پیشگیری از وقوع بحران !

  خلیل مرادی اصل- دیروز رییس جمهور تامین امنیت با کمترین صدمه و حادثه را نیاز حیاتی جامعه و همه مردم دانست و تاکید کرد: "همه ما وظیفه داریم برای برقراری و تامین امنیت جامعه و جلوگیری از بروز حوادث تلاش کنیم و نباید اجازه دهیم امنیت و سلامت جامعه و نیروهای تامین کننده این امنیت به خطر افتد.” اما امنیت چیست؟
امنیت یکی از اصول پایه‌ای و حیاتی در زندگی فردی و اجتماعی انسان‌ها است. از زمانی که بشر توانست جوامع پیچیده‌تری را تشکیل دهد، نیاز به حفظ امنیت به یکی از مسائل کلیدی تبدیل شد. امنیت، دیگر تنها به حفاظت از جان و مال افراد محدود نمی‌شود، بلکه در دوران مدرن به مفاهیمی همچون امنیت روانی، اقتصادی، اجتماعی و سایبری نیز گسترش یافته است. در حقیقت، امنیت به معنای ایجاد شرایطی است که افراد بتوانند بدون نگرانی از خطرات و تهدیدات مختلف به زندگی خود ادامه دهند.
سؤال از چیستی امنیت و عناصر دخیل در امنیتی شدن پدیده‌ها، موضوعی است که ذهن بسیاری از صاحب‌نظران مسائل امنیتی را به خود مشغول کرده است. تأمین امنیت از اساسی‌ترین نیازهای بشر و دارای پیوندی عمیق با شکوفایی و رشد و توسعه نظام‌های سیاسی و حکومت‌ها هست. ازجمله عوامل مؤثر بر امنیت، نابرابری‌های اجتماعی موجود در جامعه است که به‌شدت مسائل اجتماعی را دستخوش تغییرات امنیتی می‌نماید. مسائل اجتماعی در صورت حل نشدن می‌توانند به‌سرعت، به‌صورت بحران‌های سیاسی یا امنیتی تغییر شکل داده و تمامیت یک نظام اجتماعی را مورد تهدید قرار دهند، و هزینه‌های اجتماعی بسیاری را برای جامعه ایجاد نمایند، مواردی نظیر احساس ناامنی در بین شهروندان، اختلال در زندگی روزمره آنان، تضعیف انسجام اجتماعی و قطبی‌شدن جامعه، افزایش تخاصم و رفتارهای خشونت‌آمیز، کاهش اعتماد در بین بازیگران اجتماعی‌ و‌... ازجمله مهمترین هزینه‌های اجتماعی اﻣﻨﻴﺘـﻲشدن مسائل اجتماعی هستند،
معنا و مفهوم امنیت چیست؟
در فرهنگ لغت دهخدا، امنیت به معنای "بی خوفی و امن" تعریف شده است و نشان از حالتی دارد که فرد در آن دچار ترس و نگرانی نشود. به‌طور کلی، امنیت (security) به معنای "حالت یا شرایطی است که در آن فرد یا جامعه از خطرات و تهدیدها در امان باشد". این تعریف ساده به ما نشان می‌دهد که امنیت ارتباط مستقیمی با رفع تهدیدات و خطرات دارد. با این حال، مفهوم امنیت به مرور زمان پیچیده‌تر و چندبعدی شده است.
امنیت را می‌توان در دو بخش اساسی مورد بررسی قرار داد:
امنیت ذهنی: به معنای احساسی از آرامش و اعتماد به این که هیچ تهدید جدی و فوری وجود ندارد.
امنیت عملی: به معنای تدابیری که در واقعیت برای جلوگیری از تهدیدات به کار گرفته می‌شود.
در حقیقت، امنیت یک پدیده پویاست که با تغییرات اجتماعی، فناوری و فرهنگی تغییر می‌کند. به عنوان مثال، امروزه بحث امنیت سایبری به عنوان یکی از جدیدترین و مهم‌ترین ابعاد امنیت مطرح شده است که دهه‌های گذشته چندان مورد توجه قرار نمی‌گرفت و مفهومی نداشت.
انواع امنیت
در ادامه به بررسی انواع امنیت می‌پردازیم.
1- امنیت فردی
امنیت شخصی به معنای در امان بودن از خطر یا آسیب در بعد شخصی است. این مفهوم شامل حفاظت از خود و دارایی‌های خود در برابر تهدیداتی مانند سرقت، تجاوز، یا خشونت است.
نمونه‌هایی از اقدامات امنیت شخصی شامل موارد زیر است:
قفل کردن درها و پنجره‌ها برای جلوگیری از ورود غیرمجاز
نصب ابزارهای ضدسرقت روی وسایل شخصی برای افزایش امنیت دارایی‌ها و سرمایه‌ها.
استفاده از رمزهای قوی و احراز هویت دو مرحله‌ای برای امن‌سازی حساب‌های آنلاین
آگاهی از محیط اطراف و اجتناب از موقعیت‌های خطرناک
این مثال‌ها نشان می‌دهند که امنیت شخصی شامل اتخاذ اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از آسیب و حفاظت از جان و مال خود است. با آمادگی داشتن و رعایت تدابیر احتیاطی، افراد می‌توانند خطر قربانی جرایم یا حملات سایبری شدن خود را کاهش دهند.
