتصاد ایران است و بیش از ۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی کشور را تأمین می‌کند، این شهر مرکز بورس اوراق بهادار، بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ است.
حشمت اله عسگری گفت: صنایع خودروسازی، نفت و فناوری اطلاعات در تهران متمرکز هستند. پارک‌های فناوری مانند پردیس، نوآوری را ترویج می‌دهند و استارت‌آپ‌هایی مشهور از این شهر برخاسته‌اند، گردشگری نیز نقش مهمی دارد؛ جاذبه‌هایی مانند برج میلاد – ششمین برج بلند جهان سالانه میلیون‌ها بازدیدکننده جذب می‌کند.
اصلا چرا اسم این شهر تهران است؟
برویم سر اصل مطلب؛ چرا به این پایتخت تاریخی و بزرگ «تهران» می‌گویند؟ ریشه این اسم از کجا آب می‌خورد؟
درباره ریشه این اسم داستان‌های مختلفی وجود دارد. معروف‌ترین داستان‌های ریشه این اسم را در ادامه می‌خوانید:
۱. بعضی از مردم می‌گویند ریشه اسم تهران از «تَهِ ران» گرفته شده. جالب این‌جاست که برای همین عبارت هم دو داستان مختلف وجود دارد:
دسته اول می‌گویند این شهر در قدیم دشت بزرگی بوده که بین کوه‌های اطرافش به شکل یک گود دیده می‌شد. به همین دلیل دو کلمه «ته» به‌معنی پایین و «ران» به‌معنی دامنه با هم ترکیب شده‌اند و تهران را تشکیل داده‌اند.
دسته دوم هم می‌گویند چون در گذشته مردم این منطقه موقع حمله دزدان و دشمنان به ته خانه‌هایشان که به شکل غار (زیرزمین‌ها) بود فرار می‌کردند، به مرور زمان به آن تهران گفته شد.
درباره ریشه اسم تهران داستان‌های مختلفی وجود دارد.
۲. روایت دوم مربوط به «مهرالزمان نوبان» است. او که در ریشه اسم شهرها و روستاها صاحب‌نظر است، این‌طور می‌گوید:
در گذشته خاندان طاهری خراسان در اینجا زندگی می‌کردند. به همین دلیل به این شهر «طاهِران» گفتند. طرفداران این نظریه می‌گویند «طاهران» بعدها به «طِهران» تبدیل شد.
۳. «حسین کریمان» هم در کتاب قصران این‌طور نوشته است:
اسم این شهر در اصل گِهران بوده به‌معنی جای گرم (گِه: گرم + ران: جا) که در برابرِ شِمیران به‌عنوان جای سرد است. شِم و سِم به‌معنی سرد است و شمیران و سِمیرُم به‌معنی جای سرد است. تبدیل «گ» در «گِهران» به «ت» در گویش مردم قصران و روستاهای اطراف طبیعی است. همان گونه که «گِل» را «تیل» یا «تِوِل» می‌گویند.
تهران یا طهران؟ مسئله این است
شاید در نوشته‌های مختلفی اسم این شهر را «طهران» دیده باشید. حتی املای این اسم هم در طول تاریخ عوض شد و به شکل امروزی‌اش در آمد. هم‌زمان با جنبش مشروطه تغییرات زیادی در ادبیات و نگارش زبان فارسی داده شد. بعد از اینکه در دوره پهلوی اول فرهنگستان زبان و ادب فارسی راه افتاد ، املای «طهران» به «تهران» تغییر کرد.
تهران پایتخت چندم ایران است؟
همان‌طور که خواندید، این شهر در دوران قاجار به‌عنوان پایتخت ایران انتخاب شد. اما نکته جالب این‌جاست که آخرین پایتختی بود که برای ایران انتخاب شد و از همان زمان ۲۰۰ سال پایتخت ایران باقی ماند. درست است که هنوز مقامش را حفظ کرده، ولی داستان اصلی به قبل از انتخاب آن برمی‌گردد. همان‌طور که می‌دانید تمدن و تاریخ ایران آن‌قدر قدیمی است که حکومت‌ها و پادشاهان زیادی را به چشم دیده است. طبیعی است که هرکدام از این حکومت‌ها شهری را به‌عنوان پایتختشان انتخاب کنند. حتی بعضی از آن‌ها کار خودشان را برای حکومت راحت‌تر می‌کردند و به‌جای یک شهر، چند شهر را پایتخت ایران می‌کردند.
املای طهران به تهران تغییر کرده است
تا قبل از آن، ۲۳ شهر در زمان‌های مختلف پایتخت ایران شدند. به همین دلیل تهران درواقع بیست و چهارمین پایتخت انتخابی ایران است.
