سوگ، حماسه و اقتدار

   آرش صباحی- سخنرانی مسعود پزشکیان بر چهار محور بازدارندگی، استقلال، مقاومت و دیپلماسی استوار بود. ایران ضمن تأکید بر توان دفاعی و برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز، مذاکره با آمریکا را رد نمی‌کند، اما پذیرش توافق تحت فشار را نمی‌پذیرد. حمایت از فلسطین، امنیت منطقه، تنگه هرمز و همکاری با همسایگان نیز از محورهای اصلی بود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه سخنان رئیس‌جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، ترکیبی از عقلانیت، عزت و اقتدار بود، خاطرنشان کرد: آقای پزشکیان، سفیر پیام سوگ، حماسه و اقتدار ملت ایران بود. سید عباس صالحی از حضور در مجمع عمومی سازمان ملل به عنوان فرصت ویژه‌ای برای رساندن صدای ملت ایران یاد کرد. وی اظهار داشت: امسال رئیس‌جمهوری در شرایط ویژه‌ پس از شهادت رهبر شهید انقلاب - که ضایعه جبران‌ناپذیری بود - و شهادت جمعی از هموطنان ما از جمله شهیدان حمله متجاوزانه دشمنان به مدرسه میناب و لامرد مسئولیت سفیری ملت ایران را برعهده داشتند و سخنرانی خود را با گرامیداشت یاد این شهدا آغاز کردند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطرنشان کرد: سخنرانی دکتر پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل، ترکیبی بود از یک سوگ و مظلومیتی که مردم ایران در تجاوز ددمنشانه متحمل شدند و همچنین پیام عزتمندانه و قدرتمندانه کشور.
صالحی تصریح کرد: سخنان رئیس‌جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل، ترکیبی از عقلانیت، عزت و اقتدار بود. وی با اشاره به ترسیم اصول سیاست خارجی کشور بر مبنای عزت، حکمت و مصلحت در کلام رهبر شهید انقلاب گفت: این اصول در کلام و سخن آقای پزشکیان کاملاً نمایان بود. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: سخن رئیس‌جمهور با تأکید بر این نکته همراه بود که زورگویان و قلدران جهان نمی‌توانند از طریق تهدید و زورگویی مردم ایران را به تسلیم وادار کنند و هرگونه زورگویی، تار و پود اقتدار ملت ایران را قوی‌تر و محکم‌تر می‌کند؛ این پیام نیز به خوبی به جهانیان منتقل شد. صالحی گفت: رئیس‌جمهور ۹۰ میلیون ایرانی را در سازمان ملل در رساندن پیام سوگ، حماسه و اقتدار نمایندگی می‌کردند. سخنرانی مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران در مجمع عمومی سازمان ملل را می‌توان تلاشی برای ارائه تصویری منسجم از مواضع جمهوری اسلامی ایران در شرایطی دانست که رویارویی ایران با آمریکا و اسرائیل وارد مرحله‌ای جدی‌تر شده است. محور اصلی این سخنرانی، پیوند میان دفاع از حاکمیت ملی، حفظ توان بازدارندگی، ادامه برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز، حمایت از فلسطین و در عین حال باز گذاشتن مسیر مذاکره بود. مسعود پزشکیان تلاش کرد این پیام را به‌روشنی منتقل کند که از نگاه تهران، «مذاکره» با «تسلیم» یکی نیست. ایران می‌تواند پای میز گفت‌وگو بنشیند، اما توافقی را که بر پایه فشار نظامی، تحریم و تهدید شکل گرفته باشد، نمی‌پذیرد. یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنرانی مسعود پزشکیان، جایی است که قدرت نظامی ایران را به‌عنوان ابزاری برای دفاع و بازدارندگی معرفی می‌کند نه وسیله‌ای برای توسعه‌طلبی. او با اشاره به حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساخت‌ها، مدارس، مراکز درمانی و دیگر مراکز ایران، این استدلال را مطرح می‌کند که تجربه جنگ نشان داده است کشوری که توان دفاع از خود را نداشته باشد، در محیط پرمخاطره امروز بین‌المللی، بیش از دیگران در معرض آسیب قرار خواهد گرفت.