2- امنیت جسمی
امنیت جسمی به معنای حفاظت از خود، پرسنل، سخت‌افزار، نرم‌افزار، شبکه‌ها و داده‌ها در برابر اقدامات و رویدادهای فیزیکی است که می‌تواند منجر به خسارت یا آسیب جدی به یک فرد، شرکت، سازمان یا مؤسسه شود. این امنیت شامل حفاظت در برابر آتش‌سوزی، سیل، بلایای طبیعی، سرقت، دزدی، خرابکاری و اقدامات تروریستی است. در حالی که بیشتر این موارد تحت پوشش بیمه قرار دارند، اما اولویت امنیت جسمی در جلوگیری از خسارت، هدررفت زمان، پول و منابع به خاطر این حوادث را کاهش می‌دهد.
امنیت جسمی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
کنترل دسترسی: این کنترل شامل روش‌هایی است که برای محدود کردن ورود افراد به مکان‌های خاص به کار می‌رود. مانند استفاده از قفل‌ها، کارت‌های شناسایی، سیستم‌های بیومتریک و نگهبانی.
نظارت: استفاده از دوربین‌های مداربسته و سیستم‌های نظارتی برای مانیتورینگ مکان‌ها و شناسایی رفتارهای مشکوک. این اقدامات می‌توانند به شناسایی تهدیدات کمک و از وقوع جرم جلوگیری کنند.
پیشگیری از حوادث طبیعی: اقداماتی برای حفاظت در برابر خطرات طبیعی مانند زلزله، سیل و آتش‌سوزی، که می‌تواند شامل طراحی مناسب ساختمان، استفاده از مواد مقاوم و ایجاد برنامه‌های اضطراری باشد.
آموزش و آگاهی: پرسنل و کارکنان باید در مورد خطرات بالقوه و روش‌های ایمن‌سازی آگاه باشند. آموزش مداوم، می‌تواند به جلوگیری از وقوع حوادث کمک کند.
سیستم‌های هشداردهنده: نصب سیستم‌های هشداردهنده برای شناسایی و اطلاع‌رسانی در مورد ورود غیرمجاز، آتش‌سوزی یا سایر تهدیدات یکی از راه‌های افزایش امنیت جسمی است.
3- امنیت روانی
امنیت روانی (Psychological Security) به معنای ایجاد شرایطی است که در آن افراد از تهدیدهای روانی مانند استرس، ترس، اضطراب یا دستکاری ذهنی محافظت می‌شوند. امنیت روانی به ویژه در محیط‌های کاری، اجتماعی و دیجیتال مهم است، زیرا افراد نیاز دارند احساس آرامش و اطمینان داشته باشند تا بتوانند به درستی تصمیم‌گیری کنند و تحت تأثیر فشارها یا تهدیدهای روانی قرار نگیرند.
امنیت روانی در زمینه‌های مختلف، می‌تواند موارد زیر را شامل شود:
امنیت روانی در محیط کار: ایجاد فضایی که افراد بتوانند بدون ترس از انتقاد یا تمسخر نظرات خود را بیان کنند و احساس کنند که امنیت روانی و حمایتی دارند.
امنیت روانی در محیط دیجیتال: محافظت از افراد در برابر دستکاری ذهنی از طریق تبلیغات هدفمند، فیشینگ و سایر روش‌های سوءاستفاده از داده‌های شخصی که می‌تواند بر تصمیم‌گیری‌ها و رفتارهای آن‌ها تأثیر بگذارد.
امنیت روانی در زندگی شخصی: داشتن حس امنیت و آرامش در مقابل استرس‌ها و تهدیدهای اجتماعی یا فردی که ممکن است موجب آسیب به روحیه و سلامت روانی افراد شود.
4- امنیت مالی
امنیت مالی به معنای داشتن ثبات اقتصادی و منابع مالی کافی است که فرد یا خانواده بتوانند نیازهای اساسی خود را بدون نگرانی از بحران‌های مالی برآورده کنند. امنیت مالی به افراد این امکان را می‌دهد که با آرامش خاطر برنامه‌ریزی کنند و در مواجهه با موقعیت‌های پیش‌بینی‌نشده، مانند بیکاری، بیماری یا اتفاقات اضطراری، دچار استرس و نگرانی نشوند. امنیت مالی به معنای داشتن پس‌انداز کافی برای مواجهه با شرایط اضطراری و دستیابی به اهداف مالی آینده نیز هست.
عناصر کلیدی و اولیه امنیت مالی شامل موارد زیر هستند:
پس‌انداز کافی: داشتن پس‌انداز برای مواقع اضطراری یکی از اصلی‌ترین ارکان امنیت مالی است. این پس‌انداز می‌تواند به افراد کمک کند تا در شرایط غیرمنتظره مانند بیکاری یا هزینه‌های درمانی از پس هزینه‌ها برآیند.
درآمد پایدار: داشتن شغل یا منبع درآمد پایدار، یکی دیگر از عواملی است که به ایجاد امنیت مالی افراد کمک می‌کند. وقتی فرد مطمئن باشد که درآمد منظم و پایداری دارد، می‌تواند بهتر هزینه‌های خود را مدیریت کند و برای آینده برنامه‌ریزی نماید.
