صفحه اول
هاشم واحدی- تشدید درگیرها در یمن و کنترل تنگه راهبردی باب المندب توسط حوثیها، رویدادهای این کشور در کانون توجه قرار گرفته است. هرچند یمن بیشتر به دلیل موقعیت جغرافیایی زیر ذره بین است، اما تلاشها برای کنترل میادین نفت و گاز آن نیز بخشی از نبرد محسوب میشود. نقشه انرژی یمن دیگر محدود به مکانهای میادین نفت و گاز نیست، بلکه از طریق خطوط لوله به پایانههای صادراتی و از طریق نیروگاهها به شهرها گسترش مییابد. جنگ عربستان و یمن که به دست عربستان آغاز شد، اکنون وارد یازدهمین سال خود شده است، حدود سه ماه پیش و با آغاز دور جدید درگیریها، تصور بسیاری از طرفها این بود که عربستان برنده جنگ خواهد بود؛ چرا که این کشور یکی از بزرگترین خریداران تسلیحات در جهان است.عربستان حجم بسیار بالای سلاح را از غربیها خریده و بالاترین دستمزدها را به مستشاران آمریکایی برای آموزش نیروهای نظامی خود پرداخت کرده است. اهمیت یمن برای عربستان و غرب عبارت است از جلوگیری از نفوذ ایران و قدرتیابی حوثی ها و نظم شیعی در یمن، اطمینان از ثبات و امنیت در یمن به عنوان حیاط خلوت عربستان. یمن، از شمال به عربستان سعودی، از جنوب به خلیج عدن، از مغرب به کرانه دریای سرخ و از سمت مشرق به کشور عمان محدود می شود. این کشور از حاصل خیزترین مناطق شبه جزیره عربستان است و به علت دارا بودن موقعیت خاص جغرافیایی و بنادر و جزایر مهم، در طول تاریخ مورد توجه استعمارگران بوده است. این کشور از لحاظ راهبردی دارای اهمیت ویژه ای است، چراکه «باب المندب» در جنوب یمن قرار گرفته است. این تنگه بین دریای سرخ و اقیانوس هند واقع شده و نزدیک ترین آبراه بین شرق و غرب است. یمن با دارا بودن سواحل طولانی بر کرانه دریای سرخ و دریای عرب برای سرمایه گذاری در امر صید ماهی سودمند نشان می دهد. همچنین یمن دارای منابعی است که تاکنون به علت فقر و مبارزه با استعمارگران و جنگ های داخلی، مورد بهره برداری قرار نگرفته اند. اکتشاف نفت در مرزهای مشترک یمن و عربستان یکی از دلایل تجاوز نظامی عربستان به یمن است و سعودی ها را به فکر الحاق مناطق نفت خیز یمن به خاک عربستان انداخته است. وجود آثار باستانی و مناطق طبیعی، در صورت برقراری امنیت نیز می تواند، زمینه سرمایه گذاری در صنعت توریسم در یمن باشد. از نظر غرب عربستان یکی از غولهای نفتی در بازار انرژی است که نقش آن در تنظیم بازار نفت و عرضه و تقاضا و به طور کلی نظم اقتصاد بین الملل حیاتی است. به همین دلیل هرگونه بی ثباتی در جوار مرزهای آن مساوی با به خطر افتادن نظم سیاسی و اقتصادی جهانی است. هم چنین وجود تنگه استراتژیک باب المندب و خلیج عدن بواسطه موقعیت راهبردی آن در مسیر خطوط کشتیرانی بین المللی و تجاری و نیز اتصال به آفریقا اهمیت یمن را برای عربستان و قدرت های جهانی و غربی چنر برابر کرده است. به این ترتیب بر همه ثابت شد که تداوم تجاوز و محاصره علیه ملت یمن، نیروهای مسلح این کشور را به گسترش «بانک اهداف» سوق میدهد؛ اقدامی که فلجشدن کامل حرکت حیاتی و اقتصادی عربستان را رقم میزند. این تحولات، بنبست اقتصادی، نظامی و سیاسی دشمن سعودی را عمیقتر کرده و آن را در برابر تنها گزینه برای عبور از این بحران قرار میدهد: توقف تجاوز و رفع محاصره ملت یمن. توفیق الحمیری، نویسنده و روزنامهنگار یمنی در این رابطه تأکید کرد که جنایات عربستان سعودی علیه مردم یمن، جنایات جنگیِ تمامعیار و بازتابی از ورشکستگی نظامی و سیاسی رژیم سعودی است. الحمیری توضیح داد که هدف قرار دادن تأسیسات غیرنظامی و منابع معیشتی شهروندان، از جمله خانه قاضی علی السامعی، فرودگاه صنعا و تأسیسات بخش خصوصی، نهتنها به اهداف خود دست نیافته، بلکه عزم یمنیها را برای ادامه تقابل تقویت کرده است. وی افزود که یمن نیز در مقابل گزینههای خود را گسترش داده و حملات خود به مراکز ثقل عربستان سعودی، بهویژه تأسیسات نفتی و نمادهای حاکمیتی در ریاض را آغاز کرد. این حملات در چارچوب معادله «تنش در برابر تنش» و پاسخ به تجاوزات رژیم آل سعود طی شبانه روز گذشته صورت میگیرد.