سیاست
در پی اقدامات تنشآفرین و اظهارات قلدرمآبانه رئیس جمهور آمریکا در منطقه طی روزهای گذشته، همزمان رئیسجمهور پزشکیان در گفتوگو با برخی از سران و مقام های کشورهای منطقه، در کنار اعلام موضع مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران در حفظ آمادگی کامل دفاعی و مقابله با تجاوز، تلاش کرده که مسیر دیپلماسی عزتمندانه و از موضع برابر، همچنین تلاش برای برقراری صلح و آرامش در منطقه و جلوگیری از اقدامات بیثباتساز و تنش آفرین را در دستور کار قرار دهد. در پی مواضع تند و خارج از چهارچوب دیپلماتیک رئیسجمهور و دیگر مقامات آمریکایی طی روزهای اخیر از یک سو و نیز اقدامات تنشآفرین و بیثباتساز این کشور در منطقه از سوی دیگر، «مسعود پزشکیان» رئیسجمهور کشورمان تلاش کرده در گفتوگو با سران و مقامات کشورهای مهم و تاثیرگذار منطقه از جمله عربستان سعودی، پاکستان، قطر، ترکیه، و پیش از آن روسیه، در کنار اعلام حفظ آمادگی کامل دفاعی و نظامی ایران که همواره مورد تاکید و در اولویت جمهوری اسلامی قرار داشته، با دنبال کردن مسیر دیپلماسی عزتمندانه و از موضع برابر، بر پرهیز از اقدامات تنشزا و پیگیری نتایج برد-برد تاکید کند. از سوی دیگر سران کشورهای منطقه نیز در این گفتوگوها بر مخالفت قاطع با هرگونه اقدام علیه امنیت، استقلال و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران، اعم از جنگ، تحریم یا مداخلات سیاسی، اتفاق نظر داشته و موضع اصولی و همیشگی کشورهای متبوع خود را در حمایت و اعلام همبستگی با دولت و ملت ایران و پرهیز از هرگونه خشونت و تنش آفرینی در منطقه اعلام کردند. آنها هرگونه تنش و درگیری را موجب ورود منطقه به چرخهای از خشونت و بیثباتی گسترده دانسته و تاکید کردند: هرگونه تعدی، تهدید و ایجاد تنش علیه جمهوری اسلامی ایران قابلپذیرش نیست و این اقدامات پیامدهای فاجعهباری برای همه کشورهای منطقه به همراه خواهد داشت؛ موضعی که از سوی نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل نیز در واکنش به تهدیدات دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا مطرح شد؛ این نمایندگی در بیانیه خود تاکید کرد: ایران آماده گفتوگو براساس احترام و منافع متقابل است اما اگر تحت فشار قرار گیرد، از خود دفاع خواهد کرد و پاسخی خواهد داد که پیش از این هرگز دیده نشده است! رئیسجمهور پزشکیان عصر روز ۹ بهمن ۱۴۰۴در گفتوگوهای تلفنی جداگانه با «شیخ تمیم بن حمد آل ثانی» امیر قطر و «شهباز شریف» نخستوزیر پاکستان، درخصوص آخرین تحولات منطقه به بحث و تبادل نظر پرداخت. وی در این گفتوگوها ضمن قدردانی از حمایتهای همیشگی و برادرانه دو کشور دوست و برادر قطر و پاکستان، ابراز امیدواری کرد که وحدت، همبستگی و همکاری میان کشورهای اسلامی بیش از پیش تقویت و تعمیق یابد. رئیسجمهور با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچگاه آغازگر جنگ نبوده و از درگیری استقبال نمیکند، خاطرنشان کرد: ما معتقدیم جنگ و درگیری به نفع هیچ طرفی نیست و بر مسیر تعامل و دیپلماسی تأکید داریم؛ با این حال، اجازه نخواهیم داد همانند تجارب گذشته، در حین مذاکره مورد تهدید یا تعرض قرار بگیریم و از کشور و ملت خود مقتدرانه دفاع خواهیم کرد. امیر قطر و نخست وزیر پاکستان نیز با اشاره به ضرورت تداوم تلاشهای دیپلماتیک برای ایجاد زمینه گفتوگو، تعامل و حلوفصل مسائل از طریق روشهای سیاسی و دیپلماتیک از یک سو و از سوی دیگر با تمجید از رویکرد اصولی، منطقی و مسئولانه جمهوری اسلامی ایران در انتخاب مسیر گفتوگو، تعامل و دیپلماسی، بر استمرار تلاشها برای دستیابی به ابتکارات مؤثر در راستای ایجاد راهکارهای پایدار جهت حل مسائل تأکید کردند. گفتوگو با ولیعد سعودی؛ اینکه آنها بگویند و ما اجرا کنیم، نامش گفتوگو نیست! رئیسجمهور پزشکیان ۲ روز پیش ازاین (سهشنبه ۷ بهمن) نیز در گفتوگوی تلفنی با «محمد بن سلمان» ولیعهد پادشاهی عربستان سعودی با اشاره به تشدید خصومتها از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی از ابتدای آغاز به کار مسئولیت خود، علیه ملت ایران، به اعمال فشارهای اقتصادی، تحمیل جنگ و دخالت مستقیم در تحریک، حمایت و پشتیبانی از آشوبگران و اغتشاشگران در حوادث اخیر کشور اشاره کرد و گفت: آنان تصور میکردند با این اقدامات میتوانند ایران را به سوریه یا لیبی تبدیل کنند، غافل از آنکه از حقیقت، ماهیت و عظمت ملت ایران شناخت کافی ندارند و حضور گسترده و آگاهانه ملت ایران در صحنه، اهداف