جامعه
معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش با اشاره به رسیدگی به موضوع پرونده «سوگند صیادی»، دانشآموز کرمانشاهی گفت: کمیته تخصصی فوریتهای وزارتخانه در سطوح مختلف در حال رسیدگی هستند و همکارهای لازم و متقابل هم با قوه قضائیه طبق روال و سازوکار خود در جریان است. دوران بلوغ، تنها دورهای از تغییرات جسمی نیست؛ بلکه مرحلهای حساس از تحولات عاطفی، روانی و فکری است که چگونگی مواجهه خانواده و مدرسه با آن میتواند در شکلگیری شخصیت، قدرت تصمیمگیری و توانایی دانشآموزان برای محافظت از خود در برابر آسیبها نقش تعیینکنندهای داشته باشد. از همین رو، آموزش متناسب با سن، آگاهی از تغییرات جسمی و عاطفی، شناخت مرزهای فردی و توانایی درخواست کمک در موقعیتهای پرخطر، از جمله ضرورتهایی است که نمیتوان آن را صرفاً به فضای خانواده واگذار کرد و نیازمند مداخله آموزش وپرورش به عنوان مکانی امن برای دانشآموزانیست که ساعتها در آن زمان میگذرانند. باید در نظر گرفت دوران بلوغ به دلیل هیجانات زودگذر نیازمند بازنگری در شیوههای تربیتی، آموزش مهارتهای زندگی و میزان آمادگی خانوادهها و مدارس برای مواجهه با مسائل عاطفی و روانی دانشآموزان است؛ موضوعی که در کنار بررسی ابعاد قضایی و اجتماعی، پرسشهایی اساسی درباره مسئولیت نهادهای تربیتی در آگاهسازی کودکان و نوجوانان را نیز مطرح میکند. مرگ تلخ «سوگند صیادی» دانشآموز کرمانشاهی، پرسشهایی را درباره نقش خانواده و نظام آموزشی در تربیت عاطفی و آگاهسازی کودکان و نوجوانان و اهمیت توجه به دوره بلوغ ایجاد میکند که در این خصوص صادق حسینزاده ملکی، معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش اظهار کرد: در طول سال اتفاقات تلخ متعددی در برخی خانوادهها رخ میدهد که دلایل و ریشههای متنوعی از جمله مسائل فرهنگی و حوادث مختلف در آن نقش دارند و پروندههای متعددی نیز در قوه قضاییه وجود دارد که گروههای سنی متفاوتی را دربرمیگیرد؛ بنابراین ربط دادن هر یک از این اتفاقات به یک عامل مشخص، لزوماً تحلیل دقیقی نیست. وی با تأکید بر ضرورت تقویت فعالیتهای فرهنگی و تربیتی افزود: هر اندازه آموزشوپرورش، فضاهای تعلیم و تربیت و حوزه فرهنگی با نگاه فراراهبردی خود، فرصت بیشتری برای فعالیتهای فرهنگی و تربیتی فراهم کنند، طبیعتاً احتمال وقوع چنین حوادث تلخی کاهش مییابد. معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش با بیان اینکه این حوادث علاوه بر بررسی مصداقی، نیازمند ریشهیابی هستند، تصریح کرد: در بررسی این موضوعات باید عالمانهتر، تخصصیتر و فنیتر عمل کنیم. این مسائل بسیار حساس هستند و از طرف دیگر با آبروی خانوادهها ارتباط دارند لذا طرح چنین موضوعاتی در رسانهها نیازمند ملاحظات خاص خود است. حسینزاده ملکی یکی از اصول مراقبت در برابر آسیبهای اجتماعی دانشآموزان را مواجهه تخصصی و مسئولانه فضای رسانهای با این حوادث دانست و گفت: ابتدا باید موضوع بررسی و ابعاد آن بهدرستی شناسایی شود تا هر روایت یا خبر نادرستی که با هر انگیزهای منتشر میشود، مبنای تحلیل قرار نگیرد. در بررسیهایی