کاهش بدهی‌ها: کنترل و مدیریت بدهی‌ها بخش مهمی از امنیت مالی است. داشتن بدهی‌های سنگین می‌تواند فشار مالی و استرس ایجاد کند. از این رو، کاهش و پرداخت بدهی‌ها به افزایش احساس امنیت مالی کمک می‌کند.
سرمایه‌گذاری و بازنشستگی: برنامه‌ریزی برای آینده و بازنشستگی از طریق سرمایه‌گذاری‌های مطمئن، یکی دیگر از بخش‌های امنیت مالی است. این سرمایه‌گذاری‌ها به افراد اطمینان می‌دهد که در دوران بازنشستگی یا زمانی که قادر به کار نیستند، منبع مالی کافی خواهند داشت.
بیمه: استفاده از بیمه‌های مختلف مانند بیمه درمانی، بیمه عمر و بیمه مسکن نیز می‌تواند به امنیت مالی کمک کند. این نوع بیمه‌ها افراد را در برابر خطرات مالی ناشی از بیماری‌ها، تصادفات یا خسارات غیرمنتظره محافظت می‌کنند.
5- امنیت حریم خصوصی
امنیت حریم خصوصی به مجموعه‌ای از اقدامات و سیاست‌ها گفته می‌شود که برای حفاظت از اطلاعات شخصی و داده‌های حساس افراد در برابر دسترسی، افشا، سوءاستفاده یا سرقت غیرمجاز به کار می‌روند. این نوع امنیت به افراد این اطمینان را می‌دهد که اطلاعات خصوصی آن‌ها (مانند داده‌های هویتی، مالی، و رفتاری) به صورت امن ذخیره و پردازش می‌شود و از دسترس دیگران خارج است.
در دنیای دیجیتال، امنیت حریم خصوصی به معنای جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به داده‌ها است و معمولاً شامل محافظت در برابر هکرها یا مجرمان سایبری می‌شود. حریم خصوصی به حق شما در مدیریت اطلاعات شخصی‌تان مربوط می‌شود و امنیت به معنای حفاظت از این اطلاعات است.
6-  امنیت عمومی
امنیت عمومی به معنای ایجاد شرایطی است که جامعه به‌طور کلی در برابر تهدیدات محافظت شود. این نوع امنیت به دولت‌ها و نهادهای عمومی مرتبط است که با استفاده از قانون و نیروی پلیس نظم را در جامعه برقرار می‌کنند. بسیاری از دولت‌ها سیاست‌های خود را بر اساس این ایده که شکل می‌دهند باید از رفاه جسمانی مردم حفاظت کرد. آن‌ها اغلب بر مبارزه با جرم و جنایت تمرکز می‌کنند تا به اعضای جامعه احساس امنیت بدهند و افرادی را برای نقش‌هایی مانند پلیس و پاسخ‌دهندگان به فوریت‌های پزشکی استخدام می‌کنند. جرایم عمومی، تروریسم، شورش‌ها و دیگر تهدیدات جمعی می‌توانند امنیت عمومی را به خطر بیندازند و به همین دلیل، نیروهای امنیتی و دولتی به دنبال ایجاد سازوکارهایی برای محافظت از جامعه در برابر این تهدیدات هستند.
7- امنیت خانواده
امنیت خانواده به معنای حفظ آرامش و سلامت اعضای خانواده در جامعه است. این نوع امنیت می‌تواند شامل ابعاد مختلفی مانند امنیت مالی، روانی و حتی جسمی باشد. خانواده‌ها به عنوان رکن اصلی جامعه نیاز دارند تا در فضایی امن و پایدار زندگی کنند تا بتوانند فرزندان سالمی را پرورش دهند و به عنوان اعضای فعال جامعه فعالیت کنند. تهدیداتی مانند خشونت خانگی، فقر، آسیب‌ها و مشکلات اجتماعی می‌توانند امنیت خانواده را به خطر بیندازند و باید با سیاست‌های حمایتی مناسب با این مشکلات مقابله شود.
8- امنیت اجتماعی
به‌طور بنیادی، انسان‌ها موجوداتی اجتماعی هستند و برای احساس امنیت روانی، به فضایی از امنیت اجتماعی نیاز دارند. امنیت اجتماعی به معنای ایجاد شرایطی است که افراد جامعه بتوانند بدون نگرانی از تهدیدات اجتماعی زندگی کنند. تهدیدات اجتماعی می‌تواند شامل فقر، بیکاری، نابرابری‌های اقتصادی، یا حتی بی‌عدالتی اجتماعی باشد. امنیت اجتماعی یک جامعه قوی و همبسته ایجاد می‌کند که در آن همه افراد به خدمات اولیه مانند بهداشت، آموزش، و مسکن دسترسی دارند.
دولت‌ها با اجرای سیاست‌های اجتماعی مناسب می‌توانند امنیت اجتماعی را برای جامعه خود تقویت کنند. ارائه بیمه‌های اجتماعی، ایجاد فرصت‌های شغلی، و کاهش نابرابری‌های اقتصادی از جمله راهکارهایی هستند که برای تقویت امنیت اجتماعی می‌توان به کار گرفت.