عقب‌نشینی دقیقه نودی؛ معامله بزرگ بر سر شاهرگ نفت شکست خورد؟
در این چارچوب، تقویت توان دفاعی ایران از نگاه تهران یک انتخاب تهاجمی نیست، بلکه ضرورتی برای جلوگیری از تکرار حمله محسوب می‌شود. مسئله اصلی این است که طرف مقابل بداند هرگونه تجاوز هزینه‌ای خواهد داشت و این هزینه از قبل قابل محاسبه است. از همین زاویه، تأکید مسعود پزشکیان بر اینکه «حمله به شهرهای ایران بدون پاسخ نخواهد ماند» را می‌توان بخشی از منطق بازدارندگی دانست؛ یعنی تلاش برای جلوگیری از جنگ از طریق بالا بردن هزینه تصمیم به آغاز جنگ. این موضع در شرایطی مطرح شد که گزارش‌های جاری نیز از فاصله قابل توجه تهران و واشنگتن در مذاکرات، در کنار ادامه تلاش‌های دیپلماتیک، خبر می‌دهند.
مسئله هسته‌ای؛ پیوند فناوری، استقلال و توسعه
بخش مهم دیگری از سخنرانی به برنامه هسته‌ای ایران اختصاص داشت. مسعود پزشکیان تأکید کرد که انرژی هسته‌ای برای ایران فقط مسئله غنی‌سازی نیست و با حوزه‌هایی مانند پزشکی، امنیت غذایی، کشاورزی، تولید انرژی و توسعه علمی ارتباط مستقیم دارد. بنابراین، از نگاه تهران، محدود کردن توان هسته‌ای ایران فقط یک محدودیت فنی محسوب نمی‌شود، بلکه می‌تواند بخشی از ظرفیت توسعه ملی کشور را نیز محدود کند. در همین چارچوب، تأکید بر اینکه ایران به دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست، در کنار مخالفت با محدودیت‌های یک‌جانبه علیه توان هسته‌ای کشور، دو پیام هم‌زمان دارد. پیام نخست، حفظ موضع رسمی ایران درباره ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای است و پیام دوم، مخالفت با ایجاد تبعیض میان کشورهایی است که از فناوری هسته‌ای برخوردارند. از منظر دیپلماسی جمهوری اسلامی، این استدلال زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که تهران مسئله هسته‌ای را به موضوع استانداردهای دوگانه پیوند می‌دهد. مسعود پزشکیان با اشاره به وضعیت اسرائیل این پرسش را مطرح می‌کند که چرا ایران با فشار و تحریم مواجه است، در حالی که اسرائیل تحت نظارت‌های مشابه قرار ندارد. این استدلال می‌تواند در سطح دیپلماتیک برای طرح یک پرسش اساسی‌تر مورد استفاده قرار گیرد: آیا رژیم عدم اشاعه باید قواعدی یکسان برای همه بازیگران منطقه داشته باشد یا خیر؟
آمریکا و اسرائیل؛ روایت «فشار در برابر مقاومت»
یکی از خطوط اصلی سخنرانی مسعود پزشکیان، تقابل میان «زبان زور» و «زبان دیپلماسی» بود. او تلاش کرد نشان دهد که ایران با اصل مذاکره مخالفتی ندارد، بلکه مسئله تهران با مذاکره‌ای است که در سایه تهدید نظامی و فشار اقتصادی انجام شود. جمله پایانی او خطاب به دونالد ترامپ نیز همین چارچوب را تکمیل می‌کند: ایران برای دیپلماسی آمادگی دارد، اما زبان زور را نمی‌پذیرد. از نظر راهبردی، این موضع به جمهوری اسلامی اجازه می‌دهد دو پیام متفاوت را به دو مخاطب منتقل کند. از یک سو، به آمریکا گفته می‌شود که مسیر مذاکره به‌طور کامل بسته نشده است؛ از سوی دیگر، به طرف مقابل هشدار داده می‌شود که افزایش فشار الزاماً به امتیازدهی ایران منجر نخواهد شد. رویترز نیز در گزارش خود درباره سخنرانی مسعود پزشکیان، همین دو وجه را برجسته کرده و نوشته است که او از یک طرف تسلیم در برابر جنگ و فشار آمریکا را رد کرد و از طرف دیگر بر آمادگی ایران برای دیپلماسی تأکید داشت.
