هتک حرمت افراد توسط رسانه‌های پرحاشیه

   نشست تخصصی «خط قرمز در مطبوعات و رسانه‌ها» با حضور علیرضا معزی مدیر خبرگزاری خبرآنلاین و روزنامه‌نگار، احمد زیدآبادی روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی و محمد عطریانفر مدیر رسانه و روزنامه‌نگار دیروزدر سالن نشست‌های دفتر توسعه آموزش رسانه برگزار ‌شد.
در این نشست، مفهوم «خط قرمز» در مطبوعات و رسانه‌ها، تغییر و گسترش این خطوط و نسبت آن با قانون و مسئولان مورد بررسی قرار گرفت.همچنین موضوعاتی همچون خودسانسوری روزنامه‌نگاران، گسترده شدن دایره محدودیت‌ها، منشأ تعیین خطوط قرمز و مرز میان قانون و برداشت شخصی مسئولان به بحث گذاشته شد.
برخی رسانه‌ها، بدون پایبندی به اصول اخلاقی، حریم شخصی افراد را هتک حرمت می‌کند
عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی با بیان اینکه هم احزاب و هم رسانه‌ها هر دو به صورت نابالغ متولد شدند، گفت: هیچ گاه فکر نکردیم مولفه‌های قدرت در چه چارچوب‌هایی شکل گرفت. محمد عطریانفر با بیان اینکه پیش از آنکه ما از حاکمیت، جامعه اخلاقی، جامعه امنیتی و جامعه قضایی انتظار داشته باشیم که حقوق مردم را رعایت کنند و مراعات حال رسانه‌ها را داشته باشند، گفت: خود ما باید در وهله اول مراعات حال آن‌ها را کنیم.
وی افزود: در این راستا باید به گونه‌ای نقش‌آفرینی کنیم که این نقش، منطبق بر واقعیت باشد زیرا حوزه فعالیت ما، اصالت ذاتی به آن معنا ندارد. ما یک شأن طبیعی و یک نقش واسط داریم. باید انتقال‌دهنده پیامی به جامعه باشیم و به‌نوعی یک پل ارتباطی میان جامعه و سایر نهادها ایجاد کنیم. عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی تصریح کرد: در این رابطه، هم یک حوزه مفهومی داریم و هم یک حوزه عملیاتی و مصداقی. باید این نقش را متناسب و منطبق با واقعیت ایفا کنیم و اگر این کار را انجام ندهیم، طبیعتا با مشکل مواجه خواهیم شد.
عطریانفر با بیان اینکه پیشنهاد می‌کنم در سه سر فصل، بر تبیین مفهوم «خط قرمز» تأکید کنیم، اظهار کرد: خطوطی که در واقع حقوق دیگران است و رعایت حریم و مرزهای آن برای ما الزامی است، برخلاف دیدگاه رایج که مبنای این محدودیت‌ها را صرفاً قوانین حاکمیتی و نهادی می‌داند، معتقدم نقطه شروع بحث باید حوزه اخلاق و عرف جامعه باشد.
وی اضافه کرد: جامعه در طول تاریخ، ارزش‌ها و اعتباراتی را بر اساس باورهای عمومی خود استحصال کرده است که به دلیل پذیرش عمومی، از جایگاه والایی برخوردارند، حتی در ادبیات دینی ما نیز عرف جایگاهی بالاتر از قانون دارد، به‌طوری‌که قانون مغایر با عرف، محکوم به شکست است.
این فعال سیاسی و رسانه‌ای گفت: وقتی حوزه‌های اخلاقی، شئون اجتماعی و لایه‌های مختلف جامعه، ارزش‌هایی را خلق و از آن صیانت می‌کنند، این ارزش‌ها به عنوان تکیه‌گاه و محدودیت‌های بنیادین، در انتقال پیام و فعالیت‌های رسانه‌ای باید دقیق مورد توجه و احترام قرار گیرند.
عطریانفر با بیان اینکه محور دوم، رعایت حقوق فردی است گفت: هر فرد، فارغ از جنسیت، سن و جایگاه اجتماعی، دارای اعتبار، کرامت و عزت‌نفس است که باید مورد احترام قرار گیرد.