9- امنیت داخلی
امنیت داخلی به معنای حفظ صلح و آرامش در مرزهای یک دولت مستقل یا دیگر قلمروهای خودگردان است، که به‌طور کلی از طریق اجرای قوانین ملی و دفاع در برابر تهدیدات امنیت داخلی انجام می‌شود. این تهدیدات ممکن است شامل شورش‌ها، جنایات سازمان‌یافته، یا حتی تروریسم داخلی باشند. هدف امنیت داخلی حفظ نظم و ثبات کشور است تا جامعه بتواند به شکلی پایدار و بدون اختلال به فعالیت‌های خود ادامه دهد.
مسئولیت امنیت داخلی می‌تواند از نیروهای پلیس تا نیروهای شبه‌نظامی متغیر باشد و در شرایط استثنایی، ارتش نیز ممکن است در این امر دخالت کند. کنترل مرزها، مقابله با جنایات سازمان‌یافته، و جلوگیری از ایجاد تنش‌های داخلی از جمله مسئولیت‌های امنیت داخلی به شمار می‌رود.
10- امنیت ملّی
امنیت ملّی به معنای حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت کشور در برابر تهدیدات و نفوذ خارجی است. این تهدیدات ممکن است شامل حملات نظامی، نفوذهای دیپلماتیک یا حتی فشارهای اقتصادی از سوی کشورهای دیگر باشند. هدف امنیت ملّی حفاظت از کشور در برابر تهدیدات مختلف و ایجاد شرایطی است که کشور بتواند در صحنه بین‌المللی با استقلال کامل به فعالیت بپردازد.
امنیت ملّی شامل ابعاد مختلفی از جمله دفاع نظامی، امنیت اقتصادی و حتی امنیت دیپلماتیک است. به همین دلیل، کشورها معمولاً با ایجاد ارتش‌های قدرتمند و سیستم‌های اطلاعاتی قوی به دنبال حفظ امنیت ملّی خود هستند.
11- امنیت منطقه‌ای
امنیت منطقه‌ای به معنای همکاری کشورهای همسایه برای ایجاد صلح و امنیت در یک منطقه است. این نوع امنیت زمانی مطرح می‌شود که تهدیدات در یک منطقه جغرافیایی خاص مانند خاورمیانه یا اتحادیه اروپا تأثیرگذار باشند. کشورهای همسایه در یک منطقه با همکاری یکدیگر می‌توانند از وقوع درگیری‌های نظامی، بحران‌های اقتصادی یا تهدیدات زیست‌محیطی جلوگیری کنند.
سازمان‌های منطقه‌ای مانند اتحادیه اروپا، اتحادیه آفریقا، یا سازمان همکاری‌های اقتصادی کشورهای جنوب شرقی آسیا (ASEAN)  نمونه‌هایی از تلاش برای ایجاد امنیت منطقه‌ای هستند. این سازمان‌ها با همکاری‌های نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی به دنبال تقویت امنیت منطقه‌ای هستند.
12- امنیت بین‌الملل
امنیت بین‌المللی به اقداماتی گفته می‌شود که برای جلوگیری و مدیریت درگیری‌ها میان کشورها و حفاظت از مردم و شیوه زندگی آن‌ها انجام می‌شود. این اقدامات ممکن است شامل عملیات نظامی، حفظ صلح، تقویت ظرفیت‌ها، گفت‌وگو با شرکای کلیدی و توافقات دیپلماتیک مانند معاهدات و کنوانسیون‌ها باشد. امنیت بین‌الملل همچنین به معنای ایجاد همکاری‌های جهانی برای حفظ صلح و امنیت در سطح جهانی است. سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان ملل متحد، ناتو و سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی به دنبال تقویت امنیت جهانی و جلوگیری از وقوع جنگ‌ها و درگیری‌های بین‌المللی هستند.
امنیت بین‌الملل شامل مسائل متنوعی از جمله کنترل تسلیحات هسته‌ای، مدیریت بحران‌های انسانی و حتی مقابله با تغییرات اقلیمی و آب‌وهوایی می‌شود. کشورهای جهان با همکاری‌های چندجانبه و دیپلماسی به دنبال ایجاد یک سیستم جهانی هستند که در آن تهدیدات به حداقل برسند.
13- امنیت سایبری
امنیت سایبری یکی از جدیدترین و مهم‌ترین ابعاد امنیت در دنیای مدرن است. با گسترش اینترنت و فضای مجازی، حفاظت از اطلاعات شخصی، سازمانی و دولتی به یک مسئله حیاتی تبدیل شده است. امنیت سایبری به معنای حفاظت از کامپیوترها، سرورها، دستگاه‌های موبایل، سیستم‌های الکترونیکی، شبکه‌ها و داده‌ها در برابر حملات مخرب هکرها و نفوذهای غیرمجاز است.
در دوران معاصر، حملات سایبری می‌توانند تأثیرات مخربی بر اقتصاد و امنیت ملّی کشورها داشته باشند. به همین دلیل، دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ باید به‌طور مداوم سیستم‌های حفاظتی خود را به‌روز نگه دارند و از جدیدترین فناوری‌ها برای مقابله با تهدیدات سایبری استفاده کنند.
