کائنات دلایل خیز بلند و صعودی طلای ۱۸ عیار را بررسی می کند
تیک آف سکه های امامی
آدرینا مسیحی- در حالی که قیمت طلا در بازارهای جهانی در محدودهای ثابت نوسان داشته، بازار داخلی ایران با افزایش قابل توجه قیمت طلا و سکه مواجه شده است. رئیس اتحادیه طلا، نوسانات افزایشی نرخ ارز، بیثباتی اقتصادی و فضای انتظاری بازار را از مهمترین عوامل رشد قیمتها در داخل کشور عنوان میکنند، موضوعی که هم به افزایش حباب سکه منجر شده و هم رکود معاملات را تشدید کرده است.
از صبح سهشنبه – ۷ بهمن ماه بازار سکه و طلا در کشور مانند روزهای گذشته، دستخوش افزایشهای شدید قیمتی شده به طوریکه قیمتها و نرخهایی بر روی تابلوها ثبت میشود که تا امروز سابقه نداشته است.
سکه تمام بهار آزادی ۱۸۱ میلیون تومان را رد کرد
سکه امامی با جهشی فراتر از ۱۲ میلیون تومان، به ۱۸۱.۵ میلیون تومان رسید و طلای ۱۸ عیار نیز همپای مظنه بازار تهران، خیز بلندی را به سمت کانال ۱۸ میلیون تومان برداشت.
بازار طلا و سکه روز سهشنبه ۷ بهمن ۱۴۰۴، صحنه یک رالی صعودی تمامعیار بود؛ جایی که سکه امامی با ثبت رکوردی باورنکردنی و جهشی فراتر از ۱۲ میلیون تومان، پیشتاز گرانیها شد و طلای ۱۸ عیار نیز همپای مظنه بازار تهران، خیز بلندی را به سمت کانال ۱۸ میلیون تومان برداشت.
مظنه تهران که به عنوان شاخص اصلی قیمتگذاری در بازار طلا شناخته میشود، با ثبت رشدی ۵.۷۸ درصدی، جهشی ۴ میلیون و ۲۱۵ هزار تومانی را تجربه کرد. با این افزایش سنگین، نرخ مظنه به عدد ۷۷,۱۰۰,۰۰۰ تومان رسید که نشاندهنده فشار بالای تقاضا و همسویی با نوسانات ارزی است.
در پی این افزایش نرخ مظنه، قیمت طلای ۱۸ عیار نیز دستخوش تغییرات اساسی شد. هر گرم طلای ۱۸ عیار با افزایش قابل توجه ۹۷۳ هزار تومانی نسبت به روز گذشته، به آستانه کانال ۱۸ میلیون نزدیک شد و نرخ ۱۷,۷۹۸,۷۰۰ تومان را لمس کرد. این تغییر ۵.۷۸ درصدی دقیقاً مشابه نوسان مظنه بود.
همچنین طلای ۲۴ عیار با افزایشی فراتر از یک میلیون و ۲۹۰ هزار تومان در هر گرم، به نرخ ۲۳,۷۲۹,۰۰۰ تومان رسید تا تمامی شاخصهای بازار طلا به رنگ سبز درآیند.
لازم به ذکر است که در بازارهای جهانی، انس طلا نوسان محدودتری را نسبت به بازار داخلی تجربه کرد. هر انس طلا با رشدی ۰.۴۱ درصدی و افزایش ۲۰.۵۵ دلاری، به نرخ ۵,۰۸۶ دلار رسید. مقایسه درصد تغییرات بازار داخلی (حدود ۵ تا ۷ درصد) با بازار جهانی (کمتر از نیم درصد) نشاندهنده آن است که موتور محرک افزایش قیمتهای دیروز، عمدتاً ناشی از فاکتورهای داخلی و هیجانات بازار ارز در تهران بوده است.
رکوردشکنی بیسابقه در بازار مسکوکات
در جریان معاملات دیروز، بازار سکه شاهد یکی از شدیدترین نوسانات افزایشی ماههای اخیر بود. بر اساس ارقام ثبت شده بر تابلوی اتحادیه طلای تهران، سکه تمام بهار آزادی طرح جدید (امامی) با ثبت رشدی خیرهکننده معادل ۷.۱۲ درصد، بیشترین بازدهی روزانه را در میان تمامی قطعات به خود اختصاص داد. این قطعه محبوب با افزایش نجومی ۱۲ میلیون و ۶۱ هزار تومانی نسبت به میانگین نرخ روز گذشته، سقفهای قیمتی را در هم شکست و به نرخ ۱۸۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان رسید.
این روند طوفانی در سکه طرح قدیم نیز با قدرت پیگیری شد. این قطعه با افزایش قیمت ۶ میلیون و ۸۰۸ هزار تومانی (معادل ۴.۱۲ درصد رشد)، خود را به کانال ۱۷۲ میلیون رساند و روی عدد ۱۷۲,۰۰۰,۰۰۰ تومان ایستاد.