فلسطین؛ تبدیل مسئله منطقه‌ای به مسئله مشروعیت بین‌المللی
موضوع فلسطین نیز جایگاه مهمی در سخنرانی مسعود پزشکیان داشت. او غزه را نمادی از ناکامی سازوکارهای بین‌المللی در حفاظت از غیرنظامیان معرفی کرد و این استدلال را مطرح کرد که بدون حل مسئله فلسطین، صحبت از صلح پایدار در غرب آسیا امکان‌پذیر نخواهد بود. از این منظر، تهران تلاش می‌کند مسئله فلسطین را از یک موضوع صرفاً ایدئولوژیک فراتر ببرد و آن را در چارچوب حقوق بین‌الملل، اشغال، حاکمیت و حقوق غیرنظامیان مطرح کند. این رویکرد زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که دبیرکل سازمان ملل نیز در افتتاحیه مباحث عمومی مجمع عمومی بر ضرورت رعایت حقوق بین‌الملل، توقف جنگ، حفاظت از غیرنظامیان و ادامه توجه به وضعیت فلسطینیان تأکید کرده است. در نتیجه، استدلال ایران این است که مقاومت در منطقه صرفاً حاصل تصمیم یک بازیگر نیست، بلکه در چارچوب این سخنرانی، واکنشی به اشغال، حمله و محرومیت از حقوق سیاسی و سرزمینی تلقی می‌شود. چنین چارچوبی بخشی از تلاش ایران برای دفاع از مشروعیت موضع خود درباره فلسطین و محور مقاومت در عرصه بین‌المللی است.
تنگه هرمز و ژئوپلیتیک امنیت منطقه
بخش قابل توجه دیگری از سخنرانی به تنگه هرمز و مسیرهای دریایی اختصاص داشت. مسعود پزشکیان تأکید کرد که نمی‌توان از یک سو از مسیرهای دریایی منطقه برای تأمین منافع اقتصادی و امنیتی استفاده کرد و از سوی دیگر از همان محیط برای اعمال فشار و انجام عملیات خصمانه علیه ایران بهره گرفت. این موضع نشان می‌دهد که تهران مسئله هرمز را فقط یک موضوع دریایی نمی‌داند، بلکه آن را بخشی از معادله امنیت منطقه‌ای و بازدارندگی ایران تلقی می‌کند. بر اساس این نگاه، ایران تلاش دارد میان امنیت کشتیرانی و امنیت ملی خود ارتباط برقرار کند و این پیام را منتقل کند که امنیت دریایی پایدار بدون در نظر گرفتن منافع کشورهای ساحلی امکان‌پذیر نیست.
حتی در سطح سازمان ملل نیز درباره بحران هرمز و پیامدهای گسترده‌تر آن برای امنیت منطقه، کشتیرانی و اقتصاد جهانی بحث شده و مقام‌های سازمان ملل بر ضرورت بازگشت به دیپلماسی و رعایت حقوق بین‌الملل تأکید کرده‌اند.
یکی از نکات مهم دیگر در سخنرانی مسعود پزشکیان، نوع نگاه ایران به کشورهای همسایه بود. او تصریح کرد که ایران همسایگان خود را رقیب امنیتی نمی‌داند و خواهان قدرتمند بودن آنهاست. این گزاره از نظر راهبردی اهمیت دارد، زیرا تلاش می‌کند تصویر «ایران در برابر همسایگان» را به تصویری متفاوت، یعنی «ایران و همسایگان در برابر ناامنی منطقه‌ای» تبدیل کند. بر اساس این رویکرد، امنیت غرب آسیا باید توسط خود کشورهای منطقه ساخته شود و قدرت‌های خارجی نباید تعیین‌کننده نظم امنیتی منطقه باشند. این نگاه با ایده امنیت جمعی منطقه‌ای همخوانی دارد و می‌تواند مبنایی برای توسعه روابط ایران با کشورهای عربی خلیج فارس و سایر همسایگان قرار گیرد.