که با گروههای مختلف مرتبط با موضوع انجام میدهیم، گاهی تفاوتهای معناداری میان واقعیتها و روایت غالب رسانهای و فضای مجازی مشاهده میکنیم. وی ادامه داد: در بررسی هر مصداق باید اصول تخصصی و پروتکلهای مبتنی بر آخرین یافتههای علمی، روانشناسی، جامعهشناسی و بهویژه کرامت انسانی رعایت شود. معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش با اشاره به ورود دستگاه قضایی و بخشهای فوریتی آموزشوپرورش به پیگیری موضوعات این چنینی مرتبط اظهار کرد: پیش از رسیدن برخی مسائل به مراحل بحرانی نیز پیگیریهایی انجام و خدماتی ارائه میشود و در نخستین فرصت نیز اقدامات حمایتی صورت میگیرد. تمرکز برنامههای آموزشوپرورش بر سالهای منتهی به بلوغ حسینزاده ملکی در پاسخ به پرسشی درباره ورود آموزشوپرورش به موضوع بلوغ جسمی و جنسی دانشآموزان و ضرورت آموزشهای آگاهانه در این زمینه گفت: یکی از موضوعاتی که با آن مواجه هستیم و برای آن پروتکل و آموزشهایی داریم، مسئله سن بلوغ است. وی با بیان اینکه بلوغ یکی از مهمترین دوران زندگی انسان محسوب میشود، افزود: در این دوره تغییرات جسمی، روحی و حتی فکری در انسان شکل میگیرد. این تغییرات سرمایهای خدادادی برای رشد و تکامل انسان است، اما طبیعتاً مخاطراتی نیز به همراه دارد؛ از همین رو، تمرکز برنامههای فرهنگی و حمایتی آموزشوپرورش بر این دوره سنی نسبت به گذشته افزایش یافته است. معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش ادامه داد: در سالهای ابتدایی و سالهای منتهی به سن بلوغ دختران و پسران، توجه بیشتری به این دوره در آموزش و پرورش صورت میگیرد. در ساماندهی نیروها، تخصیص مربی، مشاور و نیروهای کیفیتبخشی نیز تلاش شده است تمرکز بیشتری بر این دوره وجود داشته باشد. آموزشهایی هم در این زمینه ارائه میشود، البته این آموزشها حتماً باید توسعه یافته و تقویت شوند. وی با اشاره به تأثیر توجه به دوره بلوغ در کاهش برخی آسیبهای اجتماعی گفت: یکی از دلایلی که در برخی استانها توانستهایم بعضی آمارهای آسیب ها را کاهش دهیم، توجه ویژهتر به همین دوره سنی بوده است. این موضوع یکی از مسیرهای راهبردی و کلیدی ماست، هرچند هنوز با نقطه مطلوب فاصله داریم. در بکارگیری عنوان «دانش آموز پرخطر» دقت کنیم معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش در ادامه با تأکید بر ضرورت دقت در بهکارگیری عنوان «دانشآموز پرخطر» گفت: این تعبیر نیازمند مراقبت است؛ چراکه دانشآموز آینده دارد، در آینده تشکیل خانواده میدهد و صاحب فرزند میشود. منظور ما دانشآموزانی هستند که به دلایل مختلف، از جمله عوامل روانشناختی، بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند. وی افزود: آنچه میتواند این دانشآموزان را در مسیر عبور از موانع و موقعیتهای دشوار نجات دهد، احساس کرامت انسانی است؛ اینکه دانشآموز در محیط پیرامون خود این کرامت را احساس کند و در نتیجه از آسیبها فاصله بگیرد. حسینزاده ملکی با اشاره به دستورالعملهای طرح نماد برای حمایت از دانشآموزان در معرض خطر اظهار کرد: در این طرح پروتکلهایی برای