نظام سلامت در پیچ و خم اصلاحات

   مهناز شاهمیری- ابو علی سینا پزشک حاذق، فیلسوف و حکیم ایرانی است. او در علم پزشکی مهارت زیادی داشت و خدمات زیادی در عرصه پزشکی به جامعه بشر کرد.
از آنجایی که پزشکان شبانه روز برای حفظ سلامت جامعه بشری تلاش می‌کنند، از جایگاه مهمی در جامعه بهره‌مند هستند. در ایران نیز مانند بسیاری از کشورها روزی را به عنوان روز پزشک نام گذاری کرده‌اند.
پزشک کسی است با دانش گسترده در حوزه علم پزشکی که دانش خود را برای شناسایی مشکل پزشکی که بیماران با آن مواجه هستند به کار می‌گیرد و سپس از مهارت های خود برای پیشگیری یا درمان آن استفاده می‌کند.
علت نامگذاری روز جهانی پزشک
دکتر لانگ در روز سی ام ماه مارس سال ۱۸۴۲ برای اولین بار داروی بیهوشی «اتر» را در عمل جراحی به عنوان بیهوش کننده استفاده کرد. در آن روز دکتر لانگ، داروی اتر را برای یکی از بیمارانش تجویز کرد و پس از آن وی را برای خارج کردن تومور از گردنش تحت عمل جراحی قرار داد.
بعد از عمل جراحی، بیمار اظهار کرد: در این تاریخ اتفاق بزرگی در زندگی‌اش رخ داده و هیچ دردی را در طول عمل احساس نکرده، تا اینکه از خواب بیدار شده است.
به همین دلیل تصمیم گرفته شد که بابت همین اتفاق بزرگ، ۳۰ مارس را به عنوان روز پزشک نامگذاری کرده و جشن بگیرند. این در حالی است که در ۳۰ مارس سال ۱۹۵۸ مصوبه «بزرگداشت روز پزشکان» توسط مجلس نمایندگان آمریکا به تصویب رسیده است و همچنین در سال ۱۹۹۰ این قانون در مجلس نمایندگان و مجلس سنا نیز معرفی شد. مردم در این روز بر سر مزار پزشکان گل می‌برند و کارناوال گل‌های قرمز نیز به طور گسترده برگزار می‌شود.
سرانه پزشک در ایران بالاتر از میانگین دنیاست
رئیس کل سازمان نظام پزشکی گفت: سرانه پزشک نسبت به جمعیت در ایران بالاتر از میانگین دنیاست.
چندی پیش محمد رئیس زاده رئیس سازمان نظام پزشکی ایران در نشست خبری با بیان اینکه خبرنگاران حوزه سلامت یکی از ستونهای اصلی در معرفی ارائه خدمات پزشکی و حوزه سلامت هستند،گفت: جامعه پزشکی ماهانه ۹۰ میلیون نفر خدمت ارایه می کند. وی ادامه داد: نباید تخلفات عده ای را برای  جامعه پزشکی ثبت کنیم. 
رئیس نظام پزشکی ایران با تبریک روز پزشک در اول شهریور و ۵ شهریور به عنوان روز دارو ساز به جامعه پزشکی افزود: روز پزشک تکریم سلامت مردم ایران و افتخار به میراث بزرگ ابران در وزشکی دنیا دارد و روزی که باید افتخار کند بیش از ۶۰۰ سال مرجعیت بزرگ پزشکی دنیا را داشته است. 
رییس زاده با بیان اینکه ۳۹۳ هزار عضو در ابن سازمان هستند،گفت: ۱۷۹۴۵۳ هزار پزشک که ۹۶ هزار نفر عمومی و ۷۰ هزار نفر متخصص هستند. در کل ۵۳ درصد آقایان و ۴۷ درصد خانمها را تشکیل می دهند.
وی با بیان اینکه اکنون بیش از ۳۰ هزار متخصص زنان در کشور داریم،گفت: این د ر حالی که در سال ۱۳۶۰ تعداد متخصص زن ۷۷۰ نفر بودند؛ یعنی تعداد متخصصان زنان ما ۴۰ برابر شده است.