در مجموع، سخنرانی مسعود پزشکیان را می‌توان بر چهار ستون اصلی استوار دانست: بازدارندگی، استقلال، مقاومت و دیپلماسی. پیام تهران این نیست که مذاکره کنار گذاشته شده است؛ بلکه این است که مذاکره زمانی می‌تواند به نتیجه برسد که از فشار نظامی و تهدید جدا شود. هم‌زمان، ایران تأکید می‌کند که توان دفاعی و هسته‌ای خود را بخشی از ظرفیت استقلال و توسعه ملی می‌داند و حاضر نیست صرفاً در نتیجه فشار خارجی آن را کنار بگذارد. از منظر منافع جمهوری اسلامی ایران، مهم‌ترین ظرفیت این موضع در آن است که میان قدرت و دیپلماسی تضاد ایجاد نمی‌کند. در این روایت، قدرت نظامی برای جلوگیری از جنگ، توان هسته‌ای برای توسعه و استقلال، مقاومت برای جلوگیری از تحمیل اراده خارجی و دیپلماسی برای حل اختلافات به کار گرفته می‌شوند. بنابراین، پیام نهایی سخنرانی را می‌توان چنین خلاصه کرد: ایران آماده گفت‌وگو است، اما گفت‌وگو را زمانی مشروع و پایدار می‌داند که بر مبنای احترام متقابل، حقوق برابر، حاکمیت ملی و کنار گذاشتن استانداردهای دوگانه شکل گیرد.
چهار پیام کلیدی سخنرانی رئیس‌جمهور پزشکیان در سازمان ملل
عضو حقیقی شورای اطلاع‌رسانی دولت، سخنرانی رئیس‌جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل را در چهار محور «بیان مظلومیت ملت ایران»، «دفاع از مردم فلسطین و غزه»، «پیام صلح از موضع قدرت» و «پاسخ به منطق تهدید و زور» جمع‌بندی کرد و گفت پزشکیان تلاش کرد روایت ایران از جنگ، صلح و امنیت منطقه را در بالاترین تریبون بین‌المللی مطرح کند. محمد عطریانفر، عضو حقیقی شورای اطلاع‌رسانی دولت، در یادداشتی در خصوص سخنرانی رئیس‌جمهور پزشکیان در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل، نوشت:
«اگر بخواهم سخنان رئیس‌جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل را در چهار محور خلاصه کنم، به نظرم مهم‌ترین نکته این است که این سخنرانی یک موضع‌گیری سیاسی نبود؛ تلاشی بود برای اینکه روایت ایران از جنگ، مظلومیت مردم و ضرورت صلح و امنیت منطقه در بالاترین تریبون بین‌المللی شنیده شود.
محور اول:بیان مظلومیت ملت ایران و یادآوری قربانیان جنگ بود. پزشکیان با اشاره به شهادت رهبر انقلاب، کودکان و دانش‌آموزان و همچنین قربانیان میناب و لامرد، تلاش کرد مسئله جنگ را از سطح محاسبات سیاسی به سطح انسانی ببرد. پیام این بخش روشن بود: پشت آمار و ارقام جنگ، انسان‌هایی قرار دارند که جان، خانواده و آینده خود را از دست داده‌اند. پیش از عزیمت به نیویورک نیز رئیس‌جمهور تأکید کرده بود که می‌خواهد مظلومیت کودکان میناب و لامرد را در سازمان ملل مطرح کند.
این نکته اهمیت دارد که ایران در این تریبون فقط درباره قدرت نظامی یا مناقشه سیاسی صحبت نکند، از رنج مردم خود نیز سخن بگوید؛ چرا که افکار عمومی جهان بیش از هر چیز با زبان انسان و قربانیان ارتباط برقرار می‌کند.
محور دوم:مسئله فلسطین و غزه بود. دفاع از مردم فلسطین در سخنرانی پزشکیان در امتداد یکی از مهم‌ترین مسائل امروز خاورمیانه قرار گرفت؛ یعنی اینکه امنیت و صلح منطقه را نمی‌توان جدا از وضعیت فلسطین و غزه تصور کرد. گزارش سازمان ملل از نشست‌های اخیر مجمع عمومی نیز نشان می‌دهد که وضعیت انسانی غزه همچنان در مرکز مباحث بین‌المللی قرار دارد و دبیرکل سازمان ملل بر ضرورت پایان جنگ، دسترسی بشردوستانه و رعایت حقوق بین‌الملل تأکید کرده است.
بنابراین، طرح مسئله فلسطین از سوی رئیس‌جمهور را می‌توان تلاشی برای برجسته‌کردن یک اصل دانست: اگر قرار است از نظم بین‌المللی و حقوق ملت‌ها سخن بگوییم، این اصول باید درباره مردم فلسطین و دیگر غیرنظامیان منطقه نیز اعمال شود.
