صفحه اول
کارشناس و تحلیلگر سیاست خارجی و مسائل بین الملل گفت: ترامپ در دو سال باقی مانده از ریاست جمهوری، با محدودیت های بیشتری مواجه خواهد شد. پیش از این انتخابات گفته می‌شد که او به یک «اردک لنگ» تشبیه شده است؛ یعنی رئیس جمهوری که در ادامه دوره خود، با محدودیت های جدی در پیشبرد برنامه ها و سیاست هایش رو به رو می شود. به گزارش « کائنات» مرتضی مکی کارشناس و تحلیلگر سیاست خارجی و مسائل بین الملل در گفت و گوی با ما با اشاره به شکست جمهوری خواهان در انتخابات میان دوره‌ای کنگره آمریکا، این انتخابات را به نوعی همه پرسی درباره سیاست‌های جنگ طلبانه دونالد ترامپ تشبیه کرد و با اشاره به این موضوع که حمله آمریکا به جمهوری اسلامی ایران و پیامدهای اقتصادی، امنیتی و سیاسی جنگ، شکاف عمیقی در جامعه آمریکا ایجاد کرده و موقعیت ترامپ را در داخل و خارج از این کشور با چالش جدی مواجه ساخته است . مرتضی مکی در ادامه به چند پرسش ما در این موضوع پاسخ داده است. انتخابات میان دوره ای کنگره و سنا آمریکا برخلاف انتظار جمهوری خواهان به پایان رسید. این نتیجه را چگونه ارزیابی می کنید و این روند چه پیامدهایی برای سیاست داخلی و خارجی آمریکا خواهد داشت؟ انتخابات میان دوره ای کنگره عملاً به یک همه پرسی درباره سیاست‌های جنگ طلبانه ترامپ تبدیل شد. خود ترامپ پیش از انتخابات گفته بود که نام من ر ا روی هر برگه رأی بنویسید و به من رأی دهید؛ بنابراین، وی عملاً انتخابات کنگره را به همه پرسی درباره خود تبدیل کرد؛ امابا وجود صرف هزینه های کلان توسط جمهوری خواهان و حمایت لابی آیپک، نتایج انتخابات برخلاف خواست و اراده جمهوری خواهان رقم خورد. این اتفاق قطعاً یک تحول سیاسی جدی برای آمریکا و حتی خارج از آمریکا محسوب می شود.از این جهت که ترامپ با حمله به جمهوری اسلامی ایران در دو مرحله و در جریان جنگ ۱۲ و ۴۰روزه، چالشی را برای آمریکا ایجاد کرد که تبعات سیاسی، اقتصادی و امنیتی آن را مردم آمریکا لمس کردند؛ همان طور که مردم اروپا و بسیاری از کشورهای دیگر که انرژی خود را از منابع خلیج فارس تأمین می کردند، این پیامدها را به خوبی احساس کردند. تبعات این حمله باعث شد فضای دو قطبی در جامعه آمریکا شکل بگیرد و این پرسش مطرح شود که مردم آمریکا تا چه میزان با این سیاست‌ها همراه و همسو هستند؟ در انتخابات‌های ادوار گذشته آمریکا، بخصوص انتخابات میان دوره ای، مسائل محلی، اقتصادی و معیشتی معمولاً سرفصل رقابت های انتخاباتی بوده است؛ اما این دوره از انتخابات میان دوره ای کنگره، به دلیل اینکه مردم آمریکا تبعات اقتصادی و بحران ناشی از جنگ را به خوبی لمس کردند، عملاً ابعاد جدیدی به انتخابات بخشید و در صحنه سیاسی داخل آمریکا و خارج از آن بازتاب زیادی داشت. برخی تحلیلگران معتقدند پیامدهای جنگ ایران بر نتیجه انتخابات آمریکا تأثیرگذار بوده است. این موضوع را چگونه می توان تحلیل کرد؟ به قول تریتا پارسی، معاون اندیشکده کوئینسی، پیروز این انتخابات دموکراتها نبودند، بلکه ایران، پیروز انتخابات است. هرچند جدای از اینکه این تعبیر تا چه اندازه درست یا غلط است ، اما بیانگر آن است که به هر حال نوع کنش و رفتار آمریکا در هشت ماه گذشته، عملاً خروجی جز نفرت از سیاست های جنگ طلبانه در بین ملت های مختلف از جمله مردم این کشور نداشته است به این خاطر دموکراتها پیروز این میدان شدند با اینکه شاید پیش از این باور کردنی نبود که آنها به این جایگاه برسند. از سوی دیگر پیروزی یک مسلمان برای نخستین بار در سنای آمریکا یا پیروزی یک دموکرات در ایالتی که حدود ۹۰ سال در اختیار جمهوری خواهان بوده و همچنین در تگزاس که نزدیک به ۴۰ سال چنین شرایطی داشته، همه و همه نشان دهنده تحولات جدی در فضای سیاسی آمریکا است. این اتفاقات نشان می دهد ترامپ به گونه ای رفتار و کنش خود را در عرصه سیاست خارجی پیش برده که نه تنها دموکرات ها، بلکه جمهوری خواهان نیز دچار شکاف عمیقی شده اند. آیا شکست جمهوری خواهان می تواند موقعیت سیاسی ترامپ را در ادامه دوره ریاست جمهوری‌اش تضعیف کند؟ در آستانه انتخابات، بسیاری از جمهوری خواهان تلاش کردند برای جذب آرای مردمی خود، از ترامپ فاصله بگیرند یا مسئولیت برخی مسائل و اتفاقات را متوجه او کنند. بی تردید بازتاب این انتخابات همچنان ادامه خواهد داشت؛ ترامپ، با وجود اینکه اعلام کرده از حق وتو ریاست جمهوری خود در مواجهه با کنگره دموکرات ها استفاده خواهد کرد، اما تقابل با کنگره تا حدی قابل استفاده است، یعنی در صورت تقابل با دموکراتها می تواند موقعیت جمهوری خواهان در کنگره و موقعیت ریاست جمهوری را به مخاطره بیاندازد با توجه به اینکه رئیس جمهوری که نخواهد با کنگره همزیستی داشته باشد، در اجرای برنامه هایش با مشکلاتی رو به رو خواهد شد. ترامپ تاکنون تجربه همزیستی مؤثر با کنگره را نداشته و تلاش کرده همچنان در عرصه بین‌المللی به قول خودش؛ از ابزار قدرت برای صلح، استفاده کند؛ اما به نظر نمی رسد این قدرت در داخل آمریکا، به اندازه کافی برای پیشبرد اهداف سیاسی ترامپ کارکرد داشته باشد. آیا ترامپ همچنان می تواند با استفاده از اختیارات ریاست جمهوری، سیاست‌های مورد نظر خود را دنبال کند؟ شاید ترامپ در عرصه بین الملل بتواند با نادیده گرفتن موازین بین المللی و بشری به اهدافش برسد، اما حقوق داخلی آمریکا به گونه ای است که به رئیس جمهور اجازه نمی دهد از جایگاه و مقام خود سوء استفاده کند. ترامپ در دو سال باقی مانده از ریاست جمهوری، با محدودیت های بیشتری مواجه خواهد شد. پیش از این انتخابات گفته می‌شد که او به یک «اردک لنگ» تشبیه شده است؛ یعنی رئیس جمهوری که در ادامه دوره خود، با محدودیت های جدی در پیشبرد برنامه ها و سیاست هایش رو به رو می شود. مهم ترین مسئله ای که پس از این انتخابات مطرح می شود، نوع واکنش ترامپ به بحران تنگه هرمز و جمهوری اسلامی ایران است. آیا این شکست سیاسی می تواند او را از ادامه جنگ بازدارد؟ مهم ترین موضوعی که اکنون در سطح منطقه مطرح است، نوع کنش ترامپ پس از این پیروزی و شکست انتخاباتی جمهوری خواهان در قبال بحران تنگه هرمز و جمهوری اسلامی ایران است. این پرسش وجود دارد که آیا ترامپ به اندازه کافی از این نتیجه تنبیه شده است تا دست از جنگ بردارد یا همچنان از مقام و جایگاه خود برای اهداف سیاسی اش استفاده خواهد کرد؟ اهدافی که حتی ممکن است تأمین کننده منافع حزب وی نیز نباشد . برخی معتقدند ترامپ از این نتیجه عصبانی شده و ممکن است دست به سیاست‌های انتحاری بزند. ترامپ پیش از آنکه به دنبال منافع آمریکا باشد، به دنبال به جا گذاشتن نام و میراثی از خود است لذا از این به بعد باید ببینیم لابی صهیونیستی، نتانیاهو و شخص ترامپ نسبت به اتفاقات داخل آمریکا چگونه واکنش نشان خواهند داد و نوع واکنش آنها چه چشم اندازی از تحولات سیاسی در منطقه خلیج فارس ترسیم خواهد کرد.