در بخش قطعات کوچکتر نیز نوسانات صعودی کاملاً محسوس بود. نیم سکه با عبور مقتدرانه از مرز ۹۰ میلیون تومان، جهشی ۴ میلیون و ۱۸۳ هزار تومانی را تجربه کرد و با رشد ۴.۸۲ درصدی به قیمت ۹۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان معامله شد.
ربع سکه نیز از این قافله عقب نماند و با ثبت رشد ۵.۴۳ درصدی، ۲ میلیون و ۷۸۲ هزار تومان گران شد تا نرخ ۵۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان را برای خود ثبت کند.
سکه یک گرمی نیز با کمترین نوسان در این گروه، با افزایش ۶۷۷ هزار تومانی به قیمت ۲۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان رسید.
شاخص بورس ۱۰۳ هزار واحد دیگر ریخت
شاخص کل بورس تهران در چهارمین روز هفته با کاهش ۱۰۳ هزار واحدی به تراز ۴ میلیون و ۱۱ هزار واحدی برگشت.
شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات سهشنبه ۷ بهمن با کاهش ۱۰۳ هزار و ۵۴۸ واحدی به تراز ۴ میلیون و ۱۱ هزار واحد سقوط کرد و در آستانه از دست دادن کانال ۴ میلیون واحدی قرار گرفت. هر چند که در ابتدای معاملات دیروز برای دقایقی شاخص بورس به کانال ۳ میلیون واحدی وارد شد اما بار دیگر با کاهش فشار فروش و عرضه از سوی سهامداران حقیقی، شاخص بورس به کانال ۴ میلیون واحد برگشت.
شاخص هموزن نیز کاهش ۲۳ هزار و ۱۴۴ واحدی را تجربه کرد و در ایستگاه یک میلیون و ۳۸ هزار واحدی متوقف شد. ریزش شاخص دیروز بورس تهران نسبت به دیروز، منفی ۲.۵ درصد بود.
ارزش بازار با سقوط به کانال ۱۱ هزار همتی به رقم ۱۱.۹ هزار همت برگشت؛ ارزش معاملات دیروز به زیر ۱۰۰ همت رسید و ۹۴.۵ همت و ارزش معاملات خُرد نیز ۱۹.۸ همت شد.
میزان خروج پول حقیقی از بازار سهام ۵۳۷۶.۹ میلیارد تومان، صندوق های سهامی ۱۵۳۲ میلیارد تومان، صندوق های درآمد ثابت ۲۹۱۱.۳ میلیارد تومان، صندوق های سهامی ۱۵۳۲ میلیارد تومان و صندوق های اهرمی ۳.۶ میلیارد تومان بود. ولی به صندوق های طلا در یک ساعت ابتدایی معاملات ۲۱۶.۳ میلیارد تومان بود.
ارزش صف فروش ۱۵ هزار و ۱۶۶ میلیارد تومان و صف خرید ۴۸۵.۱ میلیارد تومان بود. ۸۸ درصد بازار سرخ پوش و ۶۵۲ نماد منفی و ۱۲ درصد بازار سبزپوش و ۸۲ نماد مثبت معامله شد.
بیشترین میزان خروج پول حقیقی ها از گروه های شیمیایی با ۶۶۷.۸ میلیارد تومان، فلزات اساسی با ۴۳۹.۳ میلیارد تومان و فرآورده های نفتی با ۳۹۷.۳ میلیارد تومان برآورد می شود. از نماد اروند ۴۶۳ میلیارد تومان و نماد فملی ۳۹۶.۷ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی ها خارج ولی به نماد پارسان ۲۴۱.۴ میلیارد تومان پول حقیقی ها وارد شد.
شاخص فرابورس هم با کاهش ۷۶۴ واحدی به تراز ۳۱ هزار و ۲۳۶ واحد رسید. ۳۷۶.۷ میلیارد تومان پول حقیقی ها زا فرابورس خارج شد و ارزش معاملات خُرد آن ۳۳۳۲.۲ میلیارد تومان بود.
طلا و سکه چرا گران شد؟
در این رابطه نادر بذرافشان – رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا، جواهر و نقره استان تهران- در گفتوگو با ایسنا، در تشریح وضعیت روزهای اخیر بازار طلا گفت: در هفته گذشته شاهد افزایش قابل توجهی در قیمتهای طلا در بازارهای جهانی بودیم که در مجموع حدود ۴۱۷ دلار افزایش را طی یک هفته تجربه کرد که افزایش قیمت در بازارهای جهانی و همچنین نوسانات افزایشی نرخ ارز در داخل کشور موجب شده تا بازار داخلی طلا نیز تحت تاثیر قرار بگیرد و روندی افزایشی داشته باشد.
وی افزود: این افزایش بهگونهای است که اگر از دیروز تا دیروز (تا ساعت ۱۲) مقایسه کنیم، هر گرم طلای ۱۸ عیار با افزایشی معادل ۶۵۵ هزار تومان، به قیمت ۱۷ میلیون و ۸۲۱ هزار تومان رسیده است. همچنین بازار سکه نیز نسبت به روز گذشته روند افزایشی داشته است. این در حالی است که در بازار جهانی، قیمتها نسبت به روزهای گذشته تغییر چندانی نداشته و در محدوده ۵۰۸۰ تا ۵۰۹۰ دلار نوسان داشتهاند است.
رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا، جواهر و نقره استان تهران گفت: با این حال، در بازار داخلی شاهد افزایش قابل توجه قیمتها هستیم؛ بهطوریکه تا ساعت ۱۲ ظهر دیروز سکه امامی با افزایش هشت میلیون تومانی به ۱۸۱ میلیون تومان، سکه طرح قدیم با افزایش سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی به ۱۶۷ میلیون تومان، نیمسکه با افزایش دو میلیون تومانی به ۹۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، ربعسکه با افزایش یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی به ۵۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و سکه یک گرمی بانک مرکزی نیز با افزایش ۵۰۰ هزار تومانی به ۲۳ میلیون تومان رسیده است.
بذرافشان تصریح کرد: حباب سکه نیز به حدود هفت ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است که افزایش ۷۰۰ هزار تومانی را نسبت به روز گذشته نشان میدهد، اما قیمتها به علت نوسانات شدید به صورت لحظهای در حال تغییر است.
وی ادامه داد: از نظر وضعیت معاملات، با وجود این افزایش قیمتها، بازار همچنان در رکود به سر میبرد. طی هفتههای گذشته به دلیل کاهش تقاضا و شرایط نامساعد اقتصاد و نبود ثبات قیمتی هم فعالان بازار متضرر شدند و هم مردم در تصمیمگیری برای خرید یا فروش دچار تردید هستند، چراکه مشخص نیست این روند افزایشی تا چه سطحی ادامه خواهد داشت یا چه زمانی با کاهش قیمت مواجه خواهیم شد و همین بیثباتی و ابهام موجب کاهش معاملات و رکود بیشتر بازار شده و حتی معاملات محدود انجامشده نیز اغلب به صورت مدتدار و با چک صورت میگیرد.
رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا، جواهر در پایان گفت: امیدواریم با بهبود شرایط بازارهای جهانی و ایجاد ثبات در بازار داخلی، هم فعالان این صنف متحمل ضرر کمتری شوند و هم مردم بتوانند در فضایی با ثبات اقتصادی و قیمتی، معاملات خود را انجام دهند.
پیشبینی جسورانه این بانک از قیمت طلا
چشمانداز قیمت طلا به یکی از موضوعات داغ بازارهای مالی جهانی تبدیل شده است. بانک آمریکا پیشبینی جسورانهای ارائه داده است مبنی بر اینکه قیمت هر اونس طلا تا بهار سال آینده میتواند به ۶۰۰۰ دلار برسد، رقمی که تا کنون بیسابقه به شمار میرود
با افزایش مداوم تورم در اقتصادهای بزرگ جهان و رشد سطح بدهیها، اعتماد به ارزهای کاغذی کاهش یافته و سرمایهگذاران به دنبال داراییهای امنتر برای حفظ ارزش سرمایه خود هستند. طلا به دلیل ریسک طرف حساب نداشتن و جایگاه تاریخی بهعنوان پناهگاه امن، بیش از گذشته مورد استقبال قرار گرفته است. محدودیتهای عرضه به دلیل هزینههای استخراج بالا و قوانین سختگیرانه همچنین کمک میکند تا ارزش طلا در بلندمدت افزایش یابد. تغییر نگاه سرمایهگذاران از طلا به عنوان دارایی راهبردی بلندمدت، تقاضای مؤسسات مالی و بانکهای مرکزی برای این فلز گرانبها را تقویت کرده است. در کنار این عوامل، نوسانات کوتاهمدت ممکن است ادامه داشته باشد اما روند کلی رو به افزایش است.
یکی از مهمترین دلایل خوشبینی در مورد قیمت طلا در سال ۲۰۲۶، فشار مداوم تورم در اقتصادهای بزرگ است که هزینههای زندگی را افزایش داده و اعتماد به ارزهای کاغذی را کاهش داده است. سیاستهای تسهیل پولی گسترده و طولانیمدت باعث تضعیف ارزش پولهای ملی شده و سرمایهگذاران را به سمت حفظ ارزش داراییها سوق داده است.
سطح بالای بدهی دولتها هم نگرانی دیگری است که بر این چشمانداز تأثیر دارد. بسیاری از کشورها با حجم تاریخی بالای بدهیها مواجهاند و این وضعیت ریسک کاهش ارزش پول ملی (کاهش قدرت خرید) را افزایش داده است. طلا که هیچ ریسک طرف حساب ندارد، به چشم ابزاری مطمئن برای مقابله با این خطرات بلندمدت دیده میشود.
رفتار بانکهای مرکزی نیز نقشی کلیدی ایفا میکند. در سالهای اخیر این بانکها با هدف تنوعبخشی به ذخایر خود، به طور مداوم ذخایر طلای خود را افزایش دادهاند که این موضوع تقاضای نهادی را تقویت کرده و ریسک کاهش قیمت را تا حدی محدود کرده است.