محور سوم:پیام صلح از موضع قدرت بود. شاید یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان پزشکیان همین جمع‌کردن دو مفهوم مقاومت و دیپلماسی در کنار یکدیگر باشد. او اعلام کرد که ایران برای گفت‌وگو و مذاکره آماده است، اما زبان زور را نمی‌پذیرد.
صلح از منظر مسعود پزشکیان در این سخنرانی، صلحی نیست که یک طرف با تهدید و فشار آن را به طرف دیگر تحمیل کند. صلح پایدار زمانی شکل می‌گیرد که امنیت، منافع و حاکمیت همه کشورهای منطقه به رسمیت شناخته شود. تعبیر «یا امنیت را با هم می‌سازیم یا ناامنی را با هم تحمل خواهیم کرد» دقیقاً همین نگاه منطقه‌ای را بیان می‌کند. به بیان ساده‌تر، پیام این بخش از سخنان رئیس‌جمهور این است که ایران هم‌زمان دو بستر و فضا را باز گذاشته است: بستر مقاومت در برابر تجاوز و فضای باز مذاکره برای پایان جنگ. این دو متناقض نیستند.
محور چهارم:پاسخ به سخنان دونالد ترامپ و نقد منطق زور بود. پزشکیان در سخنرانی خود مستقیماً ترامپ را خطاب قرار داد و گفت ایران آماده گفت‌وگو و دیپلماسی است، اما زبان زور را نمی‌پذیرد. اهمیت این بخش را باید در فضای سیاسی همین روزها دید. ترامپ یک روز پیش از سخنرانی پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کرده و در آن از سیاست آمریکا در قبال ایران دفاع کرده و حتی درباره امکان نابودی جمهوری اسلامی در صورت نرسیدن به توافق هشدار داده بود. بنابراین پاسخ پزشکیان پاسخی مستقیم به گفتمان فشار و تهدید جنایتکارانه ترامپ دانست: مذاکره ممکن است، اما مذاکره زیر سایه تهدید و اجبار، از نظر ایران پذیرفتنی نیست. در مجموع، می‌توان پیام اصلی سخنرانی پزشکیان را ذیل این عناوین جمع‌بندی کرد:
ایران می‌گوید ما جنگ را انتخاب نکرده‌ایم، اما در برابر تجاوز تسلیم نمی‌شویم؛ برای صلح و گفت‌وگو آماده‌ایم، اما صلح را با پذیرش زور یکی نمی‌دانیم؛ از مردم مظلوم ایران و فلسطین دفاع می‌کنیم؛ امنیت منطقه باید از مسیر همکاری همه کشورهای منطقه تأمین شود، نه از طریق مداخله و تحمیل قدرت‌های بیرونی. این چهار محور در کنار هم یک پیام واحد می‌سازند: صلح، بدون عدالت و احترام به حاکمیت ملت‌ها پایدار نیست و مقاومت در برابر تجاوز، لزوماً به معنای بستن راه دیپلماسی نیست.
نامه به قالیباف برای استیضاح عراقچی چند ساعت قبل از سخنرانی پزشکیان
عصرایران با اشاره به دیدار عراقچی و ویتکاف نوشت: امیر حسین ثابتی نمایندۀ جریان رادیکال مخالف دولت و توافق و تفاهم در مجلس در نامه‌ای به محمد باقر قالیباف از ثبت استیضاح عباس عراقچی در سامانه مجلس خبر داد. ساعاتی قبل از نطق مسعود پزشکیان رییس جمهوری ایران در مجمع عمومی سازمان ملل و یک روز بعد از نشست عباس عراقچی وزیر خارجه با ویتکاف (نمایندۀ ترامپ) دربارۀ شرایط ایران برای بازگشایی تنگۀ هرمز، در تهران اتفاقی رخ داد که از یک نظر غیر منتظره هم نبود. بنابر گزارش عصرایران، آن اتفاق هم این بود که امیر حسین ثابتی نمایندۀ جریان رادیکال مخالف دولت و توافق و تفاهم در مجلس در نامه‌ای به محمد باقر قالیباف از ثبت استیضاح عباس عراقچی در سامانه مجلس خبر داد. او و دیگر امضاکنندگان در این نامه دلیل این اقدام را "سلسله خطاهای وزیر خارجه" ذکر کرد و به صورت مشخص بر این فقره انگشت گذاشت: «برخی اقدامات خودسرانه بدون هماهنگی با رهبری و تازه‌ترین مورد دیدار با مقامات آمریکایی در سفر اخیر به نیویورک که موجب اعتراضات فراوان مردم و افکار عمومی شده است.» او در حالی از جانب مردم و افکار عمومی سخن گفته که مجموع آرای وی در انتخابات سرد اسفند 1402 کمتر از 5 درصد واجدان شرایط رأی در تهران را نمایندگی می‌کند و جدای آن مردم و افکار عمومی به قدری درگیر تأمین معاش و هزینه‌های سرسام‌آور خانوارند که مانند قبل بر این اخبار درنگ ندارند و اگر هم داشته باشند امیدوارند شاهد اثر مثبت آن بر دورکردن خطر جنگ و کاهش قیمت ارز باشد.