وی ادامه داد: بیش از ۵۱ هزار دندانپزشک، ۳۵ هزار دارو ساز و ۸۲ هزار ماما در این سازمان عضو هستند.
رییس زاده متذکر شد: سرانه پزشک به جمعیت ایران اکنون ۱۹ پزشک در ۱۰ هزار نفر هستند و بیش از ۷۰ هزار دانشجوی پزشکی نیز در  حال تحصیل هستند.در سال ۱۴۱۰ نسبت سرانه پزشک به ۲۷.۷ خواهد رسید؛ضمن اینکه میانگین دنیا ۱۷ در ۱۰ هزار است.
به گفته رییس نظام پزشکی ایران شاخص سرانه پزشک به جمعیت در ۱۵ استان بالاتر از نرم جهانی است و ۳۶ درصد پزشکان عمومی در ۵ کلانشهر  و ۵۳ درصد متخصصان نیز در ۵ کلانشهر هستند.
طبق قانون مجوز تبلیغات درمانی بر عهده نظام پزشکی قرار داده شد اما این رعایت نشده البته اکنون شورای نظارت با حضور چند دستگاه تشکیل می شود و دادیار ویژه برای نظارت بر تبلیغات و تخلفات ایجاد شده است.
رییس زاده گفت: معدود افراد پزشک که تبلیغ دارو دارند یا تبایغات دور از شان پزشکی دارند ممنوع است و اینها به اعتبار پزشکی اسیب می زنند و ما هیچ مماشاتی نداریم و حوزه سلامت محل تجارت اعتماد پزشکی نیست.
وی متذکر شد: در چند وقت اخیر بیش از ۷۰۰ پیج از مجموع ۱۲ هزار پیج کنترل شده خلاف تبلیغات شناخته شده و بیش از ۳۰۰ پیج تعطیل شده اما ۴۰۰ پیج اصلا مشخص نیست که مربوط به چه کسی هست.
رییس زاده درباره رسیدگی به تخلفات مدعیان طب سنتی گفت:  آقای خیراندیش که چند ماه حکم جلب سیار صادر شده الان کجاست؟ مداخله غیر مجاز فقط یک تخلف تبلیغاتی نیست و از اژه ای رییس قوه قضاییه می خواهم در دوره جدید یک تدبیر ویژه ای تدوین و تدبیر کنند چراکه این بازی با سلامت مردم است.
وی با تاکید بر اینکه ما پیگیر تخلفات هستیم اما نیاز هست دستگاه قضا نگاه ویژه ای داشته باشد،گفت: کسانی که در برخورد با این افراد کاهلی کنند گرفتار خواهند شد
رییس نظام پزشکی منذکر شد: این مداخله غیر مجاز باعث اخلال در زنجیره درمان می شود و بیمار در یک وضعیت خیلی نامناسب و حتی بحرانی به پزشک مراجعه می کند. رییس زاده در باره تعرفه های پزشکی گفت: در دوسال گذشته تعرفه ها قبل از پایان سال ابلاغ شد اما بیمه ها نیز باید این را رعایت کرده و تسویه حساب کنند.البته رشد تعرفه با عدد واقعی تفاوت دارد.
وی درباره عدم تعهد بیمه ها در پزداخت مطالبات پزشکان، ابراز کرد: سازمانهای بیمه همان تعرفه دستوری را نیز با ۹ ماه تاخیر می پردازند و به نوعی جامعه پزشکی وام اجباری به بیمه ها پرداخت می کند و انتظار داریم دولت یک شاخص تعیین کند که همان پرداخت نیز به موقع  به پزشکان داده شود.
رییس زاده با بیان اینکه شکاف بین تعرفه واقعی و دستوری وجود دارد و  بیمه ها خود را در پشت آن پنهان کردند،گفت: ستون طرح پزشکی خانواده پرونده ارجاع هست در حالی که هنوز زیرساختهای مورد نظر هنوز آماده نیستند.