در حالی که تقاضا برای طلا در حال افزایش است، رشد عرضه این فلز گرانبها محدود باقی مانده است. هزینههای عملیاتی استخراج افزایش یافته، مقررات سختگیرانهتر شده و کیفیت مواد معدنی کاهش یافته است که همه اینها مانع از پاسخ سریع عرضه به تقاضای رو به رشد شدهاند. با توجه به اینکه کشف معادن جدید به ندرت رخ میدهد و توسعه پروژههای استخراج طلا زمانبر است، فشار بر قیمتها در بلندمدت ادامه خواهد داشت.
از دیگر دلایل تقویت اعتبار پیش بینی قیمت قیمت طلا ، تغییر نگرش سرمایهگذاران به این فلز است. طلا دیگر فقط به چشم یک دارایی امن موقت نگاه نمیشود، بلکه به عنوان بخش استراتژیک و بلندمدت پرتفویهای سرمایهگذاری مطرح شده است. مؤسسات مالی و مدیران ثروت به طور فزایندهای سهم بیشتری از داراییها را به طلا اختصاص میدهند تا از ناپایداریهای اقتصادی، کاهش ارزش پول و ریسکهای ژئوپلیتیکی محافظت کنند. ورود مستمر و پایدار سرمایههای کلان به بازار طلا، مبنای قویتری برای هدفگذاری قیمتهای بالاتر محسوب میشود.
اگر قیمت هر اونس طلا به ۶۰۰۰ دلار برسد، این یکی از بزرگترین جهشهای تاریخی این فلز محسوب خواهد شد. چنین جهشی نشاندهنده تغییر بنیادین در ارزشگذاری داراییهای واقعی نسبت به ابزارهای مالی سنتی است. البته سرمایهگذاران باید انتظار نوسانات شدید نیز داشته باشند، چرا که تغییرات نرخ بهره، سیاستهای پولی و تحولات سیاسی جهانی میتوانند واکنشهای قوی در قیمت طلا به دنبال داشته باشند. اما با وجود این نوسانات کوتاهمدت، روند بلندمدت همچنان صعودی باقی خواهد ماند.
ایده رسیده قیمت ۶۰۰۰ دلاری شاید در گذشته ناممکن به نظر میرسید، اما شرایط کنونی اقتصادی نشان میدهد این هدف اکنون دستنیافتنی نیست. افزایش بیثباتیها، تقاضای نهادی قوی و محدودیتهای عرضه، نقطه اتکای یک روند صعودی بلندمدت هستند. چه قیمت دقیق به این سطح برسد و چه نه، وضعیت بازار طلا حاکی از آن است که این فلز گرانبها جایگاه مهمی در پرتفویهای جهانی حفظ خواهد کرد و سالهای آینده برای سرمایهگذاران بلندمدت که به دنبال ثبات و حفظ ارزش هستند، سالهای تعیینکنندهای خواهد بود.
پیشبینی سالانه «انجمن بازار طلای لندن» از قیمت فلز زرد
تحلیلگران انتظار دارند قیمت طلا با عبور از مرز پنج هزار دلار در هر اونس، در سال جاری میلادی تحت تاثیر تنشهای جهانی و تقاضای قوی بانکهای مرکزی، به سمت ۶ هزار دلار حرکت کند.
به گزارش رویترز، طلا همزمان با تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی و مخاطرات اقتصادی که بازارهای جهانی را آشفته کرده است، روز دوشنبه به ۵۰۹۲.۷۰ دلار در هر اونس رسید. فلز زرد از آغاز سال جاری میلادی که ۲۷ روز از آن سپری شده، بیش از ۱۷ درصد رشد کرده و این در حالی است که سال گذشته میلادی را با جهش ۶۴ درصدی به پایان رساند.
نظرسنجی پیشبینی سالانه انجمن بازار شمش طلای لندن درباره قیمت طلا نشان میدهد که تحلیلگران برای این فلز گرانبها در سال ۲۰۲۶، قیمت ۷۱۵۰ دلار و به طور متوسط ۴۷۴۲ را پیشبینی میکنند.
گلدمنساکس پیشبینی خود را برای قیمت طلا در دسامبر ۲۰۲۶، از ۴۹۰۰ به ۵۴۰۰ دلار افزایش داده است. راس نورمن، تحلیلگر مستقل بازار طلا انتظار دارد که طلا امسال به ۶۴۰۰ دلار برسد و به طور متوسط در کانال ۵۳۷۵ دلار نوسان کند. به گفته وی «در شرایط فعلی، تنها موضوع قطعی، "عدم قطعیت" است و این مسئله به شدت به سود طلا عمل میکند.»
تنشهای ژئوپلیتیکی
جهش اخیر طلا تحت تاثیر تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، از اختلاف بین آمریکا و ناتو بر سر گرینلند و ابهامات تعرفهای گرفته تا تردیدها درباره استقلال فدرالرزرو، بوده است. فیلیپ نیومن، یکی از مدیران شرکت مشاورهای «متالز فوکوس» میگوید: با توجه به در پیش بودن انتخابات میاندورهای آمریکا، احتمال افزایش ابهامات سیاسی وجود دارد. در عین حال، نگرانیهای دائمی درباره ارزشگذاری بیشازحد بازارهای سهام نیز میتواند جریانهای تنوعبخشی سبد دارایی را به سمت طلا تقویت خواهد کند. با عبور قیمت از پنج هزار دلار، حالا انتظار داریم که این روند افزایشی ادامه یابد.
