نسل جوان و آینده

   حمید میرزایی  - نسل جوان امروزی به عنوان یکی از تاثیرگذارترین گروه های سنی در جوامع مختلف شناخته می شود. این نسل با چالش ها و فرصت های منحصر به فردی روبه رو است. از یک سو، آنها با مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مواجهند و از سوی دیگر، ابزارها و منابعی دراختیار دارند که می توانند برای تغییرات مثبت در جامعه استفاده کنند. در این بخش، به بررسی ویژگی های نسل جوان، چالش ها و فرصت های پیش روی آنها خواهیم پرداخت.
 نسل جوان امروز در جهانی زندگی می‌کند که مرز میان «آنچه هست» و «آنچه نشان می‌دهد» هر روز کمرنگ‌تر می‌شود. تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی دیگر صرفا ابزار ارتباط و سرگرمی نیستند، بلکه به بخشی از محیط اجتماعی تبدیل شده‌اند که جوان در آن خود را تعریف می‌کند، دیگران را می‌سنجد، سلیقه‌هایش را شکل می‌دهد و درباره جایگاه خود در جامعه تصمیم می‌گیرد. اگر در گذشته بخش مهمی از هویت فرد در خانواده، مدرسه، دانشگاه، محله و روابط اجتماعی شکل می‌گرفت، امروز فضای دیجیتال نیز به یکی از میدان‌های اصلی هویت‌یابی تبدیل شده است. میدانی که قواعد آن با زندگی واقعی تفاوت‌های جدی دارد.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این جهان تازه، امکان ساختن تصویری انتخاب‌شده از خود است. کاربر می‌تواند آن بخش از زندگی‌اش را نمایش دهد که مطلوب‌تر، موفق‌تر یا جذاب‌تر به نظر می‌رسد و بخش‌های دیگر را پنهان کند. در نتیجه، فاصله میان «خودِ واقعی» و «خودِ مجازی» ممکن است بیشتر شود. زمانی که تایید دیگران، تعداد دنبال‌کنندگان(فالوورها)، میزان دیده‌شدن یا دریافت واکنش مثبت به معیار ارزشمندیِ فرد تبدیل شود، هویت نیز در معرض فشار قرار می‌گیرد.
ويژگي‌هاي نسل جوان- نسل جوان امروز، به ويژه در كشورهاي توسعه‌يافته، به عنوان «نسل ديجيتال» شناخته مي‌شود. اين نسل با تكنولوژي‌هاي نوين و رسانه‌هاي اجتماعي بزرگ شده و ارتباطات آنها به‌ طور قابل‌توجهي تحت‌تاثير اين ابزارها قرار دارد. برخي از ويژگي‌هاي بارز نسل جوان عبارتند از:  آگاهي اجتماعي و سياسي نسل جوان به مسائل اجتماعي و سياسي حساس‌تر شده و تمايل بيشتري به مشاركت در فعاليت‌هاي مدني و اجتماعي دارد. آنها معمولا از طريق رسانه‌هاي اجتماعي به اطلاعات دسترسي پيدا كرده و نظرات خود را بيان مي‌كنند.  تنوع فرهنگي اين نسل بيشتر از هر نسل ديگري با تنوع فرهنگي و نژادي آشناست. زندگي در دنياي جهاني‌شده به آنها اين امكان را داده كه با فرهنگ‌ها و ايده‌هاي مختلف آشنا شوند.   خلاقيت و نوآوري نسل جوان معمولا داراي روحيه خلاقانه و نوآورانه است. آنها تمايل دارند تا راه‌حل‌هاي جديدي براي مشكلات قديمي پيدا كرده و از فناوري براي ايجاد تغييرات مثبت استفاده كنند.  توجه به مسائل زيست‌محيطي نسل جوان نسبت به مسائل زيست‌محيطي بسيار حساس است و خواهان اقداماتي جدي براي مقابله با تغييرات اقليمي و حفاظت از محيط‌زيست هستند.
چند سال پیش وزارت ورزش و جوانان چندی قبل چالش های پیش روی جوانان در بخش آسیب های اجتماعی را در سه حوزه معرفی کرده بود.  چالش هایی شامل چالش های ارزشی، چالش های نگرشی و چالش های رفتاری .
این وزارتخانه اما ۱۰ اولویت از چالش های پیش روی جوانان را اینگونه برشمرده است:- کمبود انسجام و یکپارچگی در حوزه جوانان و خلاء نهاد مقبول و مقتدر سیاستگذاری و برنامه ریزی در این حوزه۲- مشکل اشتغال و بیکاری جوانان و کمبود مهارت شغل پذیری۳- کم توجهی به سلامت جسمی، روانی و معنوی جوانان۴- آسیب اجتماعی اعتیاد،ناهنجاری‌های اجتماعی طلاق و حاشیه نشینی که اعتیاد در صدر این چهار مورد قرار دارد.۵- افزایش سن ازدواج و کاهش پایداری خانواده‌ها۶- بحران سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی که موجب کاهش مشارکت اجتماعی شده است.۷- کمبود امکانات و اقدمات علمی و حرفه ای بلند مدت برای ورزش جوانان۸- آسیب های فضای مجازی و فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی۹- مسئله شکاف نسلی و بحران هویت جوانان۱۰- چالش جانشین پروری جوانان و کمبود مداخله و حضور جوانان در مصادر تصمیم سازی و تصمیم گیری.
بدون شک گذشتن و چشم پوشی و طبیعی انگاری برخی از آسیب های اجتماعی که شمار آن از تعداد انگشتان دست فراتر رفته است، آینده جامعه را با بحران های جدی روبرو خواهد کرد.