خانوادهها، اولیای مدرسه، مراکز مشاوره و مجموعههای فرهنگی پیرامونی در نظر گرفته شده است. تجربه نشان داده است در مناطقی که توانستهایم این پروتکلها را با وجود کمبود امکانات و موانع اجرایی دنبال کنیم، نتایج مثبتی به دست آمده است. وی با بیان اینکه در یک سال گذشته مواردی از خودکشی دانشآموزان با مداخلات حمایتی پیشگیری شده است، گفت: حتی در شرایط جنگی تحمیلی و زیر بمباران نیز دانشآموزانی که از قبل در طرح نماد شناسایی شده بودند، از طریق ارتباط کارشناسان مورد حمایت قرار گرفتند و معلمان، مشاوران و مدیران مدارس توانستند از وقوع تعدادی از موارد قطعی خودکشی جلوگیری کنند. معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش تأکید کرد: هر مورد از این اتفاقات برای ما بسیار تلخ و جانگداز است و حتی یک مصداق نیز زیاد است. با وجود اینکه در فضای مجازی و محیطهای پیرامونی مخاطرات متعددی دانشآموزان را تهدید میکند، باید تمام توان خود را برای کاهش آسیبها به کار بگیریم. ضرورت توجه مدارس به نشانههای خشونت خانگی وی پیشگیری را مهمتر از درمان دانست و افزود: هر اندازه فرصت فعالیتهای خودانگیخته دانشآموزی در برنامه درسی ملی تقویت شود، زمینه پیشگیری از آسیبها نیز بیشتر فراهم خواهد شد. دانشآموزی که در یک جمع سالم، فعالیت گروهی، بانشاط و محتوایی انجام میدهد، احتمال کمتری دارد که در معرض آسیبهای اجتماعی قرار بگیرد. حسینزاده ملکی با اشاره به ضرورت توجه مدارس به نشانههای خشونت خانگی و مخاطرات دوران بلوغ اظهار کرد: در این دوره ممکن است رفتارهای هیجانی غلبه پیدا کند و حتی اقدامات کوچکی که بهدرستی انجام نمیشوند، آثار بسیار گستردهای بر جای بگذارند؛ بنابراین مدارس باید در مواجهه با این مسائل دقت و مراقبت بیشتری داشته باشند. وی درباره سازوکارهای حمایتی آموزشوپرورش نیز گفت: در سامانه نماد برای مواجهه با نشانگان مختلف، سازوکارهایی پیشبینی شده است. مشاوران، مراکز مشاوره و متخصصان نیز پشتیبان فکری، مدیریتی و رفتاری مدارس هستند. البته با کمبودهایی مواجهیم، اما نیروهای موجود فداکارانه و شبانهروزی خدمات لازم را ارائه میدهند. ۱۵۷۰؛ خط مشاوره فوریتهای روانی و اجتماعی دانشآموزان معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش با اشاره به فعالیت خط مشاوره ۱۵۷۰ افزود: این خط بهطور خاص برای فوریتهای روانی و اجتماعی دانشآموزان فعال است و در موارد متعددی توانسته جان دانشآموزان را نجات دهد. خانوادهها، دانشآموزان و اولیای مدرسه در موارد خاصی که از طریق سازوکارهای معمول مراکز مشاوره امکان حلوفصل مسئله وجود ندارد، میتوانند با شماره ۱۵۷۰ تماس بگیرند و از خدمات آن بهرهمند شوند. حسینزاده ملکی با تأکید بر ضرورت پرهیز از برچسبزنی و اتهامزنی پیش از بررسیهای تخصصی اظهار کرد: در حوزه مراقبت از دانشآموزان، چه در بخش درمان و چه بهویژه در بخش پیشگیری، برنامههای متعددی داریم و همه باید برای تقویت این فضا همکاری کنیم تا محیط مراقبت از دانشآموزان در برابر مخاطرات روزافزون محکمتر، صمیمیتر، مهربانانهتر و در عین حال علمیتر و تخصصیتر شود.