بانکهای مرکزی همچنان دست به نقد در صف خرید طلا
انتظار میرود که خرید قوی از سوی بانکهای مرکزی جهان که یکی از محرکهای اصلی افزایش قیمت طلا در سال ۲۰۲۵ بود، همچنان امسال هم تکرار شود.
گلدمنساکس با اشاره به اینکه بانکهای مرکزی بازارهای نوظهور همچنان به تنوعبخشی ذخایر خود با طلا ادامه میدهند، پیشبینی میکند که خرید بانکهای مرکزی به طور متوسط هر ماه ۶۰ تُن باشد.
آدام گِلاپینسکی، رئیس بانک مرکزی لهستان ماه جاری گفت ذخایر این بانک که در پایان سال گذشته میلادی، ۵۵۰ تن طلا بود، قصد دارد تا ذخایر خود را به ۷۰۰ تن افزایش دهد.
به گفته نورمن، «این برنامه و طرحها برای افزایش ذخایر، بر این رویکرد صحه میگذارد که محرک اصلی پشت پرده جهش قیمت طلا، برنامهریزی بانکهای مرکزی برای دلارزدایی است و برای این منظور، چه گزینهای بهتر از طلا وجود دارد؟»
بانک مرکزی چین، در ماه دسامبر، ولخرجیهای خود در خرید طلا را برای چهاردهمین ماه متوالی ادامه داد.
جریان سرمایه در صندوقهای قابل معامله(ETF)؛ تقاضای سرمایهگذاران خُرد
ورود سرمایه به صندوقهای ETF با پشتوانه طلا که شمش را برای سرمایهگذاران نگه میدارند و بخش چشمگیری از تقاضای سرمایهگذاری برای فلز زرد را تشکیل میدهند نیز از قیمتها حمایت میکند زیرا بازارها انتظار دارند که امسال هم نرخ بهره در آمریکا همچون سال گذشته کاهش پیدا کند.
کریس مانچینی، یکی از مدیران« صندوق طلای گابِلی/Gabelli Gold Fund» میگوید: نگهداشتن طلا که هیچ بازدهی ندارد، از هزینه فرصت برخوردار است. وقتی نرخهای بهره کاهش مییابند، این هزینه فرصت هم کاهش مییابد. اگر فدرال رزرو در سال ۲۰۲۶ به کاهش نرخ بهره ادامه دهد، تقاضا برای طلا قاعدتا باید افزایش پیدا کند.
براساس دادههای شورای جهانی طلا، صندوقهای طلا در سال ۲۰۲۵ شاهد ورود رکوردشکن سرمایه و صندوقهای آمریکای شمالی طلایهدار آنها بودند به طوری که ورود سرمایه سالانه به آنها به ۸۹ میلیارد دلار رسید. از حیث وزنی نیز ورود سرمایه به ۸۰۱ تن رسید که بالاترین رقم از رکورد ثبت شده در سال ۲۰۲۰ محسوب میشود.
جریانهای ورود سرمایه به ETFهای طلا بر اساس منطقه
تقاضای طلا برای جواهرآلات در بحبوحه افزایش قیمتها، کاهش یافته است، اما تقاضای قوی برای شمشهای کوچک و سکه در بازارهای مهم همچون هند، این کاهش را تا حدی جبران کرده است. تحلیلگران میگوشند که خرید شمش و سکه در اروپا نیز مشهود است، هرچند برخی سرمایهگذاران در حال فروش و برداشت سود هستند.
به گفته فردریک پانیزوتی، رئیس واحد جهانی فروش در شرکت Numismatica Genevensis که در زمینه معاملات سکههای فلزات گرانبها فعالیت دارد، «برای بسیاری از سرمایهگذاران خرد، جذابیت طلا در سادگی آن است؛ برای سرمایهگذاری در طلا، به تحلیل ترازنامه و ارزیابی ریسک اعتباری را نیازی ندارید و لازم نیست که نگران مخاطرات کشوری یا حاکمیتی باشید. تنها خطر طلای فیزیکی، مسیر حرکت قیمت است. و با پیچیدهتر شدن ژئوپلیتیک و ژئواکونومی، سادگی سرمایهگذاری در طلا هم جذابتر شده است.»
آینده طلا
تحلیلگران میگویند که چند مولفه میتواند باعث اصلاح قیمت طلا شود که از جمله آن میتوان به کاهش انتظارات برای کاهش نرخ بهره در آمریکا، «مارجین کال » در بازار سهام، و کاهش نگرانیها درباره استقلال فدرال رزرو اشاره کرد.
مارجینکال (Margin Call )، به پیام هشداری گفته میشود که صرافی یا کارگزاری هنگام کاهش دارایی حساب به کمتر از مقدار تعیینشده خود، برای معاملهگران ارسال میکند. صرافی در این پیام هشدار از کاربر درخواست میکند که پول بیشتری به حساب معاملاتی خود واریز کند یا معاملات پرریسک خود را ببندد.
