آیا سیاست‌های کلان آمریکا با تغییر دولت‌ها عوض می‌شود؟

 مرتضی شمس آبادی-  در آمریکا با تغییر دولت‌ها، اولویت‌ها، روش‌ها و ابزارهای سیاست‌گذاری تغییر می‌کنند؛ اما بسیاری از منافع راهبردی، اهداف بلندمدت و جهت‌گیری‌های اصلی سیاست خارجی استمرار دارند.برای فهم این موضوع باید میان دو مفهوم تفاوت قائل شویم: «دولت آمریکا» و «حاکمیت و ساختار قدرت آمریکا». رئیس‌جمهور تغییر می‌کند، اما کشور، نهادهای امنیتی، ارتش، کنگره، ساختار اقتصادی و منافع ژئوپلیتیکی آن باقی می‌مانند.
چه چیزهایی با تغییر دولت تغییر می‌کنند؟معمولاً این حوزه‌ها بیشترین تأثیر را از تغییر رئیس‌جمهور می‌پذیرند:
ادبیات و دیپلماسی: لحن برخورد با متحدان و رقیبان تغییر می‌کند.تحریم‌ها: شدت، دامنه و نحوه استفاده از تحریم‌ها ممکن است تغییر کند.مذاکرات: دولت جدید ممکن است توافق‌های قبلی را احیا کند یا از آنها خارج شود.جنگ و مداخله نظامی: میزان تمایل به استفاده از نیروی نظامی و شکل مداخله تغییرپذیر است.تجارت و اقتصاد: تعرفه‌ها، سیاست‌های صنعتی و روابط تجاری ممکن است دستخوش تغییر شوند.ائتلاف‌ها: میزان تعهد به متحدان و سازمان‌های بین‌المللی می‌تواند متفاوت باشد.
برای مثال، دونالد ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری از توافق هسته‌ای ایران خارج شد، اما جو بایدن تلاش کرد مسیر بازگشت به توافق را دنبال کند. این نمونه نشان می‌دهد که تغییر دولت می‌تواند حتی در یک موضوع راهبردی، تغییر مهمی در ابزار و رویکرد ایجاد کند.
مطالعه‌ای از مؤسسه کارنگی در سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که تغییر راهبرد سیاست خارجی آمریکا دشوار است؛ زیرا ساختارهای اداری، کنگره، نهادهای امنیتی، منافع اقتصادی و برداشت‌های تثبیت‌شده از امنیت ملی در برابر تغییر مقاومت می‌کنند. 
دولت نیکسون در دهه ۱۹۷۰ مسیر نزدیکی به چین را آغاز کرد؛ اقدامی که با هدف تغییر موازنه قدرت در برابر اتحاد شوروی انجام شد. این سیاست بعدها به یکی از پایه‌های روابط آمریکا و چین تبدیل شد.
اوباما با شعار پایان دادن به جنگ‌های پرهزینه وارد کاخ سفید شد، اما حضور نظامی آمریکا در افغانستان ادامه یافت. این نمونه نشان می‌دهد که حتی تغییر رئیس‌جمهور نیز الزاماً به پایان سریع یک سیاست منجر نمی‌شود.
ترامپ از توافق پاریس و برجام خارج شد؛ بایدن بازگشت آمریکا به توافق پاریس را اجرا کرد و تلاش برای احیای برجام را در دستور کار قرار داد. این نمونه از تغییر واقعی سیاست در اثر تغییر دولت حکایت دارد.
در عین حال، مقاله پژوهشی سال ۲۰۲۴ در نشریه Orbis تأکید می‌کند که با وجود تغییر رؤسای جمهور و تیم‌های سیاسی، در سیاست خارجی آمریکا استمرار قابل توجهی وجود دارد؛ به‌ویژه در تعهدات امنیتی این کشور در اروپا، آسیا و خاورمیانه. 
رئیس‌جمهور آمریکا قدرت قابل توجهی در سیاست خارجی دارد، اما تنها تصمیم‌گیرنده نیست.کنگره اختیار بودجه، وضع قوانین، تصویب معاهدات و نظارت بر دولت را دارد. بنابراین می‌تواند اجرای برخی سیاست‌ها را تسهیل یا محدود کند.
در تحلیل روابط ایران و آمریکا نباید تصور کنیم که با رفتن یک رئیس‌جمهور و آمدن رئیس‌جمهور دیگر، تمام سیاست‌های واشنگتن در قبال تهران از نو نوشته می‌شود.
برای مثال، در دولت‌های مختلف آمریکا، با وجود تفاوت‌های جدی در روش برخورد با ایران، چند موضوع همچنان در مرکز توجه واشنگتن باقی مانده است:1. برنامه هسته‌ای ایران و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای؛2. توان موشکی و ظرفیت‌های دفاعی ایران؛3. نفوذ منطقه‌ای ایران و مناسبات تهران با گروه‌ها و دولت‌های منطقه؛4. امنیت اسرائیل و متحدان آمریکا در منطقه؛5. موقعیت راهبردی خلیج فارس و تنگه هرمز.
البته این موارد به معنای یکسان بودن سیاست همه دولت‌های آمریکا نیست. تفاوت مهم در این است که دولت‌ها برای مواجهه با این مسائل چه ابزاری انتخاب می‌کنند.
برای ایران نیز معیار تشخیص تغییر واقعی سیاست آمریکا، نه شعارهای انتخاباتی، بلکه تغییر قابل مشاهده در رفتار واشنگتن است: در تحریم‌ها، مذاکرات، حضور نظامی، تصمیم‌های امنیتی و روابط منطقه‌ای.