از سوی دیگر سخنان محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی نشان داد "بدون هماهنگی" نبوده ضمن این که عباس عراقچی عضو هیأت اعزامی به ریاست آقای پزشکیان بوده که ریاست شورای عالی امنیت ملی را بر عهده دارد. تعبیر "سفر اخیر" هم البته نادرست است و شکل درست آن "سفر جاری" است چون سفر در جریان بود که او این نامه را در سامانه ثبت کرد. با این حال و فارغ از اینها و فرای غش و ضعف برخی از همین رادیکال‌ها بعد از نطق پزشکیان به خاطر بخش‌هایی از آن، یک یادآوری تاریخی خالی از لطف نیست. دو سال قبل از تولد آقای ثابتی و در ماجرای سفر مخفیانه روبرت مک فارلین (‌مشاور امنیت ملی ریگان) به تهران با گذرنامۀ ایرلندی و برای معامله بر سر گروگان‌های آمریکایی در لبنان در قبال تحویل سلاح مورد نیاز ایران و بعد از افشای قضیه و شرح آن از جانب مرحوم هاشمی رفسنجانی 8 نمایندۀ مجلس دوم اقدام به طرح سؤال از دکتر ولایتی کردند که در آن زمان وزیر خارجه بود و همین آقای عراقچی تازه دانشجوی دانشکدۀ وزارت خارجه بود و خشم رهبر فقید انقلاب را برانگیخت تا جایی که در نطقی در 29 آبان 1365 به صراحت واکنش نشان دادند. همین واکنش سبب شد آن 8 نماینده تا پایان حیات امام و برخی برای همیشه از صحنۀ سیاست کنار بروند هر چند که در نامه‌ای سؤال خود را پس گرفته بودند. امام خمینی در آن سخنرانی چنین گفتند: "رییس جمهور آمریکا در این رسوایی باید عزا بگیرد و کاخ سفید مبدل به کاخ سیاه بشود –گرچه همیشه بوده‌ است- لکن این متفرقه کوشش و اضطرابی که در کاخ سفید پیدا شد و در طرفداری‌های آمریکا، حکایت از عظمت مسأله می‌کند یک مقام عالیرتبه – به قول خودشان- از آمریکا به طور قاچاق و با تذکر جعلی وارد ایران می‌شود، در صورتی که ایران نمی‌داند چی است. به مجردی که وارد می‌شود و معلوم می‌شود که این از مقامات آمریکاست، ایران او را در یک جایی تحت نظر قرار می‌دهد و محبوس می‌کند و تمام حرکات او را تحت نظر قرار می‌دهد و او با هر کس خواسته است ملاقات کند، ملاقات نمی‌کند....