وی با اشاره به اجرای طرح پزشکی خانوغده در کشور، تصریح کرد: باید کاملا ۶۴ شهر مورد اشاره در طرح کاملا ارزیابی شود و صادقانه به رییس جمهور ارایه بدهند.پزشک خانواده را نباید با خبر خوب توسعه دهیم بلکه با داده درست ارایه دهیم و نظام ارجاع و اطلاعات فرد باید کامل باشد.
رییس نظام پزشکی ایران با تاکید بر اینکه ما با تعمیم طرح به کل کشور قبل از بررسی اجرای طرح در ۶۴ شهر مخالف هستیم به رشادتهای کادر سلامت در جنگ اخیر اشاره کرد و افزود: در جنگ ۱۲ روزه ۶ نفر و در جنگ رمضان ۸ نفر از اعضای نظام پزشکی به شهادت رسیدند. رییس زاده با بیان اینکه پزشکی خانواده از اصلاحات ضروری نظام سلامت است،گفت: البته نباید علاقه شدید رییس جمهور موجب اجرای شتاب ژده این طرح شود.
رییس نظام پزشکی با اشاره به اسیب های زیاد جنگ اخیر به نظام سلامت،ابراز کرد: در جنگ اخیر به بیش از ۲۰۹ مرکز درمانی و ۶۰ بیمارستان و ۲ همت خسارت به بخش خصوصی وارد شده است. وی افزود: ایت خساراها باید از اموال کشورهای مهاجم که باید مصادر ه شود رفع گردد.را پرداخت کنند.
وی با بیان اینکه طبق قانون دکترای آزمایشگاهی و لیسانس پروانه دار می تواند عضو نظام پزشکی شوند،تصریح کرد: قاچاق دارو نیز وجود دارد اما بازی با جان مردم است و بیش از ناصر خسرو اصلی باید  نگران  ناصرخسروهای مجازی هستیم و درخواست داریم بحث ارایه دارو دیجیتالی و مجازی را ساماندهی کنند.
وی با بیان اینکهدکمبود پزشک نداریم  و مشکل در توزیع منتسب پزشکان است،گفت: این براساس آمار و مستندات بهداشت جهانی است.حق مردم ما زیاد بودن پزشکی بی کیفیت نیست و افزایش ظرفیت را زمانی قبول داریم که کیفیت و زیرساختها حفظ شود.
رییس زاده با بیان اینکه نزدیک به ۳۰ هزار پزشک عمومی در چرخه درمان نیستند یعنی نه پروانه گرفتند و نه در جایی مشغول هستند،به افتخارات مهم ایران در پزشکی جهان اشاره کرد و افزود:  در پوشش ۱۰۰ درصدی واکسیناسیون جزو رتبه اول دنیا هستیم و در پیوند کبد در منطقه اول هستیم؛ ضمن اینکه  بیش از ۷۰ هزار پیوند کلیه انحام شده و رکورد بالاترین میزان پیوند کبدد نیا  در اختیار ایران است.
رییس نظام پزشکی ایران یاداور شد:  رتبه چهارم ژنتیک جهان و بین ۵ کشور برتر در سلولهای بنیادی و سومین کشور در باروری هستیم و در ۱۰ذکسور اول درمان ودر درمان بیماری های قلب بین ۱۰ کشول اول جهان قرار داریم.
 وی با بیان اینکهددر سرعت کاهش مرگ مادر باردار جزو ۳ کشور اول هستیم،ابراز کرد: در امید به زندگی به ۸۰ سال رسیدیم و در شتاب رشد این گزینه جزو برترین های دنیا هستیم.