با این حال، اکثر تحلیلگران انتظار دارند که هرگونه اصلاحی کوتاهمدت باشد و فرصتی برای خرید تلقی شود. نیومن درباره آینده طلا گفته است: لازمه کاهش معنادار و پایدار در طلا، بازگشت به یک دورنمای اقتصادی و ژئوپلیتیکی پایدارتر است، که البته در شرایط کنونی چندان محتمل به نظر نمیرسد.
وقتی دولتها برای پوشش کسری بودجه، ناچار به استقراض گسترده میشوند، طلا بهعنوان پوشش تورم، جذابیت بیشتری پیدا میکند
در همین راستا محمد موذن، کارشناس بازارهای مالی درباره دلایل بنیادی رشد قیمت طلای جهانی گفت: «یکی از مهمترین عوامل افزایش قیمت طلای جهانی، بدهی سنگین دولتها و کسری بودجههای ساختاری در اقتصادهای بزرگ است. این وضعیت بهتدریج اعتماد به پولهای ملی را کاهش میدهد و سرمایهها را به سمت داراییهای امن مانند طلا هدایت میکند.»
او افزود:«وقتی دولتها برای پوشش کسری بودجه، ناچار به استقراض گسترده میشوند، انتظارات تورمی تشدید میشود و طلا بهعنوان پوشش ریسک تورم، جذابیت بیشتری پیدا میکند.»
احتمال کاهش نرخ بهره در اقتصاد آمریکا یکی از محرکهای مهم رشد طلاست
این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به سیاستهای فدرال رزرو تصریح کرد: «احتمال کاهش نرخ بهره یکی دیگر از محرکهای مهم رشد طلاست. کاهش نرخ بهره میتواند زمینهساز افزایش تورم شود و در چنین شرایطی، طلا معمولاً واکنش مثبتی نشان میدهد.»
تنشهای ژئوپلتیکی، بحرانهای سیاسی و بیثباتیهای منطقهای، نقش پررنگی در تقویت تقاضا برای طلا داشتهاند
موذن ادامه داد: «وقتی بازده داراییهای بدون ریسک کاهش پیدا میکند، سرمایهگذاران به دنبال جایگزینهایی میروند که بتواند ارزش داراییشان را حفظ کند و طلا در این میان جایگاه ویژهای دارد. علاوه بر این، نااطمینانی اقتصادی ناشی از تنشهای ژئوپلتیکی، بحرانهای سیاسی و بیثباتیهای منطقهای، نقش پررنگی در تقویت تقاضا برای طلا داشته است.»
او افزود: «در شرایطی که چشمانداز اقتصاد جهانی با ابهام همراه است، طلا بهعنوان پناهگاه امن سرمایه، بیش از پیش مورد توجه قرار میگیرد.»
کاهش وابستگی به دلار بهعنوان ارز ذخیره جهانی، یکی از پایههای اصلی رشد قیمت اونس است
این کارشناس بازارهای مالی درباره رفتار بانکهای مرکزی توضیح داد: «طی سالهای اخیر، بانکهای مرکزی جهان بهطور محسوسی خرید طلا را افزایش دادهاند. دلیل اصلی این اقدام، رشد نااطمینانی اقتصادی و تلاش برای کاهش وابستگی به دلار بهعنوان ارز ذخیره جهانی است.»
او ادامه داد:«طلا در چنین فضایی، نقش ابزار حفظ امنیت دارایی کشورها را ایفا میکند و همین موضوع یکی از پایههای اصلی رشد قیمت اونس بوده است.»
افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی در دوره ترامپ، بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران را به سمت طلا سوق داد
موذن با اشاره به دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ در آمریکا گفت: «با روی کار آمدن ترامپ، فشارهای سیاسی و اقتصادی افزایش یافت. تحریمها و تهدیدهای تجاری تنها محدود به ایران و روسیه نبود و حتی چین، اروپا و برخی متحدان آمریکا را نیز دربر گرفت.» او افزود: «این رویکرد، نااطمینانی سیاسی و اقتصادی را در سطح جهان تشدید کرد و بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران را به سمت طلا سوق داد.»
جدال ترامپ و فدرال رزرو، تقویت قیمت اونس طلا را به همراه داشت
این کارشناس بازارهای مالی درباره اختلاف ترامپ با فدرال رزرو اظهار کرد: «درگیری ترامپ با فدرال رزرو و جروم پاول بر سر کاهش نرخ بهره و سرعت این کاهش، نوعی ضربه به استقلال بانک مرکزی آمریکا بود. این جدال، نااطمینانی اقتصادی را، هم در آمریکا و هم در سطح جهانی افزایش داد و یکی از عوامل تقویت قیمت طلای جهانی شد.»
