چین چرا دوباره به بازار خرید نفت برگشت؟

   روند افزایشی قیمت نفت در هفته های اخیر، رشد سریع فرآورده های نفتی بخصوص بنزین و گازوئیل را در اقصی نقاط جهان به دنبال داشته است به طوری که تحلیلگران این روند افزایشی را تحت تاثیر عواملی چون روند نزولی ذخایر راهبردی کشورهای بزرگ صنعتی بخصوص آمریکا، تداوم اختلال عرضه نفت از مبدا کشورهای خلیج فارس به دلیل انسداد تنگه هرمز، تحولات اخیر یمن و بسته شدن تنگه باب المندب به روی شناورهای عربستانی و مهمتر از همه آسیب دیدن خطوط انتقال نفت عربستان می دانند.
اما از سوی دیگر برخی دیگر از تحلیلگران از بازگشت بزرگترین خریدار نفت خام جهان به بازار انرژی خبر می دهند؛ چین که در ماههای پس از آغاز جنگ آمریکا علیه ایران با مدیریت تقاضای خرید، بر بازار قیمت های انرژی اثر گذاشت و مانع از جهش آن به سوی نفت 200 دلاری شد، در هفته های اخیر برای خرید به بازارهای خرید جدید روی آورده است به طوری که شاخص ها از رشد بهای نفت خام در بورس شانگهای خبر می دهند که به حدود 130 دلار در هر بشکه رسیده است.
افشین جوان تحلیلگر بازارهای انرژی در تحلیل شرایط پیش آمده در بازار نفت معتقد است که چین در هفته‌های اخیر با شتاب بیشتری برای خرید به بازار بین‌المللی نفت خام بازگشته اما همچنان این پرسش مطرح است که آیا پکن در حال بازسازی ذخایر عظیم نفتی خود است یا این خریدها موقتی است.
وی اظهار داشت: رصد بازارها گویای آن است که پالایشگاه‌های چینی خریدهای نقدی خود را از تولیدکنندگان غرب آفریقا، کانادا و آمریکای جنوبی افزایش داده‌اند و معامله‌گران از تشدید رقابت برای محموله‌های نفت خام عازم آسیا خبر می‌دهند.
چین با سطحی بی سابقه از تاب آوری انرژی با بحران تنگه هرمز روبرو شد
وی ادامه داد: در نگاه نخست چنین به نظر می رسد که چین پس از ماه‌ها اختلال در جریان عرضه نفت ناشی از بحران تنگه هرمز، قصد دارد نفت بیشتری بخرد تا ذخایر استراتژیک خود را پُر کند اما تحلیل داده ها بیانگر آن است که هدف اصلی، جلوگیری از کاهش بیشتر این ذخایر باشد زیرا در سایه جنگ آمریکا علیه ایران، این ذخایر به شکل معناداری کاهش یافته اند.
این کارشناس انرژی با یادآوری اینکه چین در طول سال ۲۰۲۵ میلادی و ابتدای سال ۲۰۲۶ اقدام به خرید و انباشت نفت خام و ذخیره سازی عمده آن کرده بود، افزود: در زمان آغاز جنگ آمریکا علیه ایران و بروز اختلال در تردد نفتکش ها چین موقعیت قدرتمندی در زمینه ذخایر نفتی داشت و می توان گفت با یک برنامه مدون انباشت نفت خام با سطحی بی سابقه از تاب آوری و آمادگی وارد تنش های تنگه هرمز شد. وی به داده های موسسات بین المللی همچون Mysteel OilChem استناد کرد و گفت: این موسسه که ۳۹ مجتمع تجاری کلیدی در ۱۸ بندر اصلی چین را با پوشش ۹۳ درصدی بازار رصد می‌کند که بر اساس اطلاعات آن در تاریخ ۲۵ فوریه ۲۰۲۶ (پیش از شوک هرمز)، شاخص ذخایر نفت تجاری بنادر چین در تراز ۱۰۴.۶۸ واحد قرار داشت، نرخ بهره‌برداری از ظرفیت مخازن بندری در سطح ۵۷.۱۹ درصد ثبت شده بود و طبق ارزیابی‌های پایگاه داده‌های کپلر حجم کل ذخایر مشاهده‌پذیر نفت خام روی خشکی چین در شروع بحران حدود یک میلیارد و ۲۱۵ میلیون بشکه برآورد می‌شد و در همان تاریخ نرخ استفاده از ظرفیت مخازن تجاری نفت خام مورد پایش ۵۷.۱۹ درصد بود.
  سه مسیر پیش روی پکن برای تضمین امنیت انرژی
این تحلیلگر بازار انرژی با بیان اینکه داستان ذخایر چین در سال ۲۰۲۷ می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند، سه مسیر کلی قابل تصور برای آن تشریح کرد و گفت: در سناریوی عادی‌سازی، شرایط حمل‌ونقل در خلیج فارس و تنگه هرمز به طور قابل توجهی بهبود می‌یابد و دسترسی به نفت خام باثبات‌تر می‌شود. در این شرایط، چین می‌تواند ذخایری را که طی سال ۲۰۲۶ کاهش یافته‌اند، به شکل هدفمند بازسازی کند.
جوان افزود: نکته جالب آن است که بازگشایی کامل تنگه هرمز می‌تواند خود به منبع جدیدی از تقاضای نفت تبدیل شود. وقتی مسیرهای عرضه عادی شوند، چین ممکن است همزمان با تامین خوراک پالایشگاه‌ها، مخازن خود را نیز با سرعت بیشتری پر کند. چنین روندی می‌تواند بخش قابل توجهی از بشکه‌های بازگشته از خاورمیانه را جذب کند و مانع از آن شود که بازار جهانی به همان سرعتی که برخی انتظار دارند وارد وضعیت مازاد عرضه شود.
جوان اضافه کرد: سناریوی دوم، عادی‌سازی ناقص و تدریجی است. در این مسیر، ذخایر چین ممکن است در بخش نخست ۲۰۲۷ همچنان کاهش پیدا کند، سپس تثبیت شود و در نیمه دوم سال به تدریج بهبود یابد. در این وضعیت، چین میان حفظ فعالیت پالایشگاه‌ها، حفاظت از ذخایر راهبردی، متنوع‌سازی منابع عرضه و بازسازی ذخایر در زمان مناسب از نظر قیمت و لجستیک تعادل برقرار خواهد کرد.
این تحلیلگر نفت و انرژی گفت: سناریوی سوم بسیار دشوارتر است. اگر محدودیت‌های مرتبط با تنگه هرمز یا اختلالات گسترده‌تر ژئوپلیتیکی در سال ۲۰۲۷ ادامه یابد، چین ممکن است با وجود تنوع‌بخشی شدید به منابع تامین همچنان ناچار به برداشت از ذخایر باشد. در این حالت، نرخ فعالیت پالایشگاه‌ها نیز شاید باید با میزان واقعی دسترسی به نفت خام تطبیق داده شود. چنین افتی حاشیه امنیت انرژی چین را به طور محسوسی کاهش می‌دهد و می‌تواند تمایل پکن به مداخله فعال‌تر در قراردادها و ترتیبات بین‌المللی عرضه نفت را افزایش دهد.