اخبار
کتابخوانی؛ زیربنای توسعه
و سرمایهگذاری بر آینده جامعه
ندا خسروی- توسعه را نمیتوان صرفاً با ساخت جاده، کارخانه، برج و زیرساختهای اقتصادی اندازه گرفت. آنچه به این زیرساختها معنا میدهد و امکان بهرهبرداری درست و پایدار از آنها را فراهم میکند، کیفیت سرمایه انسانی و سطح آگاهی جامعه است. از این منظر، کتابخوانی نه یک فعالیت فرهنگی حاشیهای، بلکه یکی از پایههای اساسی توسعه به شمار میرود.
جامعهای که میخواند، جامعهای است که امکان بیشتری برای اندیشیدن، پرسیدن، نقد کردن و یافتن راهحلهای تازه دارد. کتاب، انسان را با تجربههایی فراتر از محیط زندگی خود آشنا میکند، افق دید او را گسترش میدهد و قدرت تحلیل و داوریاش را تقویت میکند. این ویژگیها فقط در زندگی فردی اثرگذار نیستند؛ در سطح اجتماعی نیز به شکلگیری شهروندانی مسئولتر، مدیرانی آگاهتر و نیروی کاری خلاقتر منجر میشوند.
یکی از مهمترین آثار کتابخوانی، تقویت فرهنگ گفتوگو و تحمل تفاوتهاست. خواندن آثار ادبی، تاریخی، فلسفی و علمی، انسان را با جهانبینیها و تجربههای متفاوت مواجه میکند. چنین مواجههای میتواند از مطلقاندیشی بکاهد و زمینه پذیرش تکثر و گفتوگوی سازنده را فراهم کند. این موضوع برای جامعهای که با چالشهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی متعددی روبهروست، اهمیتی دوچندان دارد.
از سوی دیگر، توسعه اقتصادی نیز بدون یادگیری مستمر و ارتقای دانش امکانپذیر نیست. اقتصاد امروز بیش از هر زمان دیگری به خلاقیت، نوآوری، مهارتآموزی و توانایی حل مسئله وابسته است. کتابخوانی بهتنهایی موتور نوآوری نیست، اما یکی از ابزارهای مهم پرورش ذهنی است که میتواند نوآوری را شکل دهد. نیروی انسانی برخوردار از دانش و قدرت تحلیل، بهتر میتواند با تغییرات فناوری و نیازهای جدید بازار کار سازگار شود.
با این حال، نباید نقش کتابخوانی را به توصیههای اخلاقی و فرهنگی تقلیل داد. نمیتوان از مردم انتظار داشت کتاب بخوانند، اما کتاب را به کالایی گران و دسترسی به کتابخانه را به امکانی محدود تبدیل کرد. کتابخوانی به زیرساخت نیاز دارد؛ از نظام آموزشی کتابمحور و کتابخانههای عمومی فعال گرفته تا حمایت از نشر، تقویت کتابفروشیها، دسترسی عادلانه به منابع مطالعاتی و حضور کتاب در زندگی روزمره خانوادهها. در این میان، مدرسه نقش تعیینکنندهای دارد. اگر دانشآموز از نخستین سالهای تحصیل، کتاب را نه ابزاری برای امتحان و نمره، بلکه فرصتی برای کشف و لذت دانستن تجربه کند، احتمال بیشتری وجود دارد که این عادت را در بزرگسالی نیز حفظ کند. خانواده نیز در این مسیر نقشی اساسی دارد؛ کودکی که والدین خود را در حال مطالعه میبیند، کتاب را بخشی طبیعی از زندگی میشناسد.
