صفحه آخر
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در پیامی به همایش «بیهقی» با تأکید بر جایگاه ماندگار «تاریخ بیهقی» در تاریخ و ادب فارسی، این اثر را فراتر از ثبت وقایع تاریخی، جلوه‌ای درخشان از خرد، بلاغت و مسئولیت‌پذیری در روایت حقیقت دانست. سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی روز گذشته (دوم آبان ماه) پیامی به همایش «بیهقی» منتشر کرد که متن آن بدین شرح است: «هر روزگاری را تاریخی است، اما هر تاریخی را آن بخت نیست که در حافظه زبان و فرهنگ یک ملت جاودانه شود. «تاریخ بیهقی» از آن آثار نادری است که گذشت قرن‌ها نه غبار فراموشی بر آن نشانده و نه از طراوت و شکوه سخنش کاسته است. ابوالفضل بیهقی، این دبیر بلندآوازه و سخن‌پرداز نکته‌سنج، با قلم خویش از مرز ثبت وقایع فراتر رفت و چنان به روزگار و سرگذشت آدمیان نگریست که روایت او، افزون بر گنجینه‌ای گران‌سنگ از تاریخ ایران، به یکی از درخشان‌ترین جلوه‌های زبان و ادب فارسی بدل شد. در جهان بیهقی، تاریخ تنها حکایت فرمانروایان و شرح فراز و فرود قدرت نیست، بلکه عرصه ظهور خوی و خصلت آدمیان، آزمون خرد و تدبیر و جلوه‌گاه وفاداری‌ها، آزمندی‌ها و لغزش‌های بشری است. او با دیده‌ای باریک‌بین و قلمی آراسته به خرد و بلاغت، از پس حوادث به حقیقت احوال انسان راه می‌جوید و چنان استادانه میان استواری سخن و لطافت بیان پیوند می‌زند که هر سطر نوشته‌اش، هم نشانی از روزگار گذشته دارد و هم دریچه‌ای به تأمل در احوال روزگار ما می‌گشاید. در این اثر سترگ، زبان فارسی به مرتبه‌ای از پختگی و توانایی می‌رسد که در آن، زیبایی لفظ از ژرفای معنا جدایی‌ناپذیر است. قدر و منزلت بیهقی تنها به فخامت نثر و استادی در روایت محدود نمی‌ماند. آنچه میراث او را برای اهل اندیشه و قلم در همه روزگاران ارجمند می‌سازد، حرمت نهادن به حقیقت و آگاهی از مسئولیت خطیر نویسنده در برابر تاریخ است. تأمل در درستی اخبار، سنجش گفتار راویان و پرهیز از آمیختن روایت با اغراض، در شیوه تاریخ‌نگاری او جایگاهی بلند دارد. این آموزه گران‌بها، به ویژه در روزگار ما که شتاب انتشار سخن گاه مجال درنگ و داوری را تنگ می‌کند، سزاوار بازخوانی و اعتنایی دوچندان است. بیهقی به ما یادآور می‌شود که قلم، آنگاه شایسته ماندگاری است که زیبایی و رسایی آن با راستی، انصاف و امانت همراه باشد. یکم آبان ماه، روز بزرگداشت این قله بلند نثر پارسی و نگاهبان ارجمند حافظه تاریخی ایران را گرامی می‌دارم و کوشش عالمانه همه استادان، مصححان و بیهقی‌پژوهانی را که با سالیان ممارست و پژوهش، چراغ شناخت این میراث بی‌بدیل را فروزان نگاه داشته‌اند، ارج می‌نهم. امید آنکه بازخوانی آثار بزرگان ادب فارسی، نه تنها مجالی برای نکوداشت شکوه گذشته، که مایه ژرف‌اندیشی، حقیقت‌جویی و اعتلای فرهنگ و زبان فارسی در روزگار ما و نسل‌های آینده باشد.» گفتنی است، شانزدهمین همایش ملی بزرگداشت «ابوالفضل بیهقی» با حضور غلامعلی حداد عادل رییس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی و محمود شالویی رییس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی کشور روز شنبه (دوم آبان ماه) در تالار استاد شریعتی دانشگاه حکیم سبزواری آغاز به کار کرد. ابوالفضل بیهقی تاریخ‌نگار قرن پنجم هجری قمری و نگارنده کتاب تاریخ بیهقی از مورخان دوره غزنوی است که سال ۳۸۵ قمری در قریه حارث آباد بیهق (سبزوار) متولد شد. وی بعد از کسب فضایل به دیوان رسایل محمودی راه یافت و در خدمت خواجه بونصر مشکان به کار پرداخت و در خدمت سلاطین غزنوی به سر برد. بسیاری از مورخان بر این عقیده اند که تاریخ بیهقی، دوره حکومت غزنویان را در بر می‌گیرد اما از متن کتاب مشخص می‌شود که بیهقی بازگویی وقایع را از سال ۴۰۹ آغاز کرده و تا کمی پیش از مرگش، حدود سال ۴۷۰ ادامه داده است. روز یکم آبان ماه از سال ۱۴۰۱ به نام روز ملی بزرگداشت ابوالفضل بیهقی در تقویم ملی کشور ثبت شده است.