«اسماعیل شنگله» بر اثر کرونا درگذشت

  اسماعیل شنگله که از آخرین بازمانده‌های نسل بازیگران قدیمی و پیشکسوت سینما و تئاتر و تلویزیون ایران است، شامگاه جمعه ۲۴ تیر ۱۴۰۱ به دلیل ابتلا به ویروس کرونا دار فانی را در ۸۶ سالگی وداع گفت.
مرحوم شنگله حدود یک دهه پیش با بیماری سرطان روده دست و پنجه نرم می‌کرد و کار بازیگری را کنار گذاشته بود. او میانه‌های دهه نود شمسی بر غول سرطان چیره شد و در گوشه‌ای دنج و خوش‌آب و هوا در استان گیلان رحل اقامت افکند. با این حال، برای بدرقه دوستان و همکاران قدیمی‌اش به دیار ابدی به ویژه در زمانه کرونا به تهران می‌آمد و یکی از آخرین کارهایش، حضور در مراسم تشییع پیکر زنده‌یاد مرحوم محمدعلی کشاورز در روزهای پایانی بهار سال ۹۹ بود.
زنده‌یاد شنگله به دلیل ابتلا به ویروس کرونا در آخرین دقایق جمعه ۲۴ تیر جان به جان‌آفرین تسلیم کرد و از این دنیای فانی رفت، آن هم در حالی که این روزها سریال «روزهای زندگی» با بازی او و کارگردانی سیروس مقدم از شبکه آی‌فیلم روی آنتن رفته است. شنگله از نخستین بازیگران جامعه باربد و هم‌دوره برخی بزرگان سینما و تئاتر ایران‌زمین از جمله محمدعلی کشاورز، داود رشیدی، علی نصیریان و عزت‌الله انتظامی بود. او در آلمان و اتریش درس بازیگری و کارگردانی تئاتر خواند و در بازگشت به ایران در اداره تئاتر و سپس تلویزیون مشغول کار شد.
کار در سینما را در سال‌های ابتدایی دهه پنجاه با «دایره مینا» به کارگردانی داریوش مهرجویی آغاز کرد و پس از انقلاب در کمتر از انگشتان دو دست فیلم سینمایی بازی کرد. مهم‌ترین فیلم‌های کارنامه نه‌چندان شلوغ او «سگ‌کشی» بهرام بیضایی و «گاهی به آسمان نگاه کن» کمال تبریزی بودند. شنگله در عوض از بازیگران پرکار تلویزیون بود و در برخی از سریال‌های خاطره‌انگیز و ماندگار سه چهار دهه گذشته حضوری تماشایی داشت؛ از «مدرس» و «رعنا» تا «عطر گل یاس» و «تصویر یک رویا»، «روشن‌تر از خاموشی، «شیخ بهایی» و...
مرحوم شنگله آخرین بار سال ۹۳ در سریال «سال‌های ابری» مهدی کرم‌پور جلوی دوربین رفت و ایفای نقش کرد. او ده‌ها فیلم تلویزیونی و تله‌تئاتر هم در کارنامه دارد و از بازیگران پرکار سال‌های اوج تلویزیون در تولید تئاتر با حضور بزرگان سینما و تئاتر ایران بود. مرحوم شنگله ۱۳ خرداد ۱۳۱۵ در تهران به دنیا آمد و شامگاه جمعه ۲۴ تیرماه بر اثر ابتلا به کرونا در سن ۸۶ سالگی درگذشت.
* رضا بابک و مرضیه برومند از «شنگله» گفتند
مرضیه برومند و رضا بابک همزمان با درگذشت اسماعیل شنگله از این بازیگر قدیمی سخن گفتند.
این دو هنرمند که سال‌ها قبل در تئاتر و تئاترهای تلویزیونی با شنگله همکاری داشته‌اند، از او به عنوان هنرمندی تلاش‌گر یاد کردند که همواره در کنار فرهنگ و هنر بوده است.
درگذشت شنگله در سالروز تولد داود رشیدی و همکاری‌های متعدد این دو هنرمند سبب شد که برومند و بابک از رشیدی هم یاد کنند.
برومند در جملات کوتاهی می‌گوید: اسماعیل شنگله، انسانی بسیار خوب و همیشه یاری‌گر فعالیت‌های فرهنگ و هنری بود. در زمینه تله تئاتر بسیار فعال بود و متاسفم که جایش در فعالیت‌های فرهنگ و هنر ما خالی شد.  
او که خواهر همسر داود رشیدی است، از دوستی دیرین شنگله و رشیدی هم یاد می‌کند: دوستی بسیار همراه و همدل بود. تا آخرین روزهای زندگی آقای رشیدی در کنار خانواده ما بود. شگفت‌انگیز که روز تولد آقای رشیدی هم از دنیا رفت. امیدوارم در آن جهان هم کنار هم باشند، باز هم با هم نمایشنامه‌های تازه ترجمه کنند و باز هم با هم کار کنند.
اما رضا بابک که زمانی دانشجوی شنگله بوده و بعدتر با او دوستی و رفاقت پیدا کرده است، نیز سال‌های آغازین آشنایی خود را با او یادآوری می‌کند: دانشجو بودم که در سالن تئاتر موزه ایران باستان، نمایش «کلمپ» را دیدم که آقای شنگله کارگردانی کرده بود و بزرگانی همچون آقایان نصیریان و انتظامی و خانم عصمت صفوی در آن بازی می‌کردند. کار درخشانی بود.
او که در دروه طلایی دانشکده هنرهای زیبا در این دانشکده درس تئاتر خوانده است، ادامه می‌دهد: فکر می‌کنم ایشان یک ترم استاد ما بودند اما بعدتر با هم دوست و همکار شدیم و دوستی عمیقی بین ما شکل گرفت و بسیار به هم علاقه‌مند بودیم. او نمایشنامه‌های بسیار خوبی را ترجمه کرده بود. بسیار باسواد و بر رشته هنری خود مسلط بود. یادم می‌آید زمانی هر دو ما در کاری بازی می‌کردیم. آقای شنگله آنچنان اطلاعات دقیقی از آن نمایشنامه و اجراهایش داشت و مدام تصاویر متعددی از اجراهای مختلف آن نمایش در اختیار گروه می‌گذاشت که شناخت همه ما را نسبت به آن کار بیشتر کرد. اصولا در زمینه سینما و تئاتر تشخیص بسیار خوبی داشت.
رضا بابک که همراه تعدادی دیگر از دوستان خود در دوره مدیریت داود رشیدی در واحد نمایش تلویزیون ، فعالیت خویش را در حوزه تله تئاتر آغاز کرده است، یادآوری می‌کند: آقای شنگله با آقای رشیدی ارتباطی نزدیک داشت و در زمینه ساخت تله تئاتر بسیار همراه بود. او یکی از بانیان ساخت تئاترهای تلویزیونی بود و خودش هم در این زمینه فعالیت تاثیرگذاری داشت.
این هنرمند که می‌گوید همواره به همکاری با شنگله علاقه‌مند بوده است، در این باره توضیح می‌دهد: او بسیار دانا بود و شناخت وسیعی از زندگی و هنر داشت و این ویژگی سبب می‌شد که همکاری و دوستی با او لذت‌بخش باشد.
رضا بابک که از درگذشت شنگله بسیار غمگین است، می‌گوید: بسیار متاسفم و از همین جا به خانواده ایشان، خانواده تئاتر و سینما تسلیت می‌گویم. یادش همواره خوش باشد.