چرا پزشکان جوان از طبابت در ایران فاصله می‌گیرند؟
حقوق ۲۶ میلیونی پزشکان؛ چرا پزشکان جوان از طبابت در ایران فاصله می‌گیرند؟حقوق پزشکان در ایران به یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت تبدیل شده است؛ معاون وزیر بهداشت از دریافتی ۲۵ تا ۲۶ میلیون تومانی پزشکان متخصص در مناطق محروم خبر داد. حقوق و درآمد پزشکان در ایران بار دیگر به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز حوزه سلامت تبدیل شده است؛ موضوعی که این بار از سوی معاون درمان وزیر بهداشت مطرح شده و نگرانی‌هایی درباره ادامه فعالیت پزشکان، به‌ویژه در مناطق محروم، ایجاد کرده است.
معاون درمان وزیر بهداشت با اشاره به طولانی بودن مسیر تحصیل پزشکان و دشواری‌های ورود آنها به بازار کار گفت، یک پزشک ممکن است حدود ۱۰ سال از زندگی خود را صرف تحصیل و آموزش تخصصی کند؛ در حالی که در همین مدت، فردی با سابقه مشابه در برخی مشاغل دیگر می‌تواند به درآمد و ثبات اقتصادی بیشتری برسد.
دریافتی پزشک متخصص در مناطق محروم چقدر است؟
یکی از نکات قابل توجه مطرح‌شده از سوی معاون درمان وزیر بهداشت، رقم دریافتی پزشکان متخصص در مناطق محروم است.
به گفته او، یک پزشک متخصص که در مناطق محروم فعالیت می‌کند، ماهانه حدود ۲۵ تا ۲۶ میلیون تومان دریافتی دارد و کارانه نیز تنها یک یا دو مرتبه در سال پرداخت می‌شود.
این مقام مسئول معتقد است چنین درآمدی با توجه به هزینه‌های زندگی، رفت‌وآمد و مسئولیت سنگین پزشکان، انگیزه کافی برای حضور در مناطق محروم ایجاد نمی‌کند.
ویزیت پزشک عمومی ۳۰۰ هزار تومان؛ سهم واقعی پزشک چقدر است؟
در بخش دیگری از این اظهارات، مبلغ ویزیت پزشک عمومی حدود ۳۰۰ هزار تومان اعلام شد؛ با این حال، تمام این مبلغ الزاماً به عنوان درآمد خالص پزشک محسوب نمی‌شود و بخشی از هزینه خدمات نیز از سوی بیمه‌ها پرداخت می‌شود.
به همین دلیل، مقایسه مبلغ ویزیت با درآمد نهایی پزشک بدون در نظر گرفتن هزینه‌های مطب، مالیات، بیمه، تجهیزات و سهم بیمه‌ها نمی‌تواند تصویر کاملی از وضعیت درآمدی جامعه پزشکی ارائه دهد.
چرا پزشکان از مناطق محروم استقبال نمی‌کنند؟
یکی از مشکلاتی که در این اظهارات مورد تأکید قرار گرفته، توزیع نامتوازن پزشکان در کشور است.
مناطق محروم معمولاً برای جذب و حفظ پزشکان با چالش‌های بیشتری مواجه هستند؛ چرا که پزشک علاوه بر درآمد، به امکانات مناسب درمانی، تجهیزات، محل سکونت، امنیت شغلی و شرایط قابل قبول برای زندگی خانوادگی نیاز دارد.
معاون درمان وزیر بهداشت معتقد است پایین بودن پرداختی‌ها باعث شده بخشی از پزشکان تمایل کمتری برای فعالیت در این مناطق داشته باشند.
پزشکان جوان؛ بین طبابت و مهاجرت
طولانی بودن دوره تحصیل، ورود دیرهنگام به بازار کار و افزایش هزینه‌های زندگی، از جمله عواملی است که می‌تواند تصمیم پزشکان جوان درباره آینده شغلی‌شان را تحت تأثیر قرار دهد.
بر اساس اظهارات معاون درمان وزیر بهداشت، برخی پزشکان برای ادامه تحصیل یا فعالیت حرفه‌ای به خارج از کشور فکر می‌کنند و گروهی دیگر نیز ممکن است مسیر شغلی خود را تغییر دهند و وارد حوزه‌هایی مانند مدیریت شرکت‌ها یا ساخت‌وساز شوند.
