روزنامه کائنات
1

صفحه اول

1405 يکشنبه 1 آذر - شماره 5195

پروژه حذف روشنفکران از حافظه تاریخی ایران

چرا راست افراطی از مصدق و شریعتی می‌ترسد؟

  ناصر فکوهی در یادداشتی با انتقاد از موج حملات رسانه‌ای به چهره‌های روشنفکری پیش از انقلاب، از جمله محمد مصدق، علی شریعتی، احمد شاملو، غلامحسین ساعدی و رضا براهنی، این روند را بخشی از شکل‌گیری گفتمان راست افراطی و پوپولیسم ضدروشنفکرانه در ایران می‌داند.
به اعتقاد او، جریان‌هایی با استفاده از عنوان «پنجاه‌وهفتی‌ها» تلاش می‌کنند طیف متنوع روشنفکران مذهبی، چپ، ملی‌گرا و سکولار را در قالب یک جریان واحد و متهم به خیانت و توطئه معرفی کنند و به این ترتیب، نقش تاریخی آنان در شکل‌گیری اندیشه دموکراتیک و استقلال‌خواهانه ایران را زیر سؤال ببرند.
فکوهی تأکید می‌کند که نقد اندیشه و عملکرد روشنفکران نه‌تنها ضروری، بلکه اجتناب‌ناپذیر است؛ اما میان نقد علمی و مستند با تخریب سازمان‌یافته و سیاسی تفاوت وجود دارد. او معتقد است برجسته‌سازی یک روایت ساده‌انگارانه از انقلاب ۱۳۵۷، با هدف حذف حافظه تاریخی و بی‌اعتبار کردن سنت‌های فکری مستقل صورت می‌گیرد. این جامعه‌شناس همچنین با اشاره به گسترش جریان‌های راست افراطی در جهان، نسبت به تقویت چنین رویکردهایی در ایران هشدار می‌دهد و معتقد است بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و ناکارآمدی مسئولان، زمینه گسترش این گفتمان را فراهم کرده است.
از نگاه نویسنده، مسئله اصلی صرفاً دفاع از چند شخصیت تاریخی نیست؛ بلکه دفاع از امکان شناخت انتقادی، تنوع فکری و تداوم حافظه تاریخی جامعه ایران است. او معتقد است تخریب روشنفکران گذشته در نهایت تلاشی برای محدود کردن امکان شکل‌گیری آینده‌ای مستقل و متفاوت برای نسل جدید است. 

ارسال دیدگاه شما

عنوان صفحه‌ها
30 شماره آخر
بالای صفحه