جنگ، شوکهای نفتی و تورم در طول تاریخ آتش طلا را شعلهور کرده است
موذن با اشاره به عوامل تاریخی رشد طلا گفت: «شروع روند صعودی اخیر طلا را میتوان به جنگ روسیه و اوکراین و بحران تورمی ناشی از آن نسبت داد؛ بحرانی که باعث شد طلا از محدوده ۲۰۰۰ دلار عبور کند. پس از آن، طرح تعرفههای تجاری ترامپ و تشدید تنشهای اقتصادی، به تداوم و تقویت روند صعودی اونس جهانی طلا کمک کرد.»
این کارشناس بازارهای مالی توضیح داد: «در دهه ۱۹۷۰ و پس از حذف پشتوانه طلا از دلار در نظام برتون وودز، طلا همراه با شوکهای نفتی و تورم شدید، از ۳۵ دلار به حدود ۸۰۰ دلار رسید.»
او افزود: «در بحران مالی ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ نیز ابتدا اونس از ۶۰۰ دلار به ۱۰۰۰ دلار صعود کرد و سپس با سیاستهای انبساطی و کاهش نرخ بهره، تا سال ۲۰۱۱ به نزدیکی ۲۰۰۰ دلار رسید.»
احتمال اصلاح کوتاهمدت طلا در منطقه ۵۰۰۰ دلار وجود دارد
موذن درباره چشمانداز کوتاهمدت قیمت طلای جهانی گفت: «با نزدیک شدن طلا به محدوده روانی ۵۰۰۰ دلار، احتمال اصلاح کوتاهمدت وجود دارد؛ زیرا معاملهگران معمولاً در این سطوح اقدام به شناسایی سود میکنند. با این حال، میزان و عمق اصلاح به کاهش یا تداوم نااطمینانیهای اقتصادی و ژئوپلتیکی بستگی دارد.»
قیمت ۵۳۰۰ دلار برای اونس طلا قابل پیشبینی است
این کارشناس بازارهای مالی تأکید کرد: «اگر تنشها کاهش یابد و چشمانداز رشد اقتصادی تقویت شود، طلا میتواند وارد فاز اصلاحی شود، اما در صورت تشدید بحرانها، اصلاح محدود خواهد بود.»
موذن ادامه داد: «در صورت تثبیت اونس بالای ۵۰۰۰ دلار، هدف کوتاهمدت ۵۳۰۰ دلار قابل پیشبینی است. در سناریوی اصلاحی نیز سطح ۴۹۰۰ دلار اهمیت زیادی دارد و شکست آن میتواند قیمت را به محدوده ۴۷۸۰ تا ۴۷۰۰ دلار برساند.»
بر اساس آنچه گفته شد، افزایش پرشتاب قیمت طلای جهانی در هفتههای اخیر، حاصل یک عامل مقطعی یا هیجانی نیست، بلکه نتیجه همزمان چند متغیر بنیادین از جمله بحران بدهی دولتها، کسری بودجه مزمن، احتمال کاهش نرخ بهره در آمریکا، تشدید تنشهای ژئوپلتیکی و افزایش خرید طلا توسط بانکهای مرکزی است. بر همین مبنا بهنظر میرسد تا زمانی که این ریسکها اقتصادهای جهان را تحت تاثیر قرار دهند، قیمت طلا نیز سر به صعود خواهد داشت.
چرا طلا در ذخایر ارزی مهم است؟
در دنیای پرنوسان اقتصاد جهانی، کشورها برای حفظ ثبات مالی و مقابله با بحرانهای اقتصادی به ابزارهای متنوعی متوسل میشوند. طلا یکی از این ابزارهای حیاتی است که به دلیل ارزش پایدار و جهانی خود، جایگاه ویژهای در ذخایر ارزی کشورها دارد. در حالی که پولهای کاغذی با تغییر سیاستهای اقتصادی کشورها بیارزش میشوند، طلا همچنان به عنوان یک دارایی امن و مقاوم در برابر تورم باقی میماند.
طلا به عنوان یکی از مهمترین داراییهای استراتژیک در ذخایر ارزی کشورها شناخته میشود. اهمیت طلا به دلیل ویژگیهای منحصربهفرد آن در ثباتبخشی به اقتصاد و مقابله با بحرانهای مالی است. در ادامه به دلایل اصلی اهمیت طلا در ذخایر ارزی کشورها میپردازیم:
۱. ارزش پایدار و جهانی
طلا در طول تاریخ همواره ارزش خود را حفظ کرده و در برابر کاهش ارزش پولهای کاغذی مقاوم بوده است. برخلاف ارزهای فیات که ممکن است با تصمیمات دولتها بیارزش شوند، طلا به دلیل کمیاب بودن، همیشه ارزشمند باقی میماند.
۲. پشتیبانی در برابر تورم
یکی از بزرگترین تهدیدهای اقتصادی برای کشورها، تورم و کاهش قدرت خرید ارزهای ملی است. طلا به عنوان یک دارایی ضد تورم، ارزش خود را در شرایط اقتصادی دشوار حفظ میکند و سپری قدرتمند در برابر افزایش قیمتها است.
۳. نقدشوندگی بالا
طلا در بازارهای جهانی به راحتی قابل خرید و فروش است و از این رو نقدشوندگی بالایی دارد. کشورها میتوانند در مواقع ضروری، ذخایر طلای خود را به سرعت به پول نقد یا ارزهای مورد نیاز تبدیل کنند.