وی خاطر نشان کرد: در ادبیات دینی ما، حرمت انسان حتی از حرمت کعبه نیز بالاتر شمرده شده است، چرا که حرمت کعبه، حرمت نماد عبادت است، اما حرمت انسان، حرمت ذات آفریده‌ خداست، متأسفانه شاهد هستیم که برخی رسانه‌های پرحاشیه، بدون هیچ‌گونه پایبندی به اصول اخلاقی، به‌راحتی حریم شخصی و عزت‌نفس افراد را در هر لباس و شرایطی هتک حرمت می‌کنند.
عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی گفت: این رویکرد، خسارات اجتماعی بسیاری به بار آورده است. نیازی به نام بردن از این رسانه‌ها نیست، اما باید تأکید کرد که رعایت حرمت تک‌تک انسان‌ها چه موافق، چه مخالف، چه مسئول و چه غیرمسئول یک ضرورت اخلاقی و الزامی است که رسانه‌ها موظف به رعایت آن هستند.
رسانه‌ها از زیرساخت‌های امنیت ملی به شمار می‌آیند
علیرضا معزی در نشست تخصصی خط قرمز در مطبوعات و رسانه‌ها اظهار کرد: همه ما به «قانون مطبوعات» آشنا هستیم. قانون مطبوعات خطوط قرمز مشخص، معین و تعریف‌شده‌ای دارد و ما ملزم به رعایت آن هستیم. مدیر رسانه و روزنامه نگار با بیان اینکه رسانه‌ها زیرساخت‌های امنیت ملی به شمار می‌آیند، گفت: حفظ امنیت خبرنگار و رسانه مستقیما با «امنیت کشور» و «ظرفیت اطلاعاتی و تاب‌آوری کشور» گره خورده است و سانه‌ای که از امنیت حرفه‌ای برخوردار باشد، می‌تواند ظرفیت اطلاعاتی کشور را ارتقا دهد و به وظایف خود عمل کند.
وی افزود: همه ما می‌دانیم که در کنار این چارچوب‌های روشن، نوعی خطوط قرمز هم وجود دارد که اصطلاحا به آن «خطوط قرمز شناور» گفته می‌شود؛ خطوطی که در شرایط خاص، به‌ویژه در وضعیت‌های بحرانی، شکل می‌گیرد.
این فعال رسانه‌ای با بیان اینکه در چنین مواقعی، عنوان کلی‌تر «امنیت ملی» برجسته می‌شود، اظهار کرد: یعنی هر آنچه به نوعی با امنیت ملی در تعارض تلقی شود، در شمار خطوط قرمز قرار می‌گیرد، اینجاست که رسانه وارد چالش می‌شود. این پرسش مطرح است که چه کسی، چه مرجعی، تا چه زمانی، با چه استدلالی و با پذیرش چه ریسکی، موضوعی را در چارچوب امنیت ملی به رسانه ابلاغ می‌کند و از او می‌خواهد آن را رعایت کند. معزی ادامه داد: مسئله اصلی این است که رسانه تا چه اندازه می‌تواند در تاب‌آوری جامعه نقش فعال داشته باشد. من معتقدم اگر رسانه «مسئول» باشد، نه «مرعوب»، می‌تواند خطوط قرمز را هم مدیریت کند. رسانه فقط وظیفه انتشار خبر ندارد؛ رسانه باید اعتماد عمومی را مدیریت کند و در افزایش تاب‌آوری اجتماعی نقش داشته باشد.
وی افزود: رسانه یک مسئولیت ملی دارد. من رسانه ای نباید فقط پاسخگوی نهاد امنیتی یا نهاد قضایی باشم. قبل از هر چیز باید پاسخگوی وجدان خودم و وظیفه‌ای باشم که بر عهده گرفته‌ام؛ بعد در برابر مردم مسئولم و پس از آن در برابر سرمایه‌ای که رسانه در طول سال‌ها به دست آورده است، اعتماد مردم. معزی تاکید کرد: بنابراین مسئله امروز رسانه فقط این نیست که «چه چیزی را منتشر کنیم و چه چیزی را منتشر نکنیم»؛ مسئله این است که چگونه در شرایط بحرانی، هم مسئولانه عمل کنیم، هم حقیقت را قربانی ترس نکنیم و هم اجازه ندهیم خلأ اطلاعاتی به میدان جولان شایعه و عملیات روانی تبدیل شود.