مع‌الاسف، بعض از اشخاصی که در خود ایران هستند، توجه به مسائل یا ندارند یا معتمدند. اینها هم به تبعیض از تبلیغات آنها، آنها هم با همان لسان، اینجا تبلیغ می‌کنند. من نمی‌خواهم در این روز مبارک اسباب افسردگی اشخاص بشوم، لکن می‌خواهم عرض کنم چرا این قدر ما عقب افتاده هستیم؟ چرا ما باید به واسطه اغراض نفسانیه این قدر خودمان را ببازیم؟
.... هیچ توقعی نداشتم از بعض این اشخاص، ولو بعضی‌شان در نظر من پوچ‌اند، لکن از بعضی از این اشخاص که سابقه دارند هیچ توقع نداشتم که در این زمان که باید فریاد بزنند سر آمریکا، فریاد می‌زنند سر مسؤولین ما! چه شده است؟ شماها چه‌تان است؟ چه کردید شماها؟ شماها چرا باید تحت تأثیر تبلیغات خارجی واقع بشوید یا تحث تأثیرات نفسانیت خودتان؟"
این در حالی بود که تازه در آن زمان از نظارت استصوابی خبری نبود و پشتوانۀ واقعی آرای آن 8 نماینده قابل قیاس با نمایندگان فعلی نبود و حتی برخی خرده گرفتند که طرح سؤال حق نمایندگان مجلس است ولی چون این سؤال موجب می‌شد آنچه هاشمی رفسنجانی در توضیح ماجرا گفته تحت‌‎الشعاع روایت آمریکایی قرار بگیرد یا وزیر خارجه ناگزیر از افشای پاره‌ای موارد محرمانه شود واکنش شماتت‌آمیز امام خمینی را در پی داشت که چرا یک رفتار افتخارآمیز با نمایندگان آمریکا را به گونه‌ای دیگر جلوه می‌دهند؟
البته هیچ دو رخداد سیاسی شبیه هم نیستند و اشاره شد که دو سال قبل از تولد آقای ثابتی اتفاق افتاده اما چون ایشان علاقۀ وافری دارد به شبیه‌سازی تاریخی (‌از جمله تشبیه خود به مرحوم عبدالحمید دیالمه نمایندۀ مشهد در مجلس اول یا تشبیه رییس جمهور پزشکیان به اولین رییس جمهوری ایران) ناخواسته این یادآوری تاریخی هم به ذهن متبادر شد. هر چند تاریخ، چون رود در جریان است و در یک رود دوبار نمی‌توان شنا کرد ولی وقتی برخی اصرار دارند در یک رود بارها شنا کنند چاره‌ای نیست که از آن رود در گذرگاه‌های قبل گفته شود.
آخرین تحولات جنگ ایران و آمریکا
تحولات جنگ ایران و آمریکا بعد از سفر پزشکیان به سازمان ملل و سخنرانی در صحن این سازمان در کنار گفت و گو با رسانه های آمریکایی وارد مرحله تازه ای شده است. این تحولات در چند محور دنبال می‌شود؛ از طرح تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات تا اظهارات پزشکیان درباره توافق و کاهش تنش هسته‌ای، در ادامه این تحولات از بامداد امروز پروازهای ایران به نجف متوقف شده و فرانسه از اعزام نیرو، رادار و سامانه‌های پدافندی برای حفاظت از پایانه نفتی ینبع عربستان خبر داده است.
تحولات جنگ ایران و آمریکا در حالی وارد مرحله‌ای تازه شده که همزمان با ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک، پیشنهاد تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات مطرح شده است. پزشکیان از آمادگی ایران برای کاهش تنش‌های هسته‌ای سخن گفته و عراقچی جزئیات طرح پیشنهادی تهران را تشریح کرده است. در کنار این تحولات، توقف پروازهای ایران به نجف و تصمیم فرانسه برای اعزام نیرو و سامانه‌های پدافندی به پایانه نفتی ینبع عربستان، ابعاد منطقه‌ای بحران را پررنگ‌تر کرده است.
طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
مهم‌ترین محور تحولات دیپلماتیک، طرحی است که به گفته عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از طریق میانجی‌ها به مقام‌های آمریکایی ارائه شده است. عراقچی گفته است در صورت پذیرش شروط تعیین‌شده، تنگه هرمز پس از هفت روز باز خواهد شد و مذاکرات میان ایران و آمریکا از سر گرفته می‌شود. به گفته وزیر امور خارجه، شروط مطرح‌شده از سوی تهران موضوع جدیدی نیست و فراتر از چارچوب تفاهمی نیست که پیش‌تر میان دو طرف مطرح شده بود. یکی از محورهای این طرح نیز موافقت آمریکا با مسیر عبور دریایی از تنگه هرمز است که ایران و عمان درباره آن به توافق رسیده‌اند. این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده که تنگه هرمز به یکی از اصلی‌ترین محورهای مناقشه تبدیل شده و وضعیت آن علاوه بر مناسبات ایران و آمریکا، بر حمل‌ونقل دریایی و بازار انرژی نیز اثر گذاشته است. مسعود پزشکیان نیز در گفت‌وگو با رسانه‌های آمریکایی اعلام کرده تهران برای کاهش تنش‌های هسته‌ای آمادگی دارد سطح غنی‌سازی خود را کاهش دهد و امکان راستی‌آزمایی خارجی را فراهم کند. رئیس‌جمهور ایران همچنین گفته تهران خواهان ادامه جنگ نیست و در صورت فراهم شدن شرایط لازم برای یک توافق، آماده ادامه مسیر تفاهم است. پزشکیان درباره تفاهم پیشین میان تهران و واشنگتن نیز گفته است که ایران همچنان خواهان ادامه آن مسیر است. او تأکید کرده تهران به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست و در عین حال خواستار رفع فشارها و محدودیت‌هایی است که از سوی آمریکا اعمال شده است.
