سیاست
معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه گفت: واکنش ایران در سطح حقوقی و سیاسی به اقدام تروئیکا این است که تحریمها را به رسمیت نمیشناسیم و خود را مقید به هیچیک از بندهای تصویب شده علیه کشورمان نمیدانیم. «حمید قنبری» معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه با حضور در برنامه گفتوگوی ویژه خبری، اقدام سه کشور اروپایی برای آغاز سازوکار «اسنپبک» را بررسی و تشریح و به پرسشها در این خصوص پاسخ داد. وی گفت: وقتی ما میخواهیم تحریم چه اثری دارد، نمیتوانیم کلی حرف بزنیم، باید خط به خط و بند به بند تحریمها را بخوانیم و متوجه شویم که راجع به چی صحبت میکنیم، من قبلا راجع به بند به بند این تحریم مفصل صحبت کردم ولی به طور خلاصه میگویم و ببنندگان به آن توجه داشته باشند در آن زمان در فاصله بین سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲ فضای کاری روابط اقتصادی خارجی ما فضای رسمی بود. بانکهای ما مستقیم با بانکهای خارجی و اروپایی کار میکردند و مستقیم با بانکهای خارجی کار میکردند، بانک مرکزی و بانکهای تجاری ما حسابهای رسمی داشتند. شرکتهای خیلی راحت و آشکار و علنی کار میکردند و ما این مکانیزمهای مقابله با تحریم و دور زدن با تحریم که در این سالها با آن خو میگرفتیم در آن سالها نداشتیم، حالا آن تحریمها دوباره برمی گردند. آن تحریمها دو قسمت دارد، یکی متن تحریم و یکی لیست تحریم هاست، اگر به لیست تحریمها نگاه کنیم آن آدمها که در لیست تحریم دیگر بلاموضوع هستند، بعضیها فوت شدند، بعضیها کارشان یک چیز دیگرست، خیلی از شرکتها هم همین طور، خیلی از شرکتها دیگر فعالیت ندارند. شرکتهای دیگری به جای آنها آمدند که دیگر در لیست تحریمها نیستند، متن تحریمها همین طور، متن تحریمها فعالیتهای رسمی اقتصادی خارجی ما در برمی گرفت، در حالی که در این سالها فعالیت ما کاملا متنوع شده است. مثالی بزنم، مثل این که میگویند کسی اگر از این خیابان رد شود جریمه اش میکنند، مثلا ما شش سال پیش، یا ده سال پیش از آن خیابان رد میشویم و الان از چهارتاکوچه دیگر رد میشویم، همچنان این تحریمها که برمی گردد موضوعش رد شدن از آن خیابان است به همین جهت اسنپ بک آن اثری که در اقتصاد ما خیلی چیزها را ممنوع کند و جلو آن را بگیرد ندارد. اما این را بگویم، حرف ما به هیچ وجه این نیست که اسنپ بک بی اهمیت است. کم اثرترین تحریمها هم با اهمیت هستند، کوچکترین تحریمها از نظر ما مهم هستند و باید در مقابل شان اقدام کرد و باید تلاش کرد که برداشته شوند. در فضای دیپلماسی و اقتصادی بر این باورهستیم که یک تحریم کوچک هم برای ما زیادست و نباید وجود داشته باشد. باید هر آن چه که از دست مان برمی آید، بکنیم تا این کشور مشمول هیچ تحریمی ولو کوچک ترینش نباشد. اما این به آن معنا نیست که در مورد آثار تحریمها بخواهیم بزرگ نمایی کنیم، یکی از کارهایی که تحریم کنندهها میکنند و همیشه جزو کارشان است این است که فارغ از این که تحریم شان چقدر اثر دارد، راجع آن اثر بیایند بزرگ نمایی کنند. چون هدفی که با اثر روانی تحریم به آن میرسند خیلی مواقع بیش از هدفی است که با اثر اقتصادی به آن