تهران ؛ محبوب دل پادشاهان ایرانی
این شهر حتی در دوران حکومت زندیه و پادشاهی کریم خان زند هم بر سر زبان‌ها بود و پادشاهان زندیه دوست داشتند  پایتخت حکومتشان بشود. این پادشاهان برای حکومت در آن دروازه، برج‌ها و حصارهایی در شهر و محدوده آن ساختند تا برای پایتخت شدن آماده بشود.
پادشاهان ایرانی به تهران علاقه زیادی داشتند
اما از طرفی آقا محمد خان قاجار با کریم خان و لطفعلی خان زند مشکلات زیادی داشت و باهم کنار نمی‌آمدند. در نهایت آقا محمد خان به آن‌ها حمله کرد و شهری که در زمان زندیه ساخته و حصارکشی شده بود را برای خودش برداشت و شروع به حکومت در آن کرد.
مهم‌ترین دلیل محبوبیت تهران برای حکومت چه بود؟
همان‌طور که خواندید این شهر در واقع کاندید اصلی پایتخت حکومت پادشاهان ایرانی بود و برای این محبوبیتش دلایل زیادی داشت. در درجه اول، موقعیت مکانی و آب‌وهوای خوبی داشت. همین‌طور کوه‌های البرز در نزدیکی این شهر بودند و اطراف آن پر از جنگل بود. اما این‌ها تنها دلایل انتخاب آن به عنوان پایتخت نبود.
جاده ابریشم دلیل محبوبیت تهران بود
این جاده، شرقی‌ترین شهر و روستاهای آسیا را به غربی‌ترین شهرهای اروپا وصل می‌کرد. جالب است بدانید که جاده ابریشم، درست از شهر رد می‌شد. البته این نکته را هم بگوییم که تهران در آن زمان شهر نبود و به‌شکل دشتی بزرگ و خوش آب‌وهوا بود. دسترسی به این جاده باعث می‌شد پادشاهان هرکسی که از جاده ابریشم و خاک ایران رد می‌شد را زیر نظر داشته باشند.
علاوه مسیر شرق تا غرب، مسیر دسترسی از شمال تا جنوب هم از آن رد می‌شد. در نتیجه کسانی که می‌خواستند به دریاهای شمال و جنوب ایران دسترسی داشته باشند و یا از راه دریای ایران به شمال و جنوب قاره بروند هم باید از همین شهر رد می‌شدند.
چالش های اساسی زندگی پایتخت‌نشینان
تهرانی‌ها سه چالش اصلی پایتخت را «هزینه مسکن»، «ترافیک و آلودگی» و همچنین «ناترازی آب و برق» می‌دانند. سال گذشته شهروندان با شرکت در نظرسنجی آنلاین یک روزنامه اقتصادی اعلام کردند، رفع این مزاحمت‌‌ها به برنامه‌ریزی بلندمدت و اقدامات مشترک دولت و شهرداری وابسته است.

در عین حال، ۵۴ درصد نظردهنده‌ها طی ماه‌های اخیر تحت‌تاثیر سبد مشکلات، به مهاجرت از پایتخت فکر کرده‌اند. یک جامعه‌شناس شهری در تحلیل این نتایج معتقد است، تهران در مقام پایتخت هنوز برای ساکنانش جذاب است و مزیت‌ها و فرصت‌هایی دارد که مشکلات زندگی را هم قابل تحمل کرده است. 
سه مزاحم ساکنان پایتخت
هزینه تامین مسکن، ترافیک، آلودگی هوا و ناترازی انرژی مهم‌ترین چالش‌هایی هستند که شهروندان تهرانی با آن مواجه هستند؛ درحالی‌که بخشی از این چالش‌ها در دهه‌های اخیر از کیفیت زندگی در پایتخت کاسته است؛ ناترازی در بخش انرژی شامل محدودیت برق و آب نیز در سال‌های اخیر بر مصائب زندگی در این کلان‌شهر افزوده است.
 در دو نظرپرسی جداگانه از تهرانی‌ها و فعالان‌اقتصادی مقیم پایتخت احتمال مهاجرت از این شهر در صورت استمرار چالش‌ها را بررسی کرد؛ نتایج بررسی‌ها نشان داد که 54 درصد شرکت‌کنندگان در نظرسنجی و 49 درصد فعالان اقتصادی حداقل یک مرتبه به مهاجرت از تهران فکر کرده‌اند. با این وجود این داده را نمی‌توان لزوما به مفهوم کاهش جذابیت تهران تعبیر کرد. اگرچه حدود 50 درصد شهروندان تهران یک مرتبه به مهاجرت از این شهر فکر کرده‌اند؛ اما وابستگی‌های متعدد به پایتخت باعث می‌شود تا دل کندن از این شهر به راحتی میسر نباشد.
