روزنامه کائنات
5

گزارش

1405 چهارشنبه 1 مهر - شماره 5153

ال‌نینو چه اثری بر ایران دارد؟

   اثر ال‌نینو بر ایران بسیار پیچیده‌تر از مناطقی مانند سواحل آمریکای جنوبی است. فاصله زیاد ایران از اقیانوس آرام باعث می‌شود سیگنال ENSO پس از عبور از چندین سامانه جوی و اقلیمی به منطقه ما برسد.
پژوهش‌های انجام‌شده روی بارش ایران نشان می‌دهند در بعضی سال‌های ال‌نینو، به‌ویژه طی ماه‌های پاییز و زمستان، احتمال افزایش بارندگی در بخش‌هایی از کشور بیشتر می‌شود. مطالعه‌ای تازه بر داده‌های ۹۸ ایستگاه هواشناسی ایران نشان داده است ارتباط بارش با ال‌نینو در ماه‌های اکتبر، نوامبر و دسامبر در مناطقی از زاگرس، البرز و بخش‌های مجاور فلات مرکزی قوی‌تر است. درمقابل، این ارتباط در جنوب و شمال ساحلی، شمال آذربایجان، خوزستان، دشت لوت و جنوب‌شرق کشور ضعیف‌تر گزارش شده است.
بررسی‌ها نشان داده است رابطه ال‌نینو با میزان بارندگی در ایران ساده و ثابت نیست و در بسیاری از مناطق حتی ضعیف است. الگوهای جوی دیگری، مانند نوسان اطلس شمالی و دوقطبی اقیانوس هند، همراه با مسیر رودبادها، سامانه‌های بارشی مدیترانه‌ای و سودانی و حتی ناهمواری‌های ایران می‌توانند اثر ال‌نینو را بیشتر، کمتر یا حتی بی‌اثر کنند.
پژوهش دیگری درباره جنوب‌غرب آسیا نیز در شبیه‌سازی‌های اقلیمی خود بارش زمستانی نسبتاً بیشتر را در بیشتر منطقه طی سال‌های ال‌نینو نشان می‌دهد، هرچند شمال‌شرق ایران یکی از استثناهاست. پژوهشگران هم‌زمان تأکید می‌کنند که ارتباط ENSO با اقلیم منطقه در جهانی گرم‌تر خطی و ساده نیست.
بنابراین از شکل‌گیری یک ال‌نینوی بسیار قوی نمی‌توان نتیجه گرفت که پاییز و زمستان ۱۴۰۵ ایران الزاماً پربارش خواهد بود. ال‌نینو فقط یکی از عواملی است که احتمال برخی الگوهای جوی را تغییر می‌دهد و برای پیش‌بینی بارش ایران باید هم‌زمان وضعیت اقیانوس هند، دریای مدیترانه، رودبادها و دیگر الگوهای دورپیوندی نیز بررسی شوند.
لانینیا؛ سوی دیگر چرخه
در سوی مقابل ال‌نینو، لانینیا قرار دارد. در این مرحله، بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی سردتر از حد معمول می‌شود و گردش جو نیز در جهت متفاوتی تغییر می‌کند.
بسیاری از اثرهای معمول لانینیا در جهت مخالف ال‌نینو هستند: اندونزی اغلب بارندگی بیشتری دریافت می‌کند، احتمال فعالیت توفان‌های آتلانتیک بالا می‌رود و بخش‌هایی از جنوب‌غرب آمریکا خشک‌تر می‌شوند.
اما در سال ۲۰۲۶ فعلاً صحبت از لانینیا نیست. سازمان ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده انتظار دارد ال‌نینوی کنونی تا بهار ۲۰۲۷ در نیمکره شمالی ادامه پیدا کند و پیش از آن نیز احتمالاً در ماه‌های پایانی ۲۰۲۶ به اوج خود برسد.
اگر پیش‌بینی‌ها محقق شوند، جهان در ماه‌های پیش رو با یکی از شدیدترین نمونه‌های ال‌نینو در دوره اندازه‌گیری مدرن روبه‌رو خواهد شد. بااین‌حال، رکوردشکنی احتمالی در اقیانوس آرام به این معنا نیست که می‌توان وضعیت هوا در هر کشور را از همین حالا با قطعیت تعیین کرد. ال‌نینو بیش از آنکه پیش‌بینی مشخصی برای هر نقطه جهان باشد، عاملی است که احتمال رخ‌دادن برخی سناریوهای اقلیمی را تغییر می‌دهد.

ارسال دیدگاه شما

عنوان صفحه‌ها
30 شماره آخر
بالای صفحه