سیاست
سخنگوی وزارت خارجه ایران تاکید کرد که مذاکرات با لاوروف در راستای منافع ملی دو کشور بوده و دستگاه دیپلماسی برای تامین منافع ملی، از هر ابزاری استفاده می‌کند. بقائی در ابتدای این نشست با حضور خبرنگاران رسانه‌های داخلی و خارجی یاد شهیدان افسانه عقیلا و نصرت افتخاری دو شهید حوادث تروریستی اخیر سیستان و بلوچستان را گرامی داشت. وی همچنین با اشاره به رایزنی‌های دیپلماتیک صورت گرفته در طی دو هفته اخیر از جمله سفرهایی که رئیس جمهور داشته است در بخشی دیگر از صحبت‌های خود به مسائل منطقه اشاره کرد و گفت: جنایت های رژیم صهیونیستی در فلسطین ادامه دارد، نسل کشی در غزه متوقف نشده است و عامل اصلی مشکلات در منطقه ما اشغال فلسطین و توسعه طلبی رژیم صهیونیستی است که با حمایت آمریکا همراه است. وی همچنین با اشاره برگزاری نشست سالانه سازمان همکاری اسلامی در بغداد و حضور عراقچی در این نشست گفت: مبنای تشکیل این سازمان در راستای دفاع از فلسطین بوده است و نشست اخیر نیز در همین چهارچوب مهم بود. اصولاً با آمریکامذاکره هسته‌ای نداشتیم که بخواهیم در مورد جزئیات با روسیه حرف بزنیم سخنگوی وزارت خارجه در مورد اهداف سفر لاوروف به تهران و اینکه قبل از این سفر شایعاتی مطرح شده بود که قرار است در این سفر در ارتباط با موضوع غنی‌سازی و مواد غنی شده ایران صحبت شود و آیا ایران از موضع اصولی خود در بحث هسته‌ای عقب نشینی کرده است؟ گفت: خیر. ما از مواضع اصولی خود قطعاً عبور نکردیم چرا که این مواضع در راستای منافع ملی ایران است. بقائی تاکید کرد: سفر لاوروف به ایران در چارچوب رایزنی‌های مستمر بین دو کشور صورت گرفت و این سفر از مدت‌ها قبل در دستور کار بود. بقائی با بیان اینکه روابط دو کشور ایران و روسیه در حوزه‌های مختلف در سطح خوبی قرار دارد و روابط بسیار خوب است گفت در این دیدار تمرکز ما روی همه موضوعاتی بود که در راستای منافع ملی دو کشور است و طبیعی است که در ارتباط با مسائل منطقه، قفقاز اوکراین خلیج فارس و تنگه هرمزنی کردیم بحث هسته‌ای نیز طبیعتاً یکی از این مباحث بوده است. وی ادامه داد تمام گمانه‌زنه‌هایی که از قبل مطرح بود مبنی بر اینکه قرار است جزئیات هسته‌ای مطرح شود، درست نبود و همچین چیزی موضوعیت ندارد چرا که ما اصولاً با آمریکایی‌ها وارد مذاکره هسته‌ای نشده‌ایم که بخواهیم در مورد جزئیات آن با طرف‌های دیگر صحبت کنیم. سخنگوی وزارت خارجه گفت: روسیه در مذاکرات برجام نقش مهمی داشت و همیشه اعلام کرده است که هر کاری که بتواند برای کاهش تنش انجام می‌دهد و ما هم از این موضع تشکر و تقدیر کرده‌ایم. هیچ ضربه‌ای را بدون پاسخ نمی‌گذاریم بقائی در پاسخ به سوالی درخصوص گزارش‌های ادعایی مبنی بر اینکه «آمریکایی‌ها گفته‌اند به کوه‌کلنگ حمله می‌کنند و ایران نباید پاسخ دهد»، گفت: شما باور می‌کنید؟ طرف مقابل حمله کند و ما سکوت کنیم و پاسخ ندهیم ؟ خیلی قبل‌تر رهبر شهید فرموندند، «دوران بزن در رو تمام شده است». اگر آن موقع اعلام موضع بود، در این دو سال در عمل نشان دادیم که مطلقا که هیچ ضربه‌ای را بی‌پاسخ نمی‌گذاریم. اگر ضربه ما محکم‌تر نباشد، قطعا به همان اندازه ضربه خواهند خورد، بنابراین این جزو خیالاتی است که مطرح کردند که ادعایی بیش نیست. کشورهای منطقه باید به دور از فشارهای بیگانه به سازوکار امنیتی قابل اتکا دست یابند بقائی در پاسخ به سوالی در خصوص ایده روسیه درخصوص مشارکت کشورهای منطقه و حتی شورای امنیت در تامین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز گفت: درباره این بحث در رسانه‌ها تقطیع شد. موضوعی که روسیه مطرح کرده بود این بود که ایران، روسیه و چین طرح‌هایی را برای امنیت دسته‌جمعی و درون‌زا در منطقه خلیج‌فارس مطرح کردند و روسیه پیگیر این موضوع است. روسیه پیشتر نیز پیشنهادهایی را درباره تقویت سازوکارهایی درخصوص امنیت دسته‌جمعی در منطقه مطرح کرده بود. اصل اینکه منطقه باید برای تامین امنیت خود، به کشورهای منطقه متکی باشد و نه بازیگرانی که نشان دادند هیچ ارزش و اهمیتی به امنیت واقعی کشورهای منطقه نمی‌دهد و تنها دغدغه آنها، تامین امنیت یک طرف متجاوز و توسعه‌طلب است، امری است که مورد تایید ماست. اما لازمه تحقق این امر این است که کشورهای منطقه فرآیند اعتمادسازی را آغاز کنند و به دور از فشارهای بیگانه و اعمال نفوذهای بیگانگان، بتوانند خودشان به یک سازوکار قابل اتکا دست یابند. وی در ادامه گفت: مطالبه ما از کشورهای منطقه این است که اگر در ایجاد سازوکار امنیتی منطقه‌ای جدی هستند، گام اول این است که مانع سوءاستفاده طرف‌های خارج از قلمروشان برای تهدید و حمله به کشورهای دیگر شوند. آنها باید مانع از سوءاستفاده طرف‌های خارج از منطقه شوند. اصل کلیدی این است. لازمه اصل حسن همجواری بین کشورها، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر است. در شرایطی که این کشورها میزبان طرف متجاوز هستند، میزبان طرفی هستند که عملا از خاک این کشورها و از پایگاه‌های نظامی این کشورها علیه یک کشور دیگر سوءاستفاده کرده، نمی‌توانیم از حسن همجواری صحبت کنیم. سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره اینکه «اصلی‌ترین مانع پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا چیست؟»، گفت: زیاده‌خواهی آمریکا. بقائی در پاسخ به این سوال که «برخی منابع عبری‌زبان گزارش داده‌اند که مقام‌های اسرائیلی در دیدارهایی با برخی طرف‌های منطقه‌ای، احتمال وقوع جنگ علیه ایران را بررسی کرده‌اند. موضع ایران در این خصوص چیست؟» گفت: ما با این احتمال زندگی می‌کنیم و شب و روز با آن مواجه هستیم. همین الان که با شما صحبت می‌کنیم، در شرایط صلح قرار نداریم. وقتی محاصره دریایی ما ادامه دارد و ملت ایران را تهدید می‌کنند، طبیعی است که موظف هستیم که هر احتمالی را در هر لحظه مدنظر قرار دهیم. اما خیالمان راحت است که مدافعان ایران، با درس گرفتن از تجارب دو سال گذشته، با توکل بر خدا و با اتکا به پشتوانه مردمی، آماده دفع هر شرارت از سوی متجاوزان هستند. سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به این پرسش که «آیا ایران به‌دنبال هژمونی در منطقه است؟ و اگر نیست، پاسخ به برخی کشورهای عربی مبنی بر اینکه در صورت عدم تضعیف ایران، این کشور به آنها حمله می‌کند، چیست؟» گفت: مثل روز روشن است که ایران هیچ‌وقت به دنبال سیطره‌طلبی در منطقه نبوده است. لفظ هژمونی را ببینید که از کجا وارد ادبیات منطقه شده است. ما به‌عنوان کشوری که اینجا ریشه داریم، نیازی به اعمال زور برای سلطه بر کشورهای دیگر نداریم. رویکرد ایران همیشه مبتنی بر همکاری و تعامل بوده است. ما قائل به این هستیم که هیچ طرفی در منطقه نه می‌تواند و نه باید در مسیر هژمون شدن، به معنای سیطره پیدا کردن بر کشورهای دیگر از طریق قلدری، حرکت کند. چنین مسیری را به هیچ عنوان تأیید نمی‌کنیم. اگر ایران در دفاع از خود مصمم است و اگر در پاسخ به تجاوز نظامی بیگانگان به جدیت عمل می‌کند، به این معنا نیست که ایران سودای سیطره‌طلبی بر منطقه را دارد.