صفحه اول
فریبا مولایی- دیروز رئیس‌جمهور با اعلام آمادگی دولت برای رفع موانع قانونی و اجرایی توسعه صنایع خلاق، بر استفاده از ظرفیت دانشگاهیان و بهره‌گیری از دیدگاه‌های تخصصی و کارشناسی تأکید کرد و خواستار جمع‌بندی نظام‌مند پیشنهادها و نظرات مطرح‌شده و تبدیل آن‌ها به نقشه راهی روشن، منسجم و قابل اجرا شد. صنایع خلاق، صنایعی هستند که اساس آن‌ها ایجاد و انتشار دانش و اطلاعات است. ریشه این مفهوم به صنایع فرهنگی بازمی‌گردد که در طی زمان و با انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات امروزه در قالب صنایعی چون سینما، نرم‌افزار، موسیقی، پویانمایی، بازی رایانه‌ای و… ظهور می‌یابد. صنایع خلاق ۳ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را تشکیل می‌دهند؛ اما این سهم به سرعت در حال تغییر است زیرا اقتصاد خلاق در مقیاس جهانی سالانه ۹ درصد و در کشورهای در حال توسعه ۱۲ درصد رشد می‌کند. ارزش بازار جهانی کالاهای خلاقانه از ۲۰۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۲ به ۵۰۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۵ یعنی ۵/۲ برابر شده است؛ همچنین این صنعت دارای افزایش نرخ رشد صادرات بیش از ۷ درصد طی ۱۳ سال است. بر اساس پیش‌بینی‌های اخیر، اقتصاد خلاق حدود ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی را در سال‌های آینده تأمین خواهد کرد. ارزش جهانی گردش مالی صنایع خلاق در حدود ۲۲۵۰ میلیارد دلار مطابق تحلیل سازمان ملل در سال ۲۰۱۳ تخمین زده شده است. همین گزارش پیش‌بینی می‌کند اقتصاد خلاق تا سال ۲۰۲۳ با ۱۰۰۰ میلیارد دلار رشد به حدود ۳۲۵۰ میلیارد دلار رسیده و بازارهای نوظهور ایجاد کننده اشتغال به‌طور مستقیم و غیرمستقیم برای جمعیتی حدود ۳۳۰ میلیون نفر باشند. خلاقیت و فرهنگ به‌عنوان پشتیبان و زیرساخت گفتگو و تفاهم بین مردم، به‌عنوان توانمندسازی مردم برای به دست گرفتن مالکیت توسعه خود و به عنوان مبنایی برای نوآوری که می‌تواند باعث رشد فراگیر و پایدار شود، شناخته می‌شوند. تلاش‌های دولت‌ها، جامعه مدنی، بخش خصوصی و سازمان‌های بین‌المللی در بعد جدید، اهمیت اقتصاد خلاق را به‌عنوان بخشی از توسعه و رشد جهانی برجسته می‌کند. اهمیت فرهنگ که ارزش‌های آن از طریق تلاش خلاقانه منتقل می‌شود، در دوران ما اهمیت زیادی دارد. سرمایه‌گذاری تأثیرگذار به ویژه در صنایع خلاق و فرهنگی، روش‌ها و شاخص‌های جدیدی را برای سرمایه گذاران و کسب‌وکارها پیشنهاد و ایجاد می‌کند. در این دیدگاه نوین سرمایه گذاری در صنایع خلاق تصمیم گیری را از صرف درآمدزایی به سمت بهبود زندگی، حفاظت از کره زمین و فرهنگ تغییر می‌دهد. صنایع خلاق ایران هنوز در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارد. هرچند تنوع قومی و فرهنگی کشور بستر مناسبی برای خلق محصولات خلاقانه فراهم کرده است، اما بسیاری از این ظرفیت‌ها به دلیل نبود زیرساخت‌های حمایتی کافی، هنوز به مرحله تجاری‌سازی گسترده و ورود به بازارهای بین‌المللی نرسیده‌اند. در حوزه‌هایی مانند بازی‌های رایانه‌ای، پویانمایی، نشر دیجیتال و سینما، اقدامات ارزشمندی صورت گرفته است، اما هنوز ایران در سطح جهانی به عنوان یک بازیگر اصلی شناخته نمی‌شود. برای اینکه ایران بتواند در آینده نزدیک جایگاه واقعی خود را در اقتصاد خلاق تثبیت کند، به سیاست‌گذاری‌های هدفمند، حمایت‌های مالی و توسعه زیرساخت‌های نوآورانه نیاز دارد. شرکت‌های خلاق، بنگاه‌هایی هستند که محور اصلی فعالیت آن‌ها خلاقیت، نوآوری و تولید ارزش فکری است.این شرکت‌ها با ترکیب فناوری، فرهنگ، هنر و اقتصاد، محصولات و خدمات نوآورانه‌ای را به بازار عرضه می‌کنند. همچنین شرکت خلاق بیشتر بر پایه میراث فرهنگی و توانمندی‌های بومی شکل می‌گیرد و نسبت به نوسانات خارجی مقاوم‌تر است. علاوه بر این، رشد این شرکت‌ها به فاکتورهای مختلفی مانند سرمایه، زیرساخت، کارآفرینی و حمایت از مالکیت فکری نیاز دارد. صنایع خلاق نقش بسیار زیادی در رشد اقتصادی، اشتغال‌زایی و نوآوری ایفا می‌کنند. همچنین باید بدانید که اقتصاد بسیاری از کشورها با تکیه بر فرهنگ، هنر، فناوری و طراحی رونق یافته است. حتی زیرشاخه‌هایی مانند صنعت مد یا تولید محتوای دیجیتال می‌توانند به موتور محرک توسعه اقتصادی تبدیل شوند. کشورهای منطقه (از جمله کشورهای خاورمیانه) هم به اهمیت این حوزه پی برده‌اند و برای بهره‌برداری از آن برنامه‌ریزی می‌کنند. توسعه این صنایع می‌تواند ب راهی مؤثر برای تنوع‌بخشی به اقتصاد ایران و خلق ارزش افزوده باشد.