حسین ایمانی جاجرمی، جامعه‌شناس و صاحب‌نظر مسائل شهری  عنوان کرد که تمرکز امکانات در پایتخت و تولید ارزش افزوده بالای اقتصادی در این شهر باعث می‌شود که تهران همچنان جذاب باشد؛ وی معتقد است که بخشی از افراد خواهان مهاجرت از پایتخت، در گروه‌های سنی میانسال قرار دارند؛ درحالی‌که بخش قابل‌توجهی از میانسالان تمایلی به زندگی در هیاهوی کلان‌شهرها را ندارند؛ چنین شهرهایی برای جوانان جذاب است.
مهاجرت از پایتخت جدی می‌شود؟
سبد چالش‌های زندگی در پایتخت برای شهروندان روزبه ‌روز سنگین‌تر می‌شود؛ هزینه بالای تامین مسکن، آلودگی هوا، ترافیک، و ناترازی در برق و آب از مهم‌ترین چالش‌هایی است که شهروندان با آن مواجه هستند و این موارد از کیفیت زندگی در این کلان‌شهر کاسته است. اگرچه چالش‌های نظیر ناترازی در تامین برق و آب امسال تبدیل به معضل اساسی در اغلب شهرهای کشور شده، اما چالش‌هایی نظیر ترافیک، آلودگی هوا و هزینه بالای تامین مسکن در زمره چالش‌های مهمی است که مردم کلان‌شهرها و به‌خصوص پایتخت‌نشینان با آن مواجه هستند.
برای بررسی اثرگذاری این چالش‌ها بر کیفیت زندگی شهروندان، تاثیر این موارد بر مهاجرت ساکنان شهر در صورت تداوم این موانع و امید شهروندان به رفع این چالش‌ها در میان یا بلند‌مدت و نقش شهرداری و دولت در حل این موارد، دو نظرسنجی از سوی گروه مسکن و شهری انجام شد.
یکی از این نظرسنجی‌ها مربوط به جمعی از فعالان اقتصادی و صاحبان کسب‌وکاری بود که در یکی از همایش‌های گروه رسانه‌ای با موضوع دیگر شرکت کرده بودند و دیگری از طریق کانال تلگرامی برگزار شد. اگرچه نتایج این دو نظرسنجی مشابهت‌های بالایی داشت، اما تفاوت‌هایی نیز در پاسخ‌ها مشهود بود که احتمالا مربوط به تفاوت سبک زندگی و درآمدی شهروندان در گروه‌های مختلف درآمدی می‌شود.
اولین سوال هر دو نظرسنجی به بیان اصلی‌ترین چالش‌های زندگی در پایتخت مربوط بود؛ درحالی‌که شرکت‌کنندگان در نظرسنجی کانال تلگرامی به ترتیب هزینه مسکن، ترافیک و آلودگی هوا و ناترازی انرژی را مهم‌ترین چالش‌های خود برای زندگی در تهران عنوان کردند؛ فعالان اقتصادی شرکت‌کننده در نظرسنجی به ترتیب ترافیک، آلودگی هوا، هزینه مسکن و ناترازی انرژی را مهم‌ترین چالش زندگی در تهران دانستند.
به نظر می‌رسد که فعالان اقتصادی کمتر از سایر گروه‌های شهروندی با چالش هزینه مسکن در تهران مواجه هستند و در عین حال به احتمال زیاد، سنگینی اجاره‌بها از کل درآمد خانوار برای عموم مردم بیشتر است. در عین حال احتمالا فعالان اقتصادی ضرورت بیشتری برای حضور در شهر در ساعات مختلف به سبب نوع کار دارند و از این رو این قشر بیش از بخشی دیگر از شهروندان نظیر افراد خانه‌دار، دانش‌آموزان و دانشجویان و حتی کارمندانی که در محل مشخص و ثابتی کار می‌کنند؛ با چالش ترافیک مواجه هستند.
نکته حائز اهمیت در پاسخ به این سوال آن بود که هر دو گروه مورد بررسی چالش ناترازی آب و برق را به‌عنوان سومین مشکل خود برای زندگی در پایتخت بیان کردند؛ این موضوع بیانگر آن است که هنوز شهروندان به حل چالش ناترازی انرژی در کشور امیدوار هستند، این در حالی است که چالش قیمت مسکن، ترافیک و آلودگی هوا برای سالیان متمادی گریبان پایتخت را گرفته و در واقع مردم امید چندانی به رفع آن ندارند.