۴. امنیت در شرایط بحرانی
در زمان جنگها، تحریمها و بحرانهای مالی، کشورها برای حفاظت از ارزش داراییهای خود به طلا روی میآورند. برخلاف ارزهای کاغذی که ممکن است در بحرانها بیارزش شوند، طلا همچنان قدرت خرید بالایی دارد.
۵. تنوعبخشی به ذخایر ارزی
وابستگی صرف به یک ارز خارجی مانند دلار یا یورو، کشورها را در برابر نوسانات بازار ارز آسیبپذیر میکند. طلا به عنوان یک دارایی مستقل، تنوعبخشی به ذخایر ارزی را ممکن کرده و خطرات اقتصادی را کاهش میدهد.
۶. جایگاه استراتژیک در اقتصاد جهانی
کشورهایی که ذخایر طلای بیشتری دارند، قدرت چانهزنی بیشتری در معاملات بینالمللی دارند. طلا به عنوان یکی از مؤلفههای تعیینکننده در سیاستهای پولی و اقتصادی کشورها محسوب میشود.
۷. کاهش وابستگی به ارزهای خارجی
کشورهایی مانند چین و روسیه با افزایش ذخایر طلای خود، وابستگی به دلار آمریکا را کاهش داده و از اثرات سیاستهای اقتصادی خارجی در امان ماندهاند.
نقش طلا در سیاستهای اقتصادی کشورها
طلا، با داشتن ویژگیهایی چون ارزش پایدار، عدم وابستگی به ارزهای ملی و قابلیت تبدیل سریع به پول، از دیرباز در سیاستهای اقتصادی کشورها نقش بسیار مهمی ایفا کرده است. این فلز گرانبها به عنوان ابزاری برای حفاظت از ذخایر ارزی و ایجاد ثبات اقتصادی در دوران بحرانهای مالی و اقتصادی شناخته میشود. در این بخش، به بررسی نقش طلا در سیاستهای اقتصادی کشورها خواهیم پرداخت.
۱. پشتوانه پولی
طلا به عنوان پشتوانه پول ملی در بسیاری از کشورها مورد استفاده قرار گرفته است. از زمانهای قدیم، سیستم استاندارد طلا (Gold Standard) وجود داشته که به موجب آن، ارزهای ملی کشورها با مقدار مشخصی طلا پشتیبانی میشدند. این سیستم در دهههای اخیر کنار گذاشته شده، اما هنوز هم طلا بهعنوان نمادی از ثبات اقتصادی در برخی کشورها نقش دارد و به دولتها کمک میکند تا در مقابل بحرانهای ارزی و تورم مقاومتر باشند.
۲. تثبیت نرخ ارز
در شرایط اقتصادی ناپایدار، طلا میتواند به تثبیت نرخ ارز ملی کمک کند. زمانی که کشورها با تورم بالا یا بحران ارزی روبهرو میشوند، افزایش ذخایر طلای خود را یکی از راهکارهای موثر برای مقابله با این مشکلات میدانند. ذخیره طلا باعث ایجاد اعتماد به ارزش پول ملی میشود و در برابر نوسانات ارزی، همچون یک "پشتوانه امن" عمل میکند.
۳. کاهش وابستگی به دلار
کشورهایی که ذخایر ارزی عمدهای از دلار دارند، در معرض ریسکهای ناشی از نوسانات ارز و تغییرات سیاستهای اقتصادی ایالات متحده قرار دارند. به همین دلیل، بسیاری از کشورها به ویژه چین و روسیه به خرید طلا روی آوردهاند تا وابستگی خود به دلار را کاهش دهند. این کشورها با افزایش ذخایر طلای خود به دنبال تقویت استقلال اقتصادی و کاهش ریسکهای ناشی از تغییرات سیاستهای پولی ایالات متحده هستند.
۴. تقویت جایگاه در بازارهای جهانی
کشورهایی با ذخایر طلای بزرگ، از نفوذ بیشتری در بازارهای مالی جهانی برخوردار هستند. ذخایر طلا نه تنها به عنوان ابزاری برای تقویت امنیت مالی کشورها عمل میکند، بلکه میتواند موجب افزایش قدرت چانهزنی آنها در مذاکرات اقتصادی و مالی جهانی شود. در واقع، ذخایر طلا نمایانگر قدرت اقتصادی و نفوذ کشور در عرصههای بینالمللی است.
۵. محافظت در برابر بحرانها
طلا در شرایط بحرانهای اقتصادی، سیاسی و مالی نقش بسیار مهمی ایفا میکند. در زمانهایی که بازارهای مالی دچار نوسانات شدید میشوند، طلا به عنوان یک پناهگاه امن برای سرمایهگذاران عمل میکند. کشورهای با ذخایر طلای بالا، قادرند در بحرانهای جهانی بهسرعت منابع مالی مورد نیاز خود را تأمین کنند، چرا که طلا در این شرایط از ارزش بالایی برخوردار است.