تعارض منافع از مهم‌ترین چالش‌های نظام سلامت است
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه تعارض منافع از مهم‌ترین چالش‌های نظام سلامت کشور است، گفت: با وجود قوانین متعدد، ضعف در اجرا و نظارت موجب شده بسیاری از مشکلات این حوزه همچنان پابرجا بماند.

عالیه زمانی کیاسری، نماینده مردم ساری و میاندورود در مجلس شورای اسلامی با اشاره به وجود چالش‌های متعدد در نظام سلامت و تاکید بر افزایش توجه نمایندگان به نقش مهم نظارتی مجلس در اجرای درست قوانین این حوزه اظهار کرد: مجلس علاوه بر وظیفه قانون‌گذاری، باید نقش نظارتی خود را هم به‌طور مؤثر ایفا کند، زیرا قانون زمانی به نتیجه می‌رسد که در مرحله اجرا، آیین‌نامه‌ها متناسب با واقعیت‌های جامعه تدوین و توسط مدیران متخصص و پاسخگو اجرا شوند.
وی افزود: اگر بهترین و مترقی‌ترین قوانین نیز به تصویب برسد، اما در مرحله اجرا با ضعف مدیریتی، بی‌توجهی یا فاصله گرفتن از واقعیت‌های اجتماعی مواجه شود، نتیجه‌ای جز اتلاف منابع و از دست رفتن فرصت‌ها نخواهد داشت.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با انتقاد از تصمیم‌گیری بدون مشارکت ذی‌نفعان، گفت: بسیاری از تصمیمات مدیریتی بدون حضور افرادی اتخاذ می‌شود که به طور مستقیم از آن تصمیم‌ها تأثیر می‌پذیرند و همین موضوع موجب کاهش کارآمدی سیاست‌ها در مرحله اجرا شده است.
زمانی کیاسری، تعارض منافع را یکی از مهم‌ترین عوامل بروز مشکلات نظام سلامت دانست و تصریح کرد: این پدیده در حوزه‌های مختلف از جمله دارو، تجهیزات پزشکی، تعرفه‌ها، بیمه‌ها و برخی انتصابات مدیریتی مشاهده می‌شود و حتی در مواردی منافع گروه‌های خاص بر منافع عمومی غلبه می‌کند.
وی ادامه داد: در برخی موارد، بیماران برای تهیه دارو یا اقلام مصرفی به خارج از بیمارستان هدایت می‌شوند، در حالی که بر اساس استانداردهای درمانی، بسیاری از این اقلام باید در همان مرکز درمانی تأمین شود.
نماینده مردم ساری و میاندورود در مجلس همچنین با تأکید بر ضرورت حمایت از کادر درمان گفت: پزشکان، پرستاران، ماماها و بهورزان نقش اصلی را در ارائه خدمات سلامت بر عهده دارند، اما از حمایت‌های متناسب برخوردار نیستند و این موضوع فشار مضاعفی بر نظام سلامت وارد کرده است.
بحران بدهی‌ها و بن‌بست بیمه‌ها
وی با اشاره به وضعیت مالی حوزه سلامت، از بدهی‌های انباشته دانشگاه‌های علوم پزشکی به شرکت‌های دارویی و تأمین‌کنندگان تجهیزات پزشکی ابراز نگرانی کرد و افزود: این دانشگاه‌ها نیز مطالبات قابل توجهی از سازمان‌های بیمه‌گر دارند که استمرار این وضعیت، روند ارائه خدمات درمانی را با مشکل مواجه می‌کند.