سوال دیگر مطرح شده در این نظرسنجی آن بود که آیا حل چالش‌های پایتخت در کوتاه‌مدت میسر است یا نیاز به زمان بلندمدت دارد و این چالش‌ها از طریق دولت یا شهرداری قابل رفع است؟
اغلب شرکت‌کنندگان در هر دونظر‌سنجی اتفاق نظر داشتند که حل چالش‌های موجود در شهر تهران نیاز به صرف زمان زیادی دارد و مشارکت همزمان شهرداری و دولت را می‌طلبد. این پاسخ در حالی از سوی شرکت‌کنندگان در نظرسنجی عنوان شد که طبق قانون نیز دولت موظف به مشارکت در توسعه حمل‌ونقل عمومی در کلان‌شهرها است و تحقق این وظیفه قانونی می‌تواند نقش اثرگذاری در کاهش ترافیک و حل چالش آلودگی هوا ایفا کند.
سوال دیگر مطرح شده در نظرسنجی دنیای اقتصاد آن بود که با توجه به چالش‌های فعلی به فکر مهاجرت از تهران بوده‌اید؟
54 درصد از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی تلگرامی این سوال را با آری پاسخ دادند؛ این در حالی بود که 49 درصد فعالان اقتصادی شرکت‌کننده در نظرسنجی به این سوال پاسخ آری و مابقی پاسخ خیر دادند. درواقع به نظر می‌رسد که فعالان اقتصادی احتمالا به واسطه شغل و نحوه درآمدی خود وابستگی بیشتری به پایتخت دارند.
سوال بعدی این نظرسنجی بر استمرار چالش‌های کنونی و احتمال مهاجرت از تهران به شهرهای حاشیه، شهرهای شمالی، کلان‌شهری دیگر یا شهرهای شمالی تمرکز داشت.
35.5 درصد از فعالان اقتصادی شرکت‌‌کننده در این نظرسنجی در پاسخ به این سوال عنوان کردند که در صورت استمرار چالش‌ها به مهاجرت به خارج از کشور فکر می‌کنند، این در حالی بود که 30 درصد از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی در کانال تلگرامی که احتمال شامل گروه‌های متنوع‌تری از مردم می‌شود؛ به این سوال با مهاجرت به خارج پاسخ دادند.
از فعالان اقتصادی شرکت‌کننده در نظرسنجی  20 درصد عنوان کردند که با استمرار چالش‌ها، در تهران می‌مانند و 15.5درصد عنوان کردند که به شهرهای مجاور تهران می‌روند. بنابراین 35.5 درصد از این افراد سعی می‌کنند ارتباط خود را با پایتخت حفظ کنند. 15.5درصد از شرکت‌کنندگان پاسخ این سوال را مهاجرت به شهرهای شمالی، 4درصد مهاجرت به کلان‌شهر دیگر عنوان کرده و 9.5 درصد باقی مانده نیز عنوان کردند که فعلا تصمیمی در این زمینه نگرفته‌اند.
نیمی از  شهروندان یک مرتبه به مهاجرت فکر کرده‌اند
بررسی نتایج هر دو نظرسنجی حاکی از آن است که افزایش چالش‌های زندگی در پایتخت، حدود 50 درصد ساکنان این شهر را به فکر مهاجرت انداخته است؛ به شکل دقیق‌تر می‌توان گفت هزینه بالای مسکن و تورم زندگی در تهران، آلودگی هوا، ترافیک و ناترازی در زمینه آب و برق باعث شده تا 50 درصد شهروندان تهرانی حداقل یک مرتبه به مهاجرت از این شهر فکر کرده باشند. این مهاجرت شامل انواع مهاجرت از جمله مهاجرت به خارج از کشور، مهاجرت به شهرهای تهران، شهرهای شمالی و کلان‌شهرهای دیگر می‌شود.
البته زندگی در تهران برای شهروندان، دلبستگی‌های متعددی را ایجاد کرده است و چالش‌های مهاجرت باعث می‌شود که حتی در صورت استمرار چالش‌ها نیز کل این جمعیت، امکان مهاجرت را پیدا نکنند. در عین حال نکته حائز اهمیت در این نظرسنجی آن است که همچنان چالش هزینه تامین مسکن، مهم‌ترین چالش زندگی ساکنان این شهر است. این در حالی است که طی 4دهه گذشته تمامی دولت‌ها در کشور با وعده تامین مسکن ارزان کار خود را آغاز کرده‌اند، اما به نظر می‌رسد که   در تحقق این وعده موفق نبوده‌اند. 
