سیاست
سفر رییسجمهور به ارمنستان در رسانههای منطقهای با محوریت حضور او در اجلاس رهبران کشورهای عضو کنوانسیون تنوع زیستی سازمان ملل متحد بازتاب یافته است. خبرگزاری آرمنپرس در گزارشی با عنوان «رئیسجمهور ایران برای اجلاس رهبران (COP17) وارد ایروان شد»، از ورود پزشکیان به پایتخت ارمنستان در صبح جمعه خبر داد. بر اساس این گزارش، مِهر گریگوریان معاون نخستوزیر ارمنستان در فرودگاه بینالمللی زوارتنوتس از رئیسجمهور ایران استقبال کرد. محور اصلی گزارش، حضور پزشکیان در اجلاس رهبران کشورهای عضو کنوانسیون تنوع زیستی سازمان ملل متحد بود. این پوشش نشان میدهد که رسانه ارمنی در گزارش اولیه خود بر جنبه رسمی و بینالمللی سفر تمرکز داشته و هنوز وارد ارزیابی تفصیلی پیامدهای سیاسی آن نشده است. رسانه ارمنی پانوراما (Panorama) پیش از سفر پزشکیان گزارش داده بود که او علاوه بر شرکت در اجلاس تنوع زیستی سازمان ملل، با شماری از رهبران کشورهای حاضر در ایروان نیز گفتوگو خواهد کرد. این رسانه به نقل از اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد که سفر رئیسجمهور ایران در چارچوب حضور در اجلاس انجام میشود و برنامههایی برای تبادل نظر با برخی مقامهای شرکتکننده نیز در نظر گرفته شده است. از این منظر، اهمیت سفر تنها به موضوعات زیستمحیطی محدود نیست؛ اجلاس میتواند فرصتی برای رایزنیهای سیاسی و بررسی روابط دوجانبه در حاشیه یک رویداد چندجانبه فراهم کند. با این حال، برای نسبتدادن توافق یا نتیجه مشخصی به این گفتوگوها، باید منتظر گزارشهای رسمی بعدی ماند. خبرگزاری پانآرمنین (PAN.am) نیز در گزارش خود از ورود پزشکیان به ایروان، به نقل از دولت ارمنستان، هدف سفر را شرکت در اجلاس رهبران COP17 اعلام کرد. این رسانه همچنین از ورود سردار بردیمحمداف رئیسجمهور ترکمنستان به ایروان برای شرکت در همین اجلاس خبر داد. حضور مقامهای ارشد چند کشور در این رویداد، فرصتی برای رایزنیهای دیپلماتیک در حاشیه نشست فراهم میکند. خبرگزاری APA جمهوری آذربایجان نیز در آستانه سفر پزشکیان، خبر برنامه سفر او به ارمنستان را منتشر کرد. این خبرگزاری اعلام کرد که پزشکیان روز جمعه برای شرکت در هفدهمین اجلاس کنوانسیون تنوع زیستی سازمان ملل به ایروان سفر خواهد کرد و انتظار میرود با شماری از رهبران حاضر در نشست دیدار کند. اهمیت توجه رسانههای جمهوری آذربایجان به این سفر را باید در چارچوب تحولات گستردهتر قفقاز جنوبی بررسی کرد؛ منطقهای که همکاریهای ایران و ارمنستان، مناسبات تهران و باکو و طرحهای جدید ترانزیتی در آن با یکدیگر ارتباط دارند. در بررسی زمینههای سیاسی این سفر، گزارشهای پیشین جامنیوز (JAMnews)، رسانه فعال در حوزه قفقاز جنوبی نیز قابل توجه است. این رسانه در پوشش سفر سال ۲۰۲۵ پزشکیان به ارمنستان، بر اهمیت روابط دو کشور در شرایط افزایش نقشآفرینی قدرتهای خارجی در قفقاز جنوبی تاکید کرده بود. در آن مقطع، تحولات مربوط به توافق ارمنستان و جمهوری آذربایجان با میانجیگری آمریکا و بحث مشارکت بازیگران خارجی در مسیرهای ترانزیتی منطقه از موضوعات مهم مورد توجه بود. سخنرانی مسعود پزشکیان در اجلاس سران کنوانسیون تنوع زیستی دیروز محور اصلی سخنرانی رئیسجمهور ایران در اجلاس سران کنوانسیون تنوع زیستی ، ضرورت توجه جامعه جهانی به پیامدهای زیستمحیطی جنگ و تحریم و لزوم تقسیم عادلانه هزینههای حفاظت و احیای طبیعت بود. پزشکیان با تأکید بر جایگاه تنوع زیستی در امنیت غذایی، سلامت، تأمین آب و توسعه پایدار، میراث طبیعی ایران را سرمایهای ارزشمند دانست که با هویت فرهنگی و تمدنی ایرانیان پیوند دارد. او از جنگلهای هیرکانی و زاگرس تا تالابها، بیابانها و سواحل کشور را بخشی از این سرمایه ملی برشمرد. او در بخش اصلی سخنان خود هشدار داد که جنگ افزون بر تلفات انسانی و تخریب زیرساختها، موجب آتشسوزی، آلودگی آب و خاک، نابودی زیستگاهها و تهدید گونههای جانوری میشود؛ آسیبهایی که ممکن است سالها و حتی نسلها پس از پایان درگیریها ادامه یابند. وی این روند را «اکوساید» یا نسلکشی زیستمحیطی توصیف کرد و خواستار ایجاد سازوکارهای بینالمللی برای ارزیابی خسارتها و احیای اکوسیستمهای آسیبدیده شد. رئیسجمهور با اشاره به فشارهای ناشی از تحریمهای اقتصادی، تغییرات اقلیمی، خشکسالی و کمبود آب، تأکید کرد که کشورهای تحت تحریم یا در معرض تجاوز نظامی نباید بهتنهایی هزینههای زیستمحیطی این شرایط را تحمل کنند. او خواستار دسترسی عادلانهتر کشورهای در حال توسعه به منابع مالی، فناوریهای نوین و ظرفیتهای علمی برای حفاظت از طبیعت شد. پزشکیان در پایان، حفاظت از محیط زیست را عرصهای برای همکاری بینالمللی و «دیپلماسی صلح» دانست و آمادگی ایران را برای مشارکت علمی و سازنده با دیگر کشورها اعلام کرد. پیام نهایی سخنرانی او این بود که حفاظت از طبیعت بدون صلح، عدالت محیطزیستی و همکاری واقعی جهانی امکانپذیر نیست. بنا به گفته پزشکیان هزینههای زیستمحیطی جنگ و تحریم، مسئولیتی صرفاً ملی نیست؛ جامعه جهانی باید در ارزیابی خسارات، تأمین منابع مالی و بازسازی طبیعت آسیبدیده مشارکت کند.