البته افزایش تعداد کتابخانهها یا شمارگان کتاب بهتنهایی معیار موفقیت نیست. باید پرسید چه تعداد از مردم بهطور مستمر مطالعه میکنند، کتابخانهها تا چه اندازه در زندگی محلات حضور دارند، کودکان و نوجوانان چه تجربهای از کتاب دارند و آیا نظام آموزشی توانسته است عادت به مطالعه را در آنها نهادینه کند؟
در نهایت، کتابخوانی را باید نوعی سرمایهگذاری بلندمدت اجتماعی دانست؛ سرمایهگذاریای که بازده آن شاید در کوتاهمدت در آمارهای اقتصادی دیده نشود، اما در کیفیت تصمیمگیریها، اعتماد اجتماعی، مشارکت شهروندی، بهرهوری نیروی انسانی و توانایی جامعه برای عبور از بحرانها خود را نشان میدهد.
جامعه توسعهیافته پیش از آنکه جامعهای برخوردار از ثروت بیشتر باشد، جامعهای است که قدرت فهم و ساختن آینده را در اختیار دارد. کتاب یکی از ابزارهای اصلی دستیابی به این توانایی است. اگر توسعه را پروژهای برای ساختن آینده بدانیم، کتابخوانی از مهمترین سرمایهگذاریهایی است که نباید به فردا موکول شود.
قیمت نهایی حج
در انتظار اعلام نرخ ارز و هزینه هتلها
نماینده ولیفقیه در امور حج و زیارت با اشاره به ضرورت تعیین هزینههای اسکان و خدمات زائران، اعلام نرخ ارز از سوی دولت را یکی از پیشنیازهای مشخص شدن قیمت نهایی سفر حج دانست.
حجتالاسلام والمسلمین سید عبدالفتاح نواب در گفتوگو با خبرنگار مهر، درباره روند تعیین هزینه سفر حج اظهار کرد: برنامههای مربوط به هتلهایی که برای اسکان زائران اجاره میشوند، باید بهطور دقیق مشخص و اعلام شود تا جزئیات اقدامات و هزینههای مربوط به آن شفاف باشد.وی افزود: دولت نیز باید نرخ ارز مورد نیاز برای تأمین هزینههای حج را اعلام کند تا بر اساس آن، محاسبات لازم انجام و مبلغ نهایی سفر زائران مشخص شود.نماینده ولیفقیه در امور حج و زیارت تصریح کرد: تعیین هزینه هتلها و خدمات مورد نیاز زائران در کنار اعلام نرخ ارز از سوی دولت، از جمله مواردی است که باید پیش از اعلام قیمت نهایی حج مشخص شود.گفتنی است؛ هزینه سفر حج هر سال با توجه به مجموعهای از عوامل از جمله نرخ ارز، هزینه اجاره هتلها، حملونقل، تغذیه و سایر خدمات مورد نیاز زائران محاسبه میشود. از آنجا که بخش قابل توجهی از هزینههای اجرایی حج در عربستان و به ارز خارجی پرداخت میشود، نرخ ارز مبنای محاسبات و هزینه خدمات اقامتی و اجرایی نقش تعیینکنندهای در قیمت تمامشده سفر دارد.بر همین اساس، مشخص شدن تعهدات و هزینههای اجرایی و اعلام نرخ ارز از سوی دولت، از مراحل ضروری برای برآورد و اعلام هزینه نهایی سفر زائران به شمار میرود.