14- امنیت نظامی
امنیت نظامی به معنای حفاظت از کشور در برابر تهدیدات نظامی خارجی است. این نوع امنیت شامل ایجاد و حفظ نیروهای نظامی، تسلیحات دفاعی، مراکز استراتژیک کشور و استراتژی‌های جنگی است که به منظور مقابله با تهدیدات نظامی خارجی به کار گرفته می‌شود. امنیت نظامی یکی از ابعاد کلیدی امنیت ملّی به شمار می‌رود.
کشورهایی که با تهدیدات نظامی خارجی روبرو هستند، باید به‌طور مستمر نیروهای دفاعی خود را تقویت کنند و استراتژی‌های دفاعی مناسب را برای مقابله با این تهدیدات طراحی کنند.
15- امنیت اقتصادی
امنیت اقتصادی به معنای حفظ پایداری و رشد اقتصادی کشور در برابر تهدیدات داخلی و خارجی است. بحران‌های اقتصادی، نوسانات بازارهای جهانی و حتی تحریم‌ها می‌توانند امنیت اقتصادی کشورها را تهدید کنند. به همین دلیل، دولت‌ها باید سیاست‌های اقتصادی مناسبی را برای مقابله با این تهدیدات اتخاذ کنند. امنیت اقتصادی و مالی به افراد جامعه قدرت می‌بخشد، استرس را کاهش می‌دهد، آرامش ذهن را افزایش می‌دهد و به افراد، خانواده‌ها و کسب‌وکارها آزادی می‌بخشد.
یکی از راهکارهای حفظ امنیت اقتصادی ایجاد تنوع در اقتصاد ملّی است. به این معنا که وابستگی بیش از حد به یک بخش یا صنعت خاص می‌تواند امنیت اقتصادی یک کشور را به خطر بیندازد. علاوه بر این، استفاده از سیاست‌های پولی و مالی مناسب، تقویت زیرساخت‌های اقتصادی و ایجاد شرایط مناسب برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی می‌تواند به تقویت امنیت اقتصادی کمک کند.
16- امنیت فرهنگی
امنیت فرهنگی به معنای حفاظت از هویت فرهنگی و ارزش‌های جامعه در برابر تهدیدات فرهنگی خارجی یا تغییرات ناگهانی داخلی است. تهدیدات فرهنگی ممکن است شامل نفوذ فرهنگی بیگانگان، کاهش هویت ملّی یا حتی تاثیرات منفی رسانه‌ها و فناوری‌های نوین بر فرهنگ یک کشور باشد.
کشورها معمولاً از طریق تقویت بخش آموزش و پرورش، حفظ میراث فرهنگی و توسعه فعالیت‌های فرهنگی ملّی به دنبال تقویت امنیت فرهنگی خود هستند. حفظ و ترویج زبان، دین، سنت‌ها و آداب‌ورسوم بومی نیز از جمله راهکارهای مهم برای حفظ امنیت فرهنگی به شمار می‌رود.
17- امنیت فرامحلی
امنیت فرامحلی یا فراملی به تدابیر و استراتژی‌های امنیتی اشاره دارد که توسط عناصر مختلف، از جمله سازمان‌های غیردولتی فراملی (NGOs)  و شرکت‌های چندملیتی (TNCs)، برای مقابله با تهدیدات امنیتی اجرا می‌شوند که از مرزهای ملی فراتر می‌روند. این سازمان‌ها نقش مهمی در شکل‌دهی به حکمرانی امنیتی و تأثیرگذاری بر نتایج امنیتی در سطح محلی ایفا می‌کنند. مفهوم امنیت فرامحلی اذعان دارد که امنیت، تنها مسئولیت دولت‌ها و نهادهای دولتی نیست، بلکه شامل اقدامات و تصمیمات سازمان‌های غیردولتی نیز می‌شود. واکنش‌های چندجانبه به عنوان راه‌حل‌های مؤثرتری برای مقابله با تهدیدات فراملی در نظر گرفته می‌شوند، زیرا قدرت، مشروعیت، منابع و تقسیم بار لازم برای مقابله با این چالش‌های پیچیده را فراهم می‌کنند.
کشورها با مشارکت در سازمان‌های بین‌المللی، توافق‌نامه‌های دو یا چندجانبه و همچنین تقویت همکاری‌های منطقه‌ای می‌توانند امنیت فرامحلی خود را تضمین کنند. همچنین تعاملات اقتصادی و دیپلماتیک با کشورهای دیگر می‌تواند به کاهش تهدیدات و تقویت امنیت فرامحلی کمک کند.
18- امنیت شهری
امنیت شهری به معنای ایجاد شرایطی است که ساکنان شهرها بتوانند بدون نگرانی از جرایم و تهدیدات مختلف در محیطی امن و آرام زندگی کنند. افزایش جمعیت شهری، رشد فقر و نابرابری و تراکم بالای جمعیت می‌تواند به تهدیداتی مانند جرایم مختلف مانند سرقت، خشونت و حتی مشکلات زیست‌محیطی منجر شود.