تهران هنوز جذاب است؛ چرا؟
حسین ایمانی جاجرمی، جامعه‌شناس و صاحب‌نظر مسائل شهری می‌گوید به‌رغم نتیجه همه‌پرسی  که بر این دلالت دارد که ۵۰درصد شرکت‌کنندگان حداقل یک مرتبه به مهاجرت از پایتخت فکر کرده‌اند؛ این شهر همچنان جذابیت‌های متعددی برای مردم کشور دارد. وی می‌گوید: تهران شهری مولد است.
درحالی‌که ۱۳ تا ۱۵درصد شهروندان کشور در تهران زندگی می‌کنند؛ ۲۵درصد تولید ناخالص ملی در پایتخت متمرکز شده است. بنابراین تهران به لحاظ اقتصادی شهری با ارزش است؛ سایر شهرهای کشور امکان رقابت با تهران را به لحاظ اقتصادی ندارند و در واقع این موضوع یک مزیت برای این شهر به شمار می‌رود، مزیتی که باعث شده تا شهروندان تهرانی از درآمد بیشتر و فرصت اقتصادی بیشتری بهره‌مند باشند.
ایمانی جاجرمی ادامه داد: اگرچه امکانات تهران در قیاس با پایتخت‌های مشابه خود در دنیا برابر نیست؛ اما عدم توسعه در سایر شهرهای کشور باعث شده تا تهران وضعیت به مراتب بهتری نسبت به سایر شهرهای ایران داشته باشد. متاسفانه سرمایه‌گذاری در سایر شهرهای کشور طی دهه‌های متمادی پایین بوده، نابرابری منطقه‌ای در کشور وجود دارد و به این ترتیب به‌رغم چالش‌های ذکر شده در خصوص این شهر، تهران همچنان سرآمد سایر شهرهای کشور است. 
وی تاکید کرد: بخش قابل‌توجهی از ساکنان این شهر، زندگی در آن را انتخاب کرده‌اند؛ این افراد چالش‌ها و مزیت‌های زندگی در پایتخت را سنجیده و آگاهانه زندگی در تهران را انتخاب کرده‌اند. از منظر اجتماعی، آزادی و امکانات برای زنان و جوانان تهران وضعیت بهتری نسبت به سایر شهرهای کشور دارد. بخش قابل‌توجهی از دانشجویان شهرستانی پس از مهاجرت به تهران برای درس، زندگی در پایتخت را برای بقیه سال‌های عمر خود انتخاب می‌کنند. در عین حال تمامی افرادی که از دهه ۳۰ به بعد به تهران مهاجرت کرده‌اند، در وضعیت اقتصادی بهتری نسبت به سایر مردم قرار دارند.
ایمانی جاجرمی در خصوص بحران ناترازی انرژی در بخش برق و آب نیز گفت: سال‌ها عدم سرمایه‌‌گذاری در حوزه زیرساخت به بروز چالش‌های کنونی منجر شده است. با این وجود مردم همچنان بر این باورند که چالش کمبود آب و برق در کشور قابل مدیریت است؛ من نیز به این موضوع باور دارم که این ناترازی‌ها هنوز به بحران و شرایط غیر قابل حل تبدیل نشده و مدیران و سیاستگذاران فرصت حل چالش‌ها را دارند. وی ادامه می‌دهد: ایران جمعیتی ۹۰‌میلیون نفری با وسعت جغرافیایی گسترده و منابع عظیم دارد؛ در چنین شرایطی اداره این کشور کار دشواری نیست. البته این موضوع نیاز به آن دارد که « کشتی‌بان را سیاستی دیگر آید».
این استاد دانشگاه معتقد است که مزیت زندگی در پایتخت رو به کاهش نرفته؛ بخشی از افرادی که تمایل به مهاجرت از پایتخت را دارند در گروه سنی میانسالان قرار دارند که به طبیعتا این گروه جمعیتی، زندگی در شهرهای حاشیه‌ای را به دلیل آرامش و آب‌وهوای خوب ترجیح می‌دهند. تهران فاقد آرامش و هوای خوب است، اما این شرایط بر سایر کلان‌شهرهای آسیایی نیز حاکم است.  ایمانی جاجرمی می‌گوید: تهران شهری با پتانسیل بالایی است؛ ما با این شهر برخورد درخوری نداشته و قدر آن را ندانسته‌ایم. وجود رشته کوه البرز، تنوع جمعیتی و حضور جوانان با استعداد می‌تواند این شهر را به شهری خلاق تبدیل کند.