رایزنی‌های دیپلماتیک و تحولات منطقه‌ای
در کنار مذاکرات و انتقال پیام میان تهران و واشنگتن، رایزنی‌های منطقه‌ای نیز ادامه دارد. پزشکیان با نخست‌وزیر قطر دیدار و درباره تحولات منطقه و مسیرهای دیپلماتیک گفت‌وگو کرده است. همچنین در دیدار رئیس‌جمهور ایران با شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، بر تداوم رایزنی‌ها برای کاهش تنش و تقویت مسیرهای دیپلماتیک تأکید شد.   پاکستان و قطر از جمله کشورهایی هستند که در مقاطع مختلف در رایزنی‌های منطقه‌ای و انتقال پیام میان طرف‌های درگیر نقش داشته‌اند. موضوع تنگه هرمز و راه‌های کاهش تنش نیز در گفت‌وگوهای تهران با طرف‌های منطقه‌ای مورد توجه قرار گرفته است.
در همین چارچوب، عباس عراقچی با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، نیز دیدار کرد. وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرده است که دو طرف درباره تحولات منطقه و ضرورت پیگیری راه‌حل دیپلماتیک برای بحران گفت‌وگو کرده‌اند.
در سوی دیگر، تحولات مربوط به حمل‌ونقل هوایی نیز تحت تأثیر شرایط منطقه قرار گرفته است. فرودگاه نجف پذیرش پروازهای ایران را متوقف کرده و بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پروازهای ورودی و خروجی ایران در این فرودگاه لغو شده است. این تصمیم در شرایطی رخ داده که پیش از آن نیز محدودیت‌هایی در مسیر پروازهای ایران به بغداد ایجاد شده بود و انتقال پروازها به نجف به عنوان یکی از گزینه‌های جایگزین مطرح شده بود. توقف پذیرش پروازهای ایران در نجف می‌تواند سفر هوایی زائران و مسافران ایرانی به عراق را تحت تأثیر قرار دهد.
تحرکات امنیتی از خلیج فارس تا پایانه نفتی ینبع
همزمان با تلاش‌های دیپلماتیک، تحرکات امنیتی در منطقه نیز ادامه دارد. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، اعلام کرده است که پاریس برای حفاظت از پایانه نفتی ینبع عربستان سعودی، نیروهای نظامی، رادار و سامانه‌های پدافند هوایی اعزام خواهد کرد. مکرون هدف این اقدام را حفاظت از تأسیسات نفتی عنوان کرده و گفته است اعزام نیروهای فرانسوی با هدف ورود به درگیری انجام نمی‌شود. پایانه ینبع یکی از مراکز مهم صادرات نفت عربستان در دریای سرخ محسوب می‌شود و تأمین امنیت زیرساخت‌های انرژی در شرایط تشدید تنش‌های منطقه‌ای اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.
از سوی دیگر، گزارش‌هایی درباره نفتکش‌های منتسب به ایران و محموله‌های نفتی نیز منتشر شده است. بر اساس گزارش فارس، سه نفتکش حامل حدود ۶ میلیون بشکه نفت منتسب به ایران شناسایی شده‌اند و این محموله‌ها در مجموع حدود ۶۰۰ میلیون دلار ارزش‌گذاری شده‌اند. مجموع این تحولات نشان می‌دهد پرونده جنگ ایران و آمریکا تنها به عرصه نظامی محدود نمانده و همزمان در حوزه‌های دیپلماتیک، انرژی، حمل‌ونقل هوایی و امنیت منطقه‌ای دنبال می‌شود. پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز، تلاش برای بازگشت به مذاکرات، توقف پروازهای ایران به نجف و افزایش تدابیر حفاظتی پیرامون تأسیسات نفتی عربستان، چهار محور مهم تحولات اخیر را تشکیل می‌دهند.