برای تقویت امنیت شهری، شهرها نیاز به زیرساخت‌های مناسب، قوانین منسجم و کارآمد و همکاری نزدیک میان نیروهای پلیس و نهادهای اجتماعی دارند. بهبود دسترسی به آموزش، بهداشت، ثروت و اشتغال نیز می‌تواند به کاهش نابرابری‌ها و در نتیجه افزایش امنیت شهری کمک کند.
19- امنیت بهداشتی
امنیت بهداشتی به معنای حفظ سلامت عمومی جامعه در برابر تهدیدات بهداشتی مانند بیماری‌های واگیردار، بحران‌های بهداشتی و نبود دسترسی به خدمات درمانی است. همه‌گیری‌ها و بیماری‌های نوظهور می‌توانند تهدیدات جدی برای امنیت بهداشتی یک کشور باشند.
دولت‌ها با ایجاد سیستم‌های بهداشتی قوی، فراهم کردن دسترسی به انواع داروها و واکسن‌های ضروری و همچنین افزایش آگاهی عمومی درباره بهداشت می‌توانند امنیت بهداشتی را تقویت کنند. همچنین همکاری‌های بین‌المللی برای مقابله با بحران‌های بهداشتی نیز اهمیت زیادی دارد.
20- امنیت شبکه‌های اینترنتی
با افزایش استفاده از اینترنت و شبکه‌های ارتباطی، امنیت شبکه‌های اینترنتی به یکی از مسائل حیاتی در دنیای مدرن تبدیل شده است. تهدیداتی مانند هک، حملات  DDoS، سرقت اطلاعات، جعل هویت و نفوذهای غیرمجاز می‌توانند امنیت شبکه‌های اینترنتی را به خطر بیندازند.
حفظ امنیت شبکه‌های اینترنتی شامل اتخاذ تدابیر مختلفی مانند استفاده از رمزنگاری، پیاده‌سازی فایروال‌ها و سیستم‌های تشخیص نفوذ و همچنین آموزش کاربران درباره امنیت آنلاین است. بهبود سیستم‌های امنیتی و حفاظت از اطلاعات شخصی و سازمانی در برابر تهدیدات سایبری از جمله راهکارهای کلیدی برای تقویت امنیت شبکه‌های اینترنتی است.
امنیت با تکنولوژی
 تکنولوژی همیشه نقش مهمی در حوزه امنیت ایفا کرده است. در طول سال‌ها، شاهد پیشرفت‌های قابل توجهی بوده‌ایم که نحوه اجرای تدابیر امنیتی و مدیریت آن‌ها را متحول کرده است.فناوری‌هایی مانند سیستم‌های نظارتی هوشمند، قفل‌های دیجیتال و تجهیزات امنیتی متصل به اینترنت، امکان کنترل و نظارت بر محیط‌های زندگی را برای افراد فراهم می‌آورند. این ابزارها نه تنها به شناسایی تهدیدات کمک می‌کنند، بلکه با ارائه اطلاعات به‌روز و دقیق، احساس آرامش و اطمینان بیشتری را در افراد ایجاد می‌کنند. همچنین، تکنولوژی‌های امنیت سایبری به حفاظت از اطلاعات شخصی و مالی افراد در دنیای آنلاین کمک می‌کنند و از وقوع حملات سایبری جلوگیری می‌کنند. علاوه بر این، هوش مصنوعی (AI) در افزایش امنیت انسان بسیار تأثیرگذار بوده است. تجزیه و تحلیل ویدئویی مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند به‌طور خودکار و بدون نیاز به نظارت مداوم انسانی، الگوهای رفتار مشکوک یا تهدیدات بالقوه را شناسایی کند.
به‌طور کلی، استفاده صحیح از تکنولوژی‌های روز می‌تواند به تقویت حس امنیت فردی و اجتماعی کمک کند و به افراد این امکان را بدهد که با اطمینان بیشتری به فعالیت‌های خود ادامه دهند. تحول تکنولوژی امنیتی با تحقیق و توسعه در زمینه فناوری‌های نوظهوری مانند پهپادها برای نظارت یا نگهبان‌های رباتیک برای گشت‌زنی در مناطق وسیع به‌صورت خودکار، همچنان با سرعت قابل توجهی ادامه دارد.

 ریشه های ظهور و شیوه های بروز امنیت اجتماعی
 مفهوم  Societal Security (امنیت اجتماعی) برای اولین بار و به مفهوم فنی کلمه در سال 1993، توسط اندیشمندانی چون باری بوزان (Barry Buzan)، ال ویور (Ole Waever) و لمیتر (Lemaiter) تحت عنوان مکتب کپنهاگ مطرح گردید. انگیزه طرح این عبارت امواج تهدید آمیزی بود که «هویت گروهها» را در معرض خطر قرار داده بودند. بدین معنا که از یکسو با رشد فناوریهای نوین و مجتمع های صنعتی، هویت بعضی گروهها در هویت های مسلط هضم می شد (مانند غیر اقتصادی و در نتیجه نابود شدن آموزش فرهنگ و زبان اوکراینی در روسیه یا پر هزینه بودن آموزش و پژوهش به زبان کردی در ترکیه) و از سوی دیگر با گسترش مهاجرت از کشورهای فقیر و جهان سوم به کشورهای صنعتی و پیشرفته، نوعی آشفتگی و آنومی در تمایزهای هویتی پدیدار می گردید. (مانند اقامت و اشتغال سیاهپوستان آفریقایی تبار در فرانسه یا قاچاق کارگران به کشورهای اسکاندیناوی). بوزان و ویور و بعضی دیگر از محققان اروپایی در سال 1993 با تعریف Societal Security  به عنوان «دستور کاری جدید برای امنیت در اروپا» پیشگامان مبحثی در مطالعات راهبردی شدند که امروزه به موضوعی جذاب و مناقشه انگیز مبدل شده است.