زمانی کیاسری با اشاره به مباحث مطرح‌شده در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، بر ضرورت ایجاد ذخیره ۶ ماهه دارو و اقلام مصرفی پزشکی برای مدیریت شرایط اضطراری تأکید کرد و گفت: برای رفع بخشی از مشکلات مالی حوزه سلامت، پیشنهاد اختصاص سهام دولتی به ارزش حدود ۸۰ هزار میلیارد تومان برای تسویه بدهی‌های این بخش مطرح شد، اما این پیشنهاد به‌طور کامل اجرایی نشد و تنها بخشی از منابع مورد نیاز تأمین شد. وی تأکید کرد: تا زمانی که دولت و سازمان برنامه و بودجه به تعهدات مالی خود در قبال حوزه سلامت عمل نکنند، اجرای سیاست‌های این بخش با چالش مواجه خواهد بود.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در پایان با تأکید بر لزوم تقویت نظارت، کاهش تعارض منافع و استفاده از دیدگاه ذی‌نفعان در فرآیند تصمیم‌گیری، اظهار داشت: اصلاح ساختارها و اجرای دقیق قوانین می‌تواند زمینه ارتقای کارآمدی نظام سلامت و افزایش اعتماد عمومی را فراهم کند.
هزارتوی پزشک خانواده در ایران
در ایران با وجود سه دهه تأکید قانونی و حضور نظام ارجاع و پزشک خانواده در برنامه‌های سوم تا هفتم توسعه، هنوز به سرانجام نرسیده است. اجرا بیشتر به سطح یک (روستا‌ها و شهر‌های زیر ۲۰هزار نفر) محدود شده و مسیر ارجاع به سطوح تخصصی و فوق تخصصی، هرگز به درستی برقرار نشده است. اما چرا؟ پاسخ را باید در لایه‌های پنهان ساختار سلامت ایران جست‌و‌جو کرد؛ لایه‌هایی که هرکدام، مانعی بر سر راه این طرح کلان بوده‌اند. این موانع را‌ می‌توان در دو دسته جای داد؛ یکی موانع ساختاری ریشه دار در نظام سلامت و سیاست گذاری و دیگری، موانع فرهنگی و آموزشی که ریشه در نگاه بخشی و سنت‌های درمان محور دارد:
بی ثباتی سیاست گذاری: تغییر مکرر مدیران، مسیر برنامه را منحرف کرده است و هر مدیر جدید، قرائت تازه‌ای از طرح ارائه می‌دهد. این بی ثباتی، سرمایه انسانی و مالی را هدر می‌دهد و امکان یادگیری تدریجی را از بین می‌برد.
اجرای ناقص در سطوح ۲ و ۳: مسیر ارجاع به متخصصان و فوق متخصصان، برقرار نشده است. پزشک خانواده در این شرایط، نقشی تشریفاتی پیدا می‌کند و بیمار، مسیر سازمان یافته‌ای برای دسترسی به خدمات تخصصی ندارد.
چندپارگی تأمین مالی: بیمه‌ها به صورت جزیره‌ای عمل می‌کنند و هرکدام با قواعد خود، خدمات متفاوتی می‌دهند. این چندپارگی، طراحی یک الگوی تأمین مالی پایدار و یکپارچه را دشوار ساخته است.
نگاه بخشی و غفلت از ابعاد اجتماعی و فرهنگی: طرح در معاونت بهداشت وزارت بهداشت، خلاصه شده و از مشارکت نهاد‌های دیگر، غافل مانده است. ازسوی دیگر، فرهنگ مراجعه مستقیم به متخصص، بدون فرهنگ سازی گسترده، اجرای نظام ارجاع را با مقاومت مواجه می‌کند.
تعارضات ساختاری: بخش مهمی از درآمد وزارت بهداشت از بیمارستان‌ها تأمین می‌شود، بنابراین هر طرحی که به کاهش مراجعات بیمارستانی بینجامد، با کاهش درآمد همراه است. این وابستگی مالی، انگیزه توسعه طرح‌های بهداشت محور را تضعیف می‌کند.
ابهام در اسناد و نبود سند جامع: مجریان طرح از جزئیات سیاست ها، آگاهی کافی ندارند و تغییر عنوان برنامه و ابهام در مکانیسم‌های پرداخت، این سردرگمی را دوچندان کرده است.
