صفحه اول
یک ربات سهتنی که میتواند روزها بدون خدمه در زیر آب حرکت کند و برای عملیات در اعماق بسیار زیاد طراحی شده است؛ حالا یکی از همین سامانههای پیشرفته آمریکایی در تنگه هرمز به دست ایران افتاده و نام Dive-LD را بر سر زبانها انداخته است. نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرده است یک شناور بدونسرنشین و هدایتپذیر از راه دور آمریکایی را که قصد ورود به منطقه حفاظتشده تنگه هرمز را داشت، در این آبراه هدف قرار داده است. این حادثه بار دیگر توجهها را به نسل جدید سامانههای زیرسطحی و بدونسرنشین آمریکا جلب کرده است؛ فناوریهایی که میتوانند بدون حضور خدمه، مأموریتهای طولانی شناسایی و عملیاتی را در دریا انجام دهند؛ اما اکنون به سادگی در دام نیروی دریایی سپاه افتاده است. ربات زیردریایی Dive-LD چه قابلیتهایی دارد؟ یکی از شناختهشدهترین نمونههای این فناوری، Dive-LD ساخت شرکت آمریکایی اندوریل است. Dive-LD یک وسیله زیرسطحی خودکار با قطر بزرگ است که بهصورت ماژولار طراحی شده و میتواند برای مأموریتهای مختلف، حسگرها و تجهیزات متفاوتی را حمل کند. این زیردریایی رباتیک حدود ۵.۸ متر طول و ۱.۲ متر قطر دارد. وزن آن نیز حدود سه تن است. اما اندازه نسبتاً کوچک آن نباید قابلیتهایش را دستکم گرفت؛ Dive-LD بر اساس مشخصات رسمی سازنده میتواند تا ۱۰ روز بهصورت خودکار در زیر آب فعالیت کند و برای عملیات در عمق حداکثر ۶ هزار متری طراحی شده است. فناوری اصلی Dive-LD بر خودمختاری و طراحی ماژولار استوار است. این سامانه برای آن ساخته شده که بدون حضور خدمه، مسیر و مأموریت خود را طی کند و با توجه به نوع عملیات، تجهیزات و حسگرهای مختلف روی آن نصب شود. استفاده از رابطهای باز و تولید برخی قطعات با فناوری ساخت افزایشی نیز امکان تغییر سریع پیکربندی آن را فراهم میکند. مأموریتهای چنین سامانهای تنها به شناسایی محدود نمیشود. پایش زیرسطحی، نقشهبرداری از بستر دریا، کشف مین، بررسی کابلها و خطوط لوله و عملیات ضدزیردریایی از جمله کاربردهایی هستند که برای این نسل از وسایل زیرسطحی خودکار مطرح شدهاند. اهمیت این فناوری در تنگه هرمز بیشتر میشود. این آبراه باریک یکی از حساسترین نقاط دریایی جهان است و در شرایط درگیری، استفاده از شناورهای بدونسرنشین میتواند به طرف مقابل امکان دهد بدون به خطر انداختن جان خدمه، اطلاعاتی درباره وضعیت زیر آب، مسیرهای عبور و فعالیت شناورهای دیگر جمعآوری کند. از همین رو، اگر شناور مورد هدف در حادثه اخیر از خانواده سامانههایی مانند Dive-LD بوده باشد، دسترسی به آن میتواند از نظر اطلاعاتی و فناوری اهمیت قابل توجهی داشته باشد؛ زیرا یک سامانه بدونسرنشین تنها یک شناور ساده نیست و ممکن است حامل حسگرها، تجهیزات ارتباطی، سامانههای ناوبری و فناوریهای خودکار مورد استفاده در عملیات زیرسطحی باشد.