 گفتنی است طرح مفهوم  Societal  به عنوان مبحثی امنیتی ( Security ) حاکی از وزن بالا و اهمیت والای آن مفهوم است. امنیتی دیدن (Securitization)  یک مفهوم یا وضعیت (Situation ) از اعتبار بسیار زیاد یک مفهوم یا وضعیت حکایت می کند. معمولاً موضوع عادی هنگامی امنیتی دیده می شود که یک یا چند مؤلفه از ارزشهای اساسی (Vital Values) در معرض تهدید یا آسیب پذیری قرار گرفته باشد. از این رو به خاطر اینکه موضوع  Societal Security، ارزشهای اساسی (که عبارتند از انسجام اجتماعی، تمامیت ارضی و حاکمیت سیاسی) را مورد مخاطره قرار می دهد و با آن ارزشها سرو کار می یابد، از اهمیتی فراگیر و مداوم برخوردار می باشد.
در سال 1993 یعنی در پایان رقابت ایدئولوژیک شرق و غرب، مرکز ثقل رقابت از ایدئولوژی به تعلقات قومی و مذهبی سرایت کرد و  همزیستی اقوام مختلف و رابطه گروه‌های مذهبی، دینی و قومی با دولت به عنوان یک معضل مطرح گردید. فعالان قومی در نقش رهبران رهایی بخش از یکسو و دولتهای مرکزی که به مشارکت سیاسی شهروندان احتیاج مبرم داشتند، از سوی دیگر، خواسته و ناخواسته سبب تولید متون قابل توجهی در زمینه امنیت اجتماعی شدند. سطح تحلیل این مفهوم نه دولت بود و نه یکایک شهروندان، بلکه افراد متشکل در قالب گروه که دغدغه حفظ هستی و خصایص خود را داشتند اصلی‌ترین موضوع امنیت اجتماعی شدند و تلاش گسترده‌ای در پردازش این رهیافت بین رشته‌ای (Interdisciplinary approach) آغاز گردید. تاکید بر این نکته همچنان ضروری است که امنیت اجتماعی به معنای Societal آن، به‌هرحال خاستگاه غربی داشته است، اما این خاستگاه مانع از توجه محققان کشورهای جهان سوم به رهاوردهای آن نیست.  
به عقیده‌ بوزان، اگر امکانات مقابله بیش از امکانات تهدید باشد، امنیت حاصل است، اما اگر تراکم، حجم و شدت تهدید بیش از امکانات مقابله باشد، آن تهدید موجد ناامنی خواهد بود.
 از نگاه علمای مکتب کپنهاگ هم، امنیت مطلق قابل تصوّر نیست و وجود درصدی از ناامنی و بحران، عامل بالندگی و پویایی حیات بشری است. منابع تهدید به تحرکات نظامی، تزلزل سیاسی، دغدغه اجتماعی، بی‌ثباتی اقتصادی و آلودگی زیست محیطی اطلاق می‌شود که شیوه‌ عمل آنها از طریق مولفه هایی چون مشخص بودن هویت، قریب‌الوقوع بودن، شدّت احتمال وقوع، عواقب احتمالی و پیشینه تاریخی آنها بررسی می‌شود.
 تهدید اجتماعی: تهدید اجتماعی به هویت و ارزش‌های مورد احترام مربوط می‌شود و طی آن «ما» یی یک هویت توسط هویت دیگر مورد حمله واقع می‌گردد. این قبیل تهدیدات، در محدوده‌ داخل کشور اتفاق می‌افتد، اما اخیراً با گسترش فرآیند جهانی شدن، تهدید اجتماعی معنای بین کشوری و فراملّی را هم یافته است. موج فزاینده مهاجرت، مسافرت، تجارت، ارتباطات و هژمونی زبان انگلیسی باعث تلقی تهدید اجتماعی، به مثابه تهدید سیاسی و حتی تهدید امنیت ملّی، شده است. بر این اساس، هویت در کانون توجه مطالعات و بازیگران قرار می گیرد. ویور بر آن است که ایده‌ امنیت، ماهیت اجتماعی (Societal) داشته و در بستر جامعه ساخته و پرداخته می‌شود. تحلیل‌های امنیتی مناطق به شکل متفاوتی صورت می‌پذیرد و یکسان انگاری نظری و عملی به هیچ وجه روا نیست. نهایت اینکه هر مجموعه منطقه ای، فرمول ویژه خود را دارد. یک کشور را باید در کد منطقه‌ای خود قرار داد و امنیت-  ناامنی آن را مطالعه کرد. تجویز رویکرد امنیتی یکسان، برای مناطق مختلف، نتیجه‌بخش نیست.