کمبود منابع مالی: اعتبارات اختصاص یافته، همواره کمتر از برآورد‌های لازم بوده و در برخی سال‌ها با کاهش قابل توجهی مواجه شده است. این کمبود، گسترش طرح را متوقف و پایداری برنامه را در مناطق موجود، تهدید می‌کند.
ضعف در ارزیابی و پایش: شاخص‌های ارزیابی، مبهم هستند و سامانه‌های اطلاعاتی یکپارچه نیستند و اختلالات مکرر، پایش عملکرد را با دشواری مواجه کرده است. آموزش پزشکی درمان محور: نظام آموزش پزشکی بر درمان متمرکز است، درحالی که پزشک خانواده به مهارت‌های پیشگیری، مدیریت مراقبت و کار تیمی نیاز دارد. این ناهماهنگی سبب شده است پزشکان برای نقش جدیدشان آماده نباشند.
کاهش ۳۵ درصدی هزینه‌های درمانی دستاورد طرح پزشک خانواده
با وجود انبوه موانعی که بر سر راه پزشک خانواده در ایران قرار دارد، مسیر اصلاح، چنان که تجربه جهانی نشان می‌دهد، نه غیرممکن، بلکه کاملا ممکن است. آنچه در انگلستان، هلند، ترکیه و تایلند به نتیجه رسیده، حاصل یک باور ساده بوده است؛ اینکه پزشک خانواده درواقع معماری نوین حکمرانی سلامت است. برای گذار از این هزارتو، چند گام اساسی می‌تواند چراغ راه باشد:
سند ملی الزام آور: تدوین سندی جامع با اهداف کمی، زمان بندی مشخص و شاخص‌های شفاف که دربرابر تغییر مدیران، مصون باشد؛ سندی که نقش پزشک خانواده را به عنوان محور مدیریت تقاضا و هماهنگی بین سطوح، برای همیشه تثبیت کند. یکپارچگی سطوح خدمت: اجرای برنامه در هر سه سطح ارائه خدمت، همراه با ارجاع الکترونیک یکپارچه و بازخورد تخصصی ساختاریافته. مسیر ارجاع، باید به گونه‌ای طراحی شود که بیمار پس از درمان تخصصی، برای مراقبت‌های بعدی به سطح اول بازگردد. تجمیع منابع مالی: هماهنگی میان بیمه‌ها و ایجاد یک صندوق واحد برای خرید راهبردی خدمات. پرداخت‌های مبتنی بر عملکرد و مشوق‌های کیفیت محور، می‌تواند انگیزه‌های متناقض موجود را به سمت هماهنگی هدایت کند.
اصلاح بودجه ریزی سلامت: کاهش وابستگی وزارت بهداشت به درآمد بیمارستانی و حرکت به سمت بودجه ریزی مبتنی بر نتایج سلامت. این تغییر، تعارض ساختاری کنونی را از میان برمی دارد و مسیر را برای تقویت پیشگیری هموار می‌کند.
سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات: ایجاد پرونده الکترونیک سلامت یکپارچه، استانداردسازی داده‌ها و تعریف شاخص‌های شفاف برای پایش عملکرد و اعمال مشوق‌ها و کسورات. 
فرهنگ سازی و آموزش عمومی: طراحی برنامه‎ای جامع با مشارکت رسانه‌ها و نهاد‌های اجتماعی برای تغییر باور عمومی از «مراجعه مستقیم به متخصص» به «اعتماد به پزشک خانواده». آگاهی بخشی درباره مزایای این نظام، می‌تواند مقاومت فرهنگی را به همراهی تبدیل کند.
بازطراحی آموزش پزشکی: تغییر آموزش پزشکی به سمت تقویت مهارت‌های پیشگیری، کار تیمی، مدیریت مراقبت و رویکرد جامعه نگر. پزشک خانواده، باید از همان سال‌های دانشجویی، برای نقش جدید خود تربیت شود.
اقناع و مشارکت متخصصان: قرارداد‌های پایدار و مشوق‌های متوازن برای متخصصان، در جهت همکاری آن‌ها در مسیر ارجاع.