میرسند. این که تحریمی را وضع میکنند و چنان در رسانه در مورد آن تبلیغ میکنند که بخواهند بازار داخلی بهم بریزند و مردم را مشوش کنند و این جزو استراتژی شان و جنگ شناختی شان است و تحریم غیر از آثار اقتصادی همیشه یک بسته رسانهای و جنگ شناختی کنارش است و باید همیشه توجه داشته باشیم و در مسیر خنثی کردن تحریمها آگاهی بخشیدن و شناخت دادن به مردم راجع به تحریمها و اثرشان و این که بزرگ نمایی نشود یکی از اقدامات کلیدی است. به هیچ وجه، اولا در خود متن قطعنامهها را نگاه کنیم آن چیزی که آمده بوده تحریم فروش نفت ایران نبوده است، هیچ جای قطعنامهها نگفته که این تحریمها برگردد و همه میخواهند اجرا کنند، هیچ جای این قطعنامهها نگفته است که شما نفت ایران را نخر، نفت ایران خریدش ممنوع است و مجازات دارد. اما شما ممکن است با یک پدیدهای مواجه شوید که یک خریدار نفتی با توجه به این که این تحریم برمی گردد شرایط جدیدی را در نظر بگیرد و بگوید در این قراردادها تغییراتی بدهیم، تغییراتی کمی و تغییرات کیفی. ممکن است این تحریم یک پدیده ایستایی نیست و تغییر میکند و تجارت هم تغییر میکند و این که میگویم به هیچ وجه منظور این است که فرض کنید که کسانی که در شرایط تحریم نفتی آمریکا نفت ما را میخریدند الان بگویند تحریم مبتنی شورای امنیت را دارید و آن تحریم، آن شش تا برگشته و الان نمیتوانم بخرم، متن تحریمها را نگاه کنیم همچین چیزی در آن نیامده که نفت نخر. آن زمان در بحث ذخایر ارزی ما منابع ارزی مان در حسابهای رسمی مان در بانکها نگه میداشتیم، آن حسابها به دلایلی که برمی گردد به تحریمهای ایالات متحده آمریکا و حتی قبل از آن به دلیل تحریمها اتحادیه اروپا در آن بانکها نگه نمیداریم و در حسابهای رسمی بانکی مان نیست، در مکانیسمهایی نگهداری میشود که مصون از تحریم هاست و تحریمها روی آن اثر نمیگذارد و کماکان آن روشها روی آن اثر نمیگذارد. صادرکننده و واردکننده ما هم همین را میداند، الان وقتی ما صادرات و واردات را انجام میدهیم طبیعتا به دلیل این که روشهای خاصی است که نمیتوانم این جا توضیح دهیم، ولی هم صادرکننده هم بلدست که پولش را بگیرد و هم واردکننده هم بلدست که پول ذی نفع خارجی را پرداخت کند واین اتفاقی میافتد با این نوع تحریم که تحریم نسل اول است، ما این تجارتی که الان داریم انجام میدهیم تحت تاثیر قرار نخواهد گرفت. یک جمع بندی راجع به تلاشهای حوزه دیپلماسی کشور صحبت کردیم برای حل و فصل موضوعات مختلف هستهای، پایبندی جمهوری اسلامی ایران و حسن نیت جمهوری اسلامی ایران راجع به قوانین و حتی موضوع برجام، آن چه که برای مردم مهم است و در فضای اقتصادی کشور مطرح میشود و تلاشهایی که صورت میگیرد؟ این نکته را عرض کنم که ما همه مان آرزوی مان این است که در شرایطی زندگی کنیم که هیچ تحریم و هیچ محدودیتی نباشد و برای این هر کاری لازم است میکنیم و به همه دنیا نشان میدهیم که عقلانیت کافی داریم که انصاف را داریم و در فضای بین المللی آن کسی که رفتار ظالمانه انجام میدهد و رفتار غیرمنصفانه انجام میدهد ما نیستیم، اما واقعیت این است که یک طرف برداشتن تحریمها این است که انصاف در آن طرف هم وجود داشته باشد.