و توطئههایشان را با شکست مواجه ساخت. پزشکیان همچنین با قدردانی از حمایتها و پشتیبانی کشورهای اسلامی از ملت ایران در وقایع اخیر، بهویژه از سوی عربستان سعودی، اظهار داشت: تهدیدات و عملیات روانی آمریکاییها با هدف برهم زدن امنیت منطقه صورت میگیرد و هیچ دستاوردی جز بیثباتی برای آنان نخواهد داشت، معتقدم وحدت و انسجام کشورهای اسلامی تضمینکننده امنیت پایدار، ثبات و صلح در منطقه است و از اینرو نقش برادران عزیز در کشورهای اسلامی در این زمینه بسیار حائز اهمیت است. رئیسجمهور با اشاره به برخی ادعاهای مطرحشده از سوی کشورهای غربی درخصوص لزوم بازگشت ایران به میز مذاکره به منظور کاهش تنشها، تصریح کرد: ما با آمریکاییها در حال گفتوگو بودیم که در مقابل چشم همه مردم دنیا به ما حمله نظامی کردند. در تعامل با کشورهای اروپایی به توافق و جمعبندی رسیدیم، اما این آمریکاییها بودند که آن را بر هم زدند و همراهی نکردند. از نگاه آنان، مذاکره و تعامل به این معناست که ما بگوییم و شما اجرا کنید و این نامش گفتوگو نیست. رئیس جمهور تأکید کرد: در عین حال جمهوری اسلامی ایران همواره آمادگی داشته و دارد که در چارچوب قوانین بینالمللی و با حفظ و رعایت کامل حقوق ملت و کشور، از هر روندی که منجر به صلح، آرامش و دفع درگیری و جنگ شود استقبال کند چرا که آرزوی ما تحقق حق و عدالت است تا بر مبنای آن، همه انسانهای جهان در کنار یکدیگر در صلح و آرامش زندگی کنند. حمد بن سلمان ولیعهد عربستان نیز که تکاپوی او طی روزهای گذشته به منظور بازگشت مسیر تحولات به سمت عقلانیت، قابل توجه بوده است، با تأکید بر اینکه کشورش هرگونه تعدی، تهدید و ایجاد تنش علیه جمهوری اسلامی ایران را قابلپذیرش نمیداند، آمادگی عربستان سعودی را برای هرگونه تشریک مساعی با ایران و دیگر کشورهای منطقه به منظور استقرار صلح و امنیت پایدار اعلام کرد. نقشه دشمنان امت اسلامی گسترش جنگ، تروریسم و ناامنی در منطقه رئیسجمهور پزشکیان پیش از این با روسای جمهور روسیه و ترکیه و وزیر امور خارجه عراق که در تهران حضور یافته بود نیز گفتوگوهایی پیرامون ماهیت تحولات اخیر در ایران داشت؛ وی در گفتوگو با «رجب طیب اردوغان» رئیسجمهور ترکیه، با اشاره به نقشآفرینی مستقیم امریکا و رژیم صهیونیستی در این تحولات، تصریح کرد: نقشه دشمنان امت اسلامی، گسترش و تداوم جنگ، تروریسم و ناامنی در منطقه از طریق ایجاد بحرانهای داخلی در کشورهای اسلامی است؛ آنان نمیخواهند ملتهای مسلمان در آرامش، امنیت و ثبات زندگی کنند. پزشکیان ابراز اطمینان کرد که با وحدت، انسجام و همگرایی کشورهای جهان اسلام و تلاش و مقابله همهجانبه با پدیده شوم تروریسم، منطقه به سوی آرامش، ثبات و امنیت پایدار حرکت خواهد کرد. سناریوهای مداخلهجویانه علیه ایران مردود است رجب طیب اردوغان نیز در این گفتوگو تأکید کرد: صلح، ثبات و امنیت ایران برای ما از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است و ما این موضع را در هر عرصه و در هر مجمعی با صراحت بیان کردهایم. ما همواره سناریوهای مداخلهگرایانه علیه جمهوری اسلامی ایران را مردود دانستهایم و امروز نیز بهصراحت آنها را محکوم و رد میکنیم. موضعی که به صورت مشترک از سوی رئیسجمهور روسیه نیز مورد تاکید قرار گرفت؛ ولادیمیر پوتین در گفتوگوی تلفنی خود با مسعود پزشکیان (۲۶ دیماه ۱۴۰۴) با تاکید بر اینکه تلاشهای دیپلماتیک کشورش برای تبیین شرایط و مواضع ایران و جلوگیری از تشدید تنشها در مجامع بینالمللی در حال جریان است، گفت: اقدامات آشوبگران در حمله به اماکن دولتی، عمومی، مذهبی و حملات خشونتبار به نیروهای امنیتی و انتظامی با حمایت خارجی را تقبیح میکنیم. پزشکیان نیز در این گفتوگوها ضمن قدردانی از موضع حمایتی دو کشور از حقانیت جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل و دیگر مجامع بینالمللی، به مروری حوادث اخیر و نقش و دخالت مستقیم آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای اروپایی در این حوادث پرداخت و تصریح کرد: رویکرد ما در سیاست داخلی مردممحور و همه تلاش ما شنیدن مطالبات بهحق مردم و کاستن از مشکلات ناشی از تحریم ظالمانه است. البته رایزنیهای دیپلماتیک ایران به گفتوگوهای رئیسجمهور پزشکیان محدود نبود؛ «علی لاریجانی» دبیر شورای عال امنیت ملی کشورمان طی روزهای گذشته با «محمد بن عبدالرحمن آل ثانی» نخست وزیر قطر به صورت تلفنی و با «پاوان کاپور» مشاور امنیت ملی هند به صورت حضوری دیدار و رایزنی داشت.