پرونده چندساله شنچالههای تهران
باید در همین دوره تعیین تکلیف شود
رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران خواستار تعیین تکلیف نهایی شنچالههای پایتخت در دوره فعلی مدیریت شهری شد و گفت: این محدودهها میتوانند از تهدید به فرصت تبدیل شوند. سید احمد علوی در جریان تذکری در صحن شورای اسلامی شهر تهران، با اشاره به اقدامات انجامشده برای ساماندهی شنچالهها اظهار کرد: موضوع شنچالهها از جمله مسائلی بوده که در کمیته گردشگری نیز با جدیت دنبال شده و لازم میدانم از پیگیریها با اقدامات قدردانی کنم.وی با بیان اینکه شنچالهها طی سالهای گذشته بهعنوان یک تهدید برای شهر تهران مطرح بودهاند، افزود: این ظرفیت میتواند با مدیریت صحیح از یک تهدید به فرصتی برای شهر تهران تبدیل شود و اقداماتی که تاکنون برای به سرانجام رساندن این موضوع انجام شده، قابل توجه است.علوی با تاکید بر ضرورت نهایی شدن این پرونده در دوره فعلی مدیریت شهری تصریح کرد: امیدوارم با ادامه پیگیریهای انجامشده و تلاش آقای محمدی و سایر همکاران، در ماههای باقیمانده از این دوره، موضوع شنچالهها به سرانجام نهایی برسد.رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران خاطرنشان کرد: نباید اجازه دهیم با تغییر دوره مدیریت شهری، این موضوع دوباره به نقطه مطالعات اولیه بازگردد و یک تیم جدید از ابتدا مطالعات و بررسیها را آغاز کند؛ چراکه تداوم بلاتکلیفی میتواند زمینهساز بروز دوباره تهدیدها و مخاطرات در این محدوده باشد.وی در پایان تاکید کرد: انتظار میرود با همکاری همه بخشهای مدیریت شهری، تعیین تکلیف شنچالهها در همین دوره به نتیجه برسد و این ظرفیت برای همیشه از یک تهدید بالقوه به فرصتی برای شهر تهران تبدیل شود.
هوشمندسازی پروانههای ساختمانی
در گرو آموزش کارکنان
رئیس شورای شهر تهران با تأکید بر ضرورت غیرحضوری شدن صدور پروانههای ساختمانی گفت: هدفگذاری شورا کاهش زمان صدور پروانه از بیش از یک سال به حدود دو ماه است. مهدی چمران رئیس شورای اسلامی شهر تهران با تأکید بر ضرورت هوشمندسازی و غیرحضوری شدن فرآیند صدور پروانههای ساختمانی، آموزش و ارزیابی تخصصی کارکنان حوزه شهرسازی را از الزامات تحقق این برنامه دانست و گفت: ارتقاء دانش و مهارت کارکنان شهرداری میتواند به تسریع و افزایش دقت در انجام فرآیندهای صدور پروانه کمک کند.مهدی چمران با اشاره به ارتباط آموزشهای تخصصی شهرسازی با تسهیل و تسریع صدور پروانههای ساختمانی اظهار کرد: یکی از خواستهها و برنامههای شورای شهر تهران که در قالب مصوبه نیز به تصویب رسیده، غیرحضوری کردن فرآیند صدور پروانه ساختمانی تا حد امکان است تا شهروندان برای انجام مراحل مختلف کار ناچار به مراجعه مکرر به شهرداری و سایر دستگاههای مرتبط نباشند.وی با بیان اینکه در حال حاضر فرآیند صدور پروانه ساختمانی در برخی موارد بیش از یک سال به طول میانجامد، افزود: هدفگذاری شورای شهر این بوده است که با اصلاح فرآیندها، زمان صدور پروانه به حدود دو ماه کاهش یابد. تحقق این هدف مستلزم برقراری ارتباط الکترونیکی میان شهرداری و سایر دستگاههای مرتبط، از جمله اداره ثبت و دارایی است تا شهروندان برای دریافت استعلامها و پیگیری امور خود نیازی به مراجعه حضوری نداشته باشند.وی با اشاره به تجربه اجرای طرح تجمیع برخی دستگاههای مرتبط در محدوده خیابان آیتالله کاشانی و منطقه ۵ تهران تصریح کرد: در آن طرح، دستگاههای مختلف در یک محل و در کنار شهرداری مستقر شده بودند تا شهروندان برای انجام امور خود ناچار به رفتوآمد در نقاط مختلف شهر نباشند، اما امروز با توسعه امکانات فضای مجازی و سامانههای برخط، این امکان وجود دارد که یک گام فراتر برداشته شود و تمامی این فرآیندها بهصورت الکترونیکی انجام گیرد.