سیاست
یوسف اباذری گفت: سخن من به هیات حاکمه این است، اگر میتوانید استخوانی برای ترامپ پرت کنید، پرت کنید. سرنوشت نود میلیون را به جنگ کل کل با او گره نزنید که تو این را زدی ما آن را زدیم و ... زیرا ماجرا بسیار مهمتر از یک آدم دیوانه[ترامپ] است. به مناسبت انتشار ترجمه شیرین کریمی از کتاب «چپ ووک نیست» در کتابفروشی دی در خیابان ایرانشهر تهران، نشستی برگزار شد که در آن شیرین کریمی، مترجم کتاب، یوسف اباذری، جامعهشناس و پرویز صداقت، پژوهشگر اقتصادی سخنرانی کردند. مدیریت این جلسه به عهده متین غفاریان، روزنامهنگار بود. متن گزارش این نشست را محسن آزموده در سرویس دین و اندیشه ایبنا تهیه کرده است. یوسف اباذری، جامعهشناس و استاد بازنشسته دانشگاه تهران، به عنوان سومین سخنران این نشست در تحلیلی انتقادی از کتاب «چپ و دشمنانش» نوشته سوزان نیمن، به تبارشناسی پدیده «ووکیسم» (Wokism) و افول مفاهیم بنیادی روشنگری پرداخته و تحویل سیاست رهاییبخش به «هویتگرایی خرد» را بزرگترین شکست فکری عصر حاضر میداند. او با بازخوانی اصول سهگانه نیمن—یعنی «جهانشمولگرایی اخلاقی»، «تفکیک بنیادین عدالت از قدرت» و «باور به امکان پیشرفت تاریخی»—نشان میدهد که چگونه جریانهای پسامدرن و جنبشهای هویتی نوظهور با فرسایش این اصول، افول چپ کلاسیک را رقم زدهاند. از نگاه اباذری، تقلیل حقیقت به تکثر هویتهای محلی و جایگزینی تحلیل ساختاری «اقتصاد سیاسی» با «تحلیلهای صرفاً فرهنگی»، موجب شده تا مقولات حیاتی چون طبقهاجتماعی، نابرابری و توزیع عادلانه ثروت از اولویت افکار عمومی خارج شوند. او با ارزیابی نقش متفکرانی چون میشل فوکو و کارل اشمیت، هشدار میدهد که حمله فوکو به مفهوم عدالت و تبدیل آن به ابزار سرکوب، در کنار منطق «دوست و دشمن» اشمیت، عملاً زمینهساز تهیشدن سیاست از عقلانیت گفت وگویی و هموارشدن مسیر برای سلطه نئولیبرالیسم و فاشیسم جدید بوده است. اباذری با تعمیق این تحلیل در بستر جامعه ایران، «استثناگرایی فرهنگی و تاریخی» را امتداد همین گسست از تاریخ جهانی میداند که چه در قالب ایدئولوژیهای بومیگرا و چه در قامت دکترینهای شبهفلسفی، ایران را از فرایندهای کلی اقتصاد سیاسی جهان منفک میکند. او در ادامه به تبیین پیوند عمیق میان نئولیبرالیسم بحرانزده، تکنولوژیهای نوظهور و الهیات سیاسی در غرب میپردازد؛ پیوندی که در آن امپراتوران فناوری سیلیکونولی نظیر پیتر تیل و ایلان ماسک با متوسلشدن به مفاهیم الهیاتی و حذف تاریخ، ساختاری توتالیتر و مبتنی بر هوش مصنوعی را برای انضباطبخشی به جامعه جهانی بازسازی میکنند. او تأکید دارد که خشم روبهافزایش طبقه متوسط در جهان، ناشی از زوال امنیت شغلی، نابرابریهای ساختاری ناشی از الگوی «مطلوبیت نهایی» و سرکوب دستمزدهاست که در غیاب یک چپ سازمانیافته، به صورت دشنام و نفرت در فضای مجازی بروز مییابد. اباذری در نهایت با تحلیلی واقعبینانه از مناسبات قدرت جهانی، نسبت به تقلیلدادن تهدیدات راست افراطی آمریکا به رفتارهای شخصی ترامپ هشدار داده و خواهان درک هوشمندانه از ساختار پیچیده سرمایهداری، الهیات سیاسی و هایتک برای حفظ امنیت و کیان ملی است. کتاب «چپ ووک نیست» نوشته سوزان نیمن با ترجمه شیرین کریمی به همت نشر برج منتشر شده است. ترجمهای دیگر از این کتاب توسط امین عسکریزاده به همت نشر طرح نو منتشر شده است. سوزان نیمن، مترجم این کتاب، متولد ۱۹۵۷ در ایالات متحده آمریکا و از فعالان سیاسی و فیلسوفان یهودی این کشور است که تحصیلاتش را در رشته فلسفه در دانشگاههای هاروارد و برلین به پایان رسانده و هماکنون رییس انجمن اینشتین در پوتسدام آلمان است. از خانم نیمن تاکنون همچنین کتابهای «شر در اندیشه مدرن» با ترجمه حسین نیکبخت و «درس گرفتن از آلمانیها» با ترجمه محمد مصطفی بیات (هر دو توسط نشر برج) به فارسی منتشر شده است. اقبال از این جلسه به ویژه به علت حضور یوسف اباذری، قابل توجه بود و در آن بحثهای مفصلی راجع به کتاب و ایدههای آن به ویژه در ربط و نسبت با وضعیت کنونی مطرح شد.