 محمد ایوب آسیب‌پذیری داخلی کشورهای جهان سوم را بیش از تهدیدات خارجی و امنیت سیاسی، و ثبات حکومتی را بیش از مؤلفه‌های زیست محیطی در امنیت پایدار سهیم می‌داند.
مکتب کپنهاگ به جای جامعه‌ پلیسی (Policing Society) از پلیس اجتماعی یا جامعه مسئول حمایت می‌کند.
تدارک مذاکره و حل مسالمت‌آمیز بحران، مهم ترین رویکرد و تجویز این مکتب است. مکتب کپنهاگ، به خصوص طی سال‌های اخیر، تلاش کرده تا از غلظت امنیتی مسائل کاسته و آن را به حوزه مدیریت سیاسی بکشاند. نهایت اینکه، خطر مورد نظر اندیشمندان مکتب کپنهاگ، در درجه اول نه تهدید خارجی که آسیب‌پذیری و شکنندگی داخلی است. بر این‌ اساس، مؤلفه‌هایی مانند انسجام و مدارای قومی، مشروعیت سیاسی، توانمندی اقتصادی در عرصه داخلی، مهم‌ترین عوامل ائتلاف و اقتدار بین‌المللی به شمار می‌آیند.
 امنیت اجتماعی در ایران
پس از مرور و تبیین مفهوم و نظریه‌های امنیت اجتماعی، این پرسش قابل طرح است که آیا مضمون امنیت اجتماعی و اشکال بروز و ساماندهی آن در همه جوامع یکسان است؟ چگونه می‌توان ضمن استفاده از تجربه‌ها و یافته‌های جهانی، ملاحظات بومی را در طراحی و تفسیر امنیت اجتماعی دخیل نمود؟ فرض بر آن است که ریشه‌های بروز و شیوه‌های مدیریت امنیت اجتماعی در جوامع گوناگون، متفاوت است. این فرض را نظریه‌پردازان اولیه امنیت اجتماعی نیز می‌پذیرند.
 ریشه روش شناختی تامل در معنای غربی امنیت اجتماعی به این پرسش مربوط است که آیا در ایران هم عدم اطمینان خاطر افراد و گروهها به دلیل احتمال زوال هویت ایرانی است؟ سهم و وزن دغدغه هویت در احساس ناامنی اجتماعی چقدر است؟ آیا مسائل دیگری وجود دارند که مسأله هویت خواهی را تحت الشعاع قرار می‌دهند؟ آیا می‌توان گفت که ایرانیان نسبت به هویت، هیچ دغدغه‌ای ندارند؟
 به نظر می‌رسد هویت خواهی اولین اولویت مبحث امنیت اجتماعی (به تعریفی که گذشت) در ایران نیست. در پژوهشی که با عنوان «مسائل اجتماعی ایران» انجام گردیده است، گروهی از محققان علوم اجتماعی به استخراج عینی مسائل اجتماعی در ایران پرداخته‌اند. این گروه پژوهشی با تهیه پرسشنامه‌ای، مهمترین عوارض اجتماعی،‌اولویت و موضوعیت آنها را از عامه مردم، مسئولان و مطلعین جویا شده‌اند. مهمترین مسأله اجتماعی از دید سه گروه مذکور، صبغه اقتصادی دارند و به فقر و اشتغال مربوطند. در این تحقیق هویت‌خواهی مقام پنجم و افسردگی روانی آخرین مسأله اجتماعی ایرانیان ذکر شده است.
 همانگونه که گذشت خاطرنشان ساختیم که امنیت اجتماعی عبارت است اطمینان خاطر افراد جامعه و نیز گروههای اجتماعی نسبت به موجودیت و انسجام خود در قبال تحرکات عمدی (مانند کوچاندن هوشمند یک قوم) و تحولات عادی(مانند زلزله یا گسست نسلی).
 بر اساس این تعریف، موضوع امنیت اجتماعی در ایران فقط گروه نیست بلکه فرد نیز به عنوان عضو گروه و مولفه‌ سازنده جامعه در شمول امنیت اجتماعی قرار می‌گیرد. همچنین افراد و گروهها، هم دغدغه موجودیت خود را دارند و هم نگران هویت و انسجام جمعی خود می‌باشند.
 عناصر اصلی امنیت اجتماعی در ایران با فرض نسبی بودن، تنوع، قابل کنترل بودن، تغییر و چند وجهی بودن مفهوم امنیت اجتماعی در ایران، مهمترین دغدغه‌های ایرانیان (در سطح فردی و گروهی) به ترتیب وزن و نقش موثر، عبارتند از:
فقر اقتصادی
اعتیاد
خشونت خانوادگی
فساد و فحشا
بی‌اعتمادی
هویت خواهی
تبعیض
نظام تأمین اجتماعی
جنایات سازمان یافته
مسائل زنان
بیماریها و اختلالات روانی
امنیت اجتماعی و مولفه‌های آن مانند انسجام گروهی، نظم عمومی، سلامت و مهارت افراد، امید به زندگی و امنیت هویت، نقش مهمی